«Στείλε μου μια φωτογραφία του παιδιού χωρίς μαλλιά, να είναι στην εντατική». Αυτή τη φράση μετέφερε ο Σταύρος Μπαλάσκας, περιγράφοντας πρακτικές που, σύμφωνα με τον ίδιο, ακολουθούνταν στους εράνους της ΜΚΟ «Παιδική Χαρά». Υποστήριξε μάλιστα ότι επιλέγονταν παιδιά με ιδιαίτερα σοβαρές ασθένειες, ακόμη και σε τελικό στάδιο, επειδή τέτοιες περιπτώσεις κινητοποιούν εντονότερα την κοινή γνώμη και τους γονείς. Οι αναφορές έγιναν στο MEGA, ενώ για σήμερα, Τρίτη 3 Νοεμβρίου, έχουν προγραμματιστεί οι πρώτες τέσσερις απολογίες στην υπόθεση.
Χρειάζεται να σταθούμε σε αυτό που περιγράφεται. Ένας γονιός αγωνιά για το παιδί του και, σύμφωνα με τον συγκεκριμένο ισχυρισμό, κάποιος του ζητά την εικόνα που θα προκαλέσει τη μεγαλύτερη συγκίνηση. Τη φωτογραφία στην οποία η ασθένεια φαίνεται περισσότερο. Αν επιβεβαιωθεί μια τέτοια πρακτική, μιλάμε για συνειδητή αξιοποίηση της πιο ευάλωτης στιγμής μιας οικογένειας.
Μπορεί η πρόσβαση ενός παιδιού στη βοήθεια να εξαρτάται από το πόσο σπαρακτική είναι η φωτογραφία του;
Έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ τις εκκλήσεις για δωρεές στο feed μας, ώστε κάποιες φορές προσπερνάμε τι απαιτείται από την οικογένεια για να γίνει αυτή η ανάρτηση. Να δημοσιοποιήσει διάγνωση, νοσηλεία, οικονομική αδυναμία. Να βάλει μια προσωπική καταστροφή μπροστά σε χιλιάδες αγνώστους και να περιμένει ανταπόκριση. Και αν η έκκληση δεν συγκινήσει αρκετά, η ανάγκη παραμένει εκεί, μαζί με τα έξοδα.
Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, ένας φορέας που υπόσχεται βοήθεια αποκτά τεράστια επιρροή. Ο γονιός μπορεί να χρειάζεται επειγόντως χρήματα, καθοδήγηση και πρόσβαση σε ανθρώπους που θα τον ακούσουν. Αν ο φορέας χρησιμοποιεί αυτή την εξάρτηση για να εξασφαλίσει πιο δραματικό υλικό, εκμεταλλεύεται και την ανάγκη και την εμπιστοσύνη του. Η υπόσχεση στήριξης γίνεται μέσο για να ζητά όλο και περισσότερα.
Γι’ αυτό και η εύκολη ερώτηση «γιατί τους έδωσαν φωτογραφίες;» είναι άδικη. Ένας άνθρωπος που προσπαθεί να βρει χρήματα για το παιδί του μπορεί να δεχτεί μια έκθεση που υπό άλλες συνθήκες θα αρνιόταν. Δεν οφείλει να αποδείξει εκ των υστέρων ότι ήταν αρκετά ψύχραιμος ή αρκετά καχύποπτος. Εκείνος που αναλαμβάνει να διαχειριστεί τη βοήθεια οφείλει να προστατεύει την οικογένεια και να λογοδοτεί για κάθε δωρεά.
Στην ίδια υπόθεση υπάρχει η καταγγελία πατέρα που περίμενε οικονομική ενίσχυση για επέμβαση του παιδιού του, με στόχο τις 50.000 ευρώ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, παρότι είχαν γίνει δωρεές, ενημερώθηκε ότι ο στόχος δεν καλύφθηκε και τελικά δεν έλαβε χρήματα. Εδώ χρειάζονται καθαρές απαντήσεις: πόσα συγκεντρώθηκαν, σε ποιους λογαριασμούς μπήκαν και τι απέγιναν. Η αποτυχία κάλυψης ενός στόχου δεν αποτελεί από μόνη της εξήγηση για την τύχη των χρημάτων.
Και όσο η έρευνα προχωρά, χρειάζεται προσοχή και από όσους ενημερώνουμε το κοινό. Για να αναδείξουμε την πιθανή εκμετάλλευση ενός παιδιού, δεν χρειάζεται να ξανακυκλοφορήσουμε παντού τη φωτογραφία του από το νοσοκομείο. Το κοινό μπορεί να καταλάβει τη σοβαρότητα μιας καταγγελίας χωρίς να δει ξανά ένα αναγνωρίσιμο παιδί στην πιο δύσκολη στιγμή του. Η αξιοπρέπειά του εξακολουθεί να έχει σημασία και μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου.
Η οργή πρέπει να επιμείνει εκεί όπου μπορούν να δοθούν απαντήσεις: στη διαχείριση των δωρεών, στον έλεγχο των υπευθύνων και στην υποστήριξη των οικογενειών. Να μη γίνει άλλο ένα σχόλιο κάτω από μια ανάρτηση που αύριο θα ξεχαστεί. Οι άνθρωποι που ζήτησαν βοήθεια εξακολουθούν να δικαιούνται ενημέρωση για τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν στο όνομά τους.
Και ένα παιδί δικαιούται φροντίδα ακόμη κι αν η φωτογραφία του δεν γίνει viral. Δεν χρειάζεται να φαίνεται αρκετά άρρωστο για να αξίζει να το βοηθήσουμε.
