Η κατάψυξη ωαρίων δεν αποτελεί υπόσχεση μητρότητας, ούτε δήλωση ότι ένα παιδί βρίσκεται οπωσδήποτε στα μελλοντικά της σχέδια. Είναι μια δυνατότητα. Ένα μικρό παράθυρο που μπορεί να ανοίξει η επιστήμη, ώστε ο χρόνος να μη μοιάζει τόσο πιεστικός και οι επιλογές να παραμένουν, όσο γίνεται, ανοιχτές.
Για τη δική της απόφαση να προχωρήσει σε κατάψυξη ωαρίων μίλησε η Μαρία Αναστασοπούλου σε συνέντευξή της στο περιοδικό «ΟΚ!». Η δημοσιογράφος περιέγραψε τη διαδικασία ως πρωτόγνωρη και αρκετά μοναχική, μιλώντας παράλληλα για τις αλλαγές που παρατήρησε στο σώμα της και κλήθηκε να διαχειριστεί.
Πίσω από την ψυχρή, σχεδόν τεχνική ονομασία «κατάψυξη ωαρίων» υπάρχει ένα σώμα που αλλάζει. Υπάρχουν ορμόνες, σκέψεις, επισκέψεις σε γιατρούς και μια γυναίκα που καλείται να διαχειριστεί μια εμπειρία πολύ προσωπική, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει κανονικά τη δουλειά και την καθημερινότητά της.
«Ήταν μια πολύ μοναχική διαδικασία»
Η Μαρία Αναστασοπούλου ξεκαθάρισε ότι η δική της εμπειρία δεν μπορεί να αποτελέσει μέτρο σύγκρισης για όλες τις γυναίκες. Κάθε σώμα είναι διαφορετικό και κάθε άνθρωπος μπορεί να βιώσει τη διαδικασία με τον δικό του τρόπο.
Η ίδια δεν αντιμετώπισε κάποια ιδιαίτερη δυσκολία, όμως περιέγραψε εκείνο το δεκαπενθήμερο ως μια μοναχική και απολύτως προσωπική περίοδο.
«Βλέπεις αλλαγές στο σώμα σου, πρέπει να τις διαχειριστείς, είναι πράγματα που δεν έχεις ξανανιώσει. Είναι ένα ιδιαίτερο δεκαπενθήμερο», ανέφερε.
Υπάρχει κάτι πολύ ειλικρινές σε αυτή την παραδοχή. Η μοναξιά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν υπάρχουν άνθρωποι γύρω σου ή ότι δεν έχεις υποστήριξη. Σημαίνει ότι ορισμένες εμπειρίες συμβαίνουν τόσο βαθιά μέσα στο σώμα σου, ώστε κανένας άλλος δεν μπορεί να τις αισθανθεί ακριβώς όπως εσύ. Μπορεί κάποιος να σε συνοδεύσει στον γιατρό, να σου κρατήσει το χέρι ή να σε ακούσει. Δεν μπορεί, όμως, να μπει στο σώμα σου και να νιώσει τις αλλαγές, την αβεβαιότητα ή το βάρος μιας απόφασης που αφορά ένα μέλλον το οποίο ακόμη δεν γνωρίζεις αν και με ποιον τρόπο θα έρθει.
Μια γυναίκα δεν οφείλει να γνωρίζει από τώρα αν θέλει να γίνει μητέρα
Όταν η Μαρία Αναστασοπούλου ρωτήθηκε αν έχει φανταστεί τον εαυτό της ως μητέρα, μίλησε αρχικά για τα τρία βαφτιστήρια της και για την αγάπη που τους έχει. Στη συνέχεια, όμως, έθεσε ένα όριο που θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο: η συζήτηση για την απόκτηση παιδιού είναι πολύ προσωπική.
Μια γυναίκα δεν οφείλει να δώσει δημόσια απάντηση για το αν θέλει παιδί. Δεν χρειάζεται να έχει αποφασίσει μέχρι κάποια συγκεκριμένη ηλικία, να εξηγήσει γιατί δεν έχει γίνει ήδη μητέρα ή να αποκαλύψει τι συμβαίνει στη σχέση, στο σώμα και στη ζωή της. Κυρίως, δε χρειάζεται να αντιμετωπίζεται η κατάψυξη ωαρίων ως έμμεση ανακοίνωση ότι σκοπεύει οπωσδήποτε να αποκτήσει παιδί. Μπορεί να το θέλει. Μπορεί να μην είναι ακόμη σίγουρη. Μπορεί να αλλάξει γνώμη. Μπορεί να μη χρησιμοποιήσει ποτέ τα ωάρια που κατέψυξε. Όλες αυτές οι πιθανότητες είναι δικές της και καμία δεν χρειάζεται την έγκριση του κοινωνικού περίγυρου.
Η μητρότητα δεν αποτελεί τον προορισμό κάθε γυναίκας και η κατάψυξη ωαρίων δεν είναι συμβόλαιο με ένα μελλοντικό παιδί. Είναι ένα επιστημονικό εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιήσει, εφόσον το επιθυμεί, για να προστατεύσει μια πιθανή επιλογή της. Αυτό ακριβώς εξέφρασε και η δημοσιογράφος: «Η επιστήμη προσφέρει ένα πολύ σημαντικό εργαλείο, το χρησιμοποιείς, και από κει και πέρα τι θα φέρει το μέλλον κανένας δεν το ξέρει».
Γιατί επέλεξε να μιλήσει δημόσια
Η Μαρία Αναστασοπούλου είχε αποκαλύψει την απόφασή της και στο παρελθόν. Όπως εξήγησε, δεν το έκανε επειδή θεωρούσε ότι η προσωπική της ζωή αφορά το κοινό, αλλά επειδή ήθελε να προσφέρει σε άλλες γυναίκες την ενημέρωση που θα ήθελε να είχε λάβει και η ίδια. Μετά τη δημόσια αναφορά της στην κατάψυξη ωαρίων, δέχτηκε πολλά μηνύματα από γυναίκες που σκέφτονταν τη διαδικασία, αλλά δεν είχαν προχωρήσει ακόμη στο να την αναζητήσουν ή να ενημερωθούν γι’ αυτή.
«Για εμένα ήταν απίστευτη ανακούφιση ότι πιθανόν να βοήθησα ή φώτισα λίγο περισσότερο αυτό το θέμα», είπε. Και κάπως έτσι μια προσωπική αποκάλυψη απέκτησε συλλογική αξία. Όχι επειδή κάθε γυναίκα πρέπει να ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο, αλλά επειδή καμία δεν θα έπρεπε να φτάνει σε μια τόσο σημαντική απόφαση χωρίς ενημέρωση, πιστεύοντας ότι είναι μόνη ή ότι δεν μπορεί να μιλήσει γι’ αυτό.
Η ορατότητα δεν υπάρχει για να δημιουργήσει μια νέα υποχρέωση. Υπάρχει για να κάνει γνωστή μια επιλογή. Το ζητούμενο δεν είναι να αντικαταστήσουμε την πίεση του «πότε θα κάνεις παιδί;» με την πίεση του «γιατί δεν έχεις καταψύξει τα ωάριά σου;». Δεν χρειάζονται οι γυναίκες ακόμη μία προθεσμία, ακόμη ένα πράγμα που «πρέπει» να έχουν προλάβει και ακόμη έναν λόγο να αισθάνονται ότι δεν διαχειρίστηκαν σωστά το σώμα ή το μέλλον τους.
Χρειάζονται καθαρή ενημέρωση, πρόσβαση σε γιατρούς που θα τους μιλήσουν με ειλικρίνεια και χώρο για να αποφασίσουν χωρίς φόβο και χωρίς ενοχές.
«Τώρα ή ποτέ»
Η αφορμή για την απόφαση της Μαρίας Αναστασοπούλου δόθηκε κατά τη διάρκεια του ετήσιου γυναικολογικού ελέγχου της. Όπως περιέγραψε, ο γιατρός της τη ρώτησε γιατί δεν είχαν ήδη προχωρήσει στη διαδικασία. Η ίδια το είχε σκεφτεί, αλλά δεν το είχε βάλει μέχρι τότε στο πρόγραμμά της. Εκείνη τη στιγμή, όμως, αποφάσισε ακαριαία: «Τώρα ή ποτέ». Η φράση ακούγεται απόλυτη, όμως πίσω της δεν βρισκόταν πανικός. Η δημοσιογράφος τόνισε ότι δεν αισθάνθηκε να πιέζεται και πως, αφού ολοκλήρωσε τη διαδικασία, ένιωσε ότι είχε κάνει το σωστό για την ίδια.
«Χρησιμοποίησα αυτό το εργαλείο και ησύχασα», ανέφερε. Ίσως αυτό να είναι τελικά το ουσιαστικότερο στοιχείο της επιλογής της: η ηρεμία. Όχι η βεβαιότητα για το τι θα συμβεί, αλλά η ανακούφιση ότι έκανε σήμερα κάτι που μπορεί να της προσφέρει περισσότερες δυνατότητες αύριο.
Η επιστήμη δεν μπορεί να υποσχεθεί πώς θα εξελιχθεί η ζωή. Δεν μπορεί να γνωρίζει αν μια γυναίκα θα θελήσει να γίνει μητέρα, πότε θα το θελήσει ή αν θα μπορέσει να γίνει με τον τρόπο που είχε φανταστεί. Μπορεί, όμως, σε ορισμένες περιπτώσεις να της δώσει περισσότερο χώρο ώστε να μην αποφασίσει κάτω από την ασφυκτική πίεση του χρόνου. Και αυτός ο χρόνος δεν πρέπει να μετατραπεί σε άλλη μία κοινωνική απαίτηση. Πρέπει να παραμείνει αυτό που είναι: μια επιλογή που ανήκει αποκλειστικά στην ίδια.
Η Μαρία Αναστασοπούλου δεν μίλησε για να πει στις γυναίκες τι να κάνουν. Μίλησε για να γνωρίζουν ότι μπορούν να ρωτήσουν, να ενημερωθούν και να αποφασίσουν. Να προχωρήσουν ή να μην προχωρήσουν. Να θελήσουν ένα παιδί ή να μη θελήσουν ποτέ. Να έχουν απαντήσεις ή να χρειάζονται ακόμη χρόνο. Γιατί φεμινισμός δεν είναι να θεωρούμε σωστή μία συγκεκριμένη επιλογή. Είναι να μπορεί κάθε γυναίκα να κάνει τη δική της, γνωρίζοντας ότι το σώμα, το μέλλον και η ζωή της δεν αποτελούν δημόσια διαβούλευση.
