Κάπου ανάμεσα στις εικόνες που έχουμε για τις στρουθοκαμήλους, τεράστια αυγά, μακριά πόδια και εκείνο το βλέμμα που μοιάζει μόνιμα απορημένο, υπάρχει μια πραγματικότητα που σπάνια συζητιέται. Σε πολλές φάρμες στρουθοκαμήλων ανά τον κόσμο, οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν ένα πολύ ιδιαίτερο πρόβλημα: τα πουλιά δεν τους αφήνουν σε ησυχία!
Όταν οι υπεύθυνοι της φάρμας Hangland στο Ηνωμένο Βασίλειο παρατήρησαν ότι οι στρουθοκάμηλοί τους έδειχναν περισσότερο ενδιαφέρον για τους ανθρώπους παρά μεταξύ τους, αποφάσισαν να καλέσουν επιστήμονες για να καταλάβουν τι συμβαίνει. Αυτό που ανακάλυψαν εξελίχθηκε σε μία από τις πιο αλλόκοτες και ταυτόχρονα θλιβερές συνέπειες της εκτροφής άγριων ζώων σε αιχμαλωσία.
Οι στρουθοκάμηλοι που μεγαλώνουν αποκλειστικά από ανθρώπους από τη στιγμή που γεννιούνται, φαίνεται πως δεν αναπτύσσουν ποτέ πλήρως το ένστικτο που τους βοηθά να αναγνωρίζουν άλλες στρουθοκαμήλους ως πιθανούς συντρόφους. Αντί γι’ αυτό, “αποτυπώνουν” -όπως λέγεται επιστημονικά- το είδος που τις μεγάλωσε. Και στις φάρμες, αυτό το είδος είμαστε εμείς.
Για να μελετήσουν το φαινόμενο σωστά, οι ερευνητές έστησαν σημεία παρατήρησης κοντά σε διάφορους χώρους εκτροφής, μένοντας εντελώς κρυμμένοι. Στη συνέχεια, ζήτησαν από αγνώστους -ανθρώπους που οι στρουθοκάμηλοι δεν είχαν ξαναδεί ποτέ- να περπατούν δίπλα από τους φράχτες σε διαφορετικές αποστάσεις.
Η αντίδραση ήταν άμεση.
Αρσενικές και θηλυκές στρουθοκάμηλοι που είχαν μεγαλώσει σε φάρμα άρχισαν να εκτελούν πλήρεις τελετουργίες φλερτ μόλις περνούσε κάποιος άνθρωπος. Τα αρσενικά άνοιγαν τα φτερά τους, χαμήλωναν το σώμα και κουνούσαν τον λαιμό τους δεξιά κι αριστερά. Τα θηλυκά έσκυβαν μπροστά και έκαναν χαρακτηριστικούς ήχους χτυπώντας τα ράμφη τους. Το 70% των πουλιών επαναλάμβανε αυτή τη συμπεριφορά σχεδόν κάθε φορά που εμφανιζόταν άνθρωπος.
Το πιο εντυπωσιακό; Δεν αντιδρούσαν μόνο σε γνώριμους φροντιστές. Αντιδρούσαν στους ανθρώπους γενικά, σαν κατηγορία.
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε και μια “ομάδα ελέγχου”: έναν αρσενικό στρουθοκάμηλο που είχε γεννηθεί και μεγαλώσει στην Αφρική πριν μεταφερθεί στη φάρμα. Εκείνος δεν έδειξε απολύτως κανένα ερωτικό ενδιαφέρον για τους ανθρώπους που περνούσαν απ’ έξω. Αν κάποιος πλησίαζε πολύ, γινόταν επιθετικός.
Είχε μεγαλώσει ανάμεσα σε στρουθοκαμήλους. Ήξερε πώς μοιάζει μια στρουθοκάμηλος.
Οι υπόλοιπες, ουσιαστικά, όχι.
Κι όσο παράξενο κι αν ακούγεται, η ιστορία αυτή λέει κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα απλό “fun fact” για τα ζώα. Υπενθυμίζει πόσο βαθιά επηρεάζει η αιχμαλωσία τη συμπεριφορά ενός άγριου πλάσματος. Γιατί η ανατροφή δεν αλλάζει μόνο τις συνήθειες ενός ζώου, μπορεί να αλλάξει ακόμα και την ίδια του την αντίληψη για το ποιος είναι.