Σηκωθείτε λίγο από καναπέδες, γραφεία και ομαδικές συνομιλίες, γιατί από τη Σερβία έρχεται είδηση που αξίζει να τη διαβάσουμε όρθιοι. Η Φοιτητική Λίστα κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής 25 Οκτωβρίου και ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς αναγνώρισε την ήττα της παράταξής του. Ένα κίνημα που γεννήθηκε στους δρόμους, μέσα από την απαίτηση για δικαιοσύνη και λογοδοσία, έφτασε μέχρι την εκλογική νίκη. Ναι, έγινε. Και έχουμε κάθε λόγο να χαμογελάμε μέχρι τα αυτιά.
Στο Βελιγράδι, βέβαια, το χαμόγελο έγινε τραγούδι, χορός και κόρνες. Μετά την παραδοχή της ήττας, οι δρόμοι γέμισαν κόσμο που πανηγύριζε μια ανατροπή για την οποία είχε αγωνιστεί σχεδόν δύο χρόνια. Φανταστείτε το εκείνο το δευτερόλεπτο: να ακούς επιτέλους ότι κέρδισες, έχοντας περάσει μήνες να αναρωτιέσαι αν όλη αυτή η προσπάθεια θα φέρει αποτέλεσμα. Ε, πώς να πας σπίτι σου για ύπνο;
«Είναι σαφές ότι χάσαμε αυτές τις εκλογές. Η Φοιτητική Λίστα κέρδισε», δήλωσε ο Βούτσιτς. Μια πρόταση, δύο διαφορετικά βράδια: δύσκολο για την παράταξή του, αξέχαστο για όσους περίμεναν να την ακούσουν.
Σύμφωνα με την πρώτη εκτίμηση των Ipsos και CeSID, η Φοιτητική Λίστα εξασφάλιζε 138 από τις 250 έδρες, έναντι 104 του SNS. Με το όριο της αυτοδυναμίας στις 126, η εικόνα έδειχνε καθαρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, με την τελική κατανομή να αναμένεται. Η συμμετοχή πλησίασε το 70%. Ο κόσμος πήγε στην κάλπη και η επιμονή των προηγούμενων μηνών απέκτησε εκλογικό αποτέλεσμα.
Η αρχή αυτής της ιστορίας ήταν τραγική. Τον Νοέμβριο του 2024, η κατάρρευση του στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ οδήγησε στον θάνατο 16 ανθρώπων. Οι κινητοποιήσεις που ακολούθησαν απαίτησαν απόδοση ευθυνών και εξελίχθηκαν σε ένα ευρύτερο κίνημα κατά της διαφθοράς. Η τραγωδία παρέμεινε στο επίκεντρο της διεκδίκησης: άνθρωποι χάθηκαν και οι πολίτες ζητούσαν απαντήσεις.
Οι φοιτητές κράτησαν αυτή την απαίτηση ζωντανή. Οργάνωσαν, διεκδίκησαν, επέμειναν και κατάφεραν να συναντηθούν με ένα πολύ μεγαλύτερο κομμάτι της κοινωνίας. Η δύναμή τους πέρασε έξω από τις σχολές, έφτασε στις γειτονιές και τελικά στην κάλπη. Χρειάστηκε δουλειά για να γίνει αυτό. Χρειάστηκε να ξαναβγούν στον δρόμο όταν θα ήταν πολύ πιο εύκολο να κουραστούν και να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους.
Ας το χαρούμε, λοιπόν, και λίγο παραπάνω για όλες εκείνες τις φορές που ακούμε ότι οι νέοι «δεν ενδιαφέρονται». Ότι ασχολούνται μόνο με το κινητό τους, ότι απέχουν, ότι δεν έχουν υπομονή, ότι περιμένουν τα πάντα έτοιμα. Στη Σερβία, ένα φοιτητικό κίνημα κατάφερε να χτίσει την κοινωνική υποστήριξη που χρειαζόταν για να κερδίσει εκλογές. Κάπου να σταλεί αυτό ως απάντηση την επόμενη φορά που θα αρχίσει η γνωστή διάλεξη περί αδιάφορης νεολαίας.
Κι έχει κάτι τρομερά ανακουφιστικό αυτή η νίκη. Ζούμε με τόσο πολιτικό κυνισμό γύρω μας, που η ελπίδα έχει φτάσει να ακούγεται σαν αφέλεια. Λες ότι μπορεί να αλλάξει κάτι και σχεδόν νιώθεις υποχρεωμένος να απολογηθείς. Έρχεται, λοιπόν, μια τέτοια βραδιά και σου δίνει χώρο να χαρείς χωρίς αστερίσκους στο συναίσθημα. Να στείλεις την είδηση στους φίλους σου και να γράψεις απλώς: «Ρε, τα κατάφεραν». Η επόμενη μέρα θα έχει απαιτήσεις. Η συγκρότηση κυβέρνησης, η αντιμετώπιση της διαφθοράς και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς χρειάζονται αποφάσεις, δουλειά και συνεχή έλεγχο. Οι προσδοκίες είναι μεγάλες και όσοι κέρδισαν θα κριθούν από όσα κάνουν.
Αλλά σήμερα χωράει γιορτή. Χωράει η ανακούφιση, η συγκίνηση, η αγκαλιά στη μέση του δρόμου. Χωράει να κοιτάξεις τον άνθρωπο που στεκόταν δίπλα σου στις διαδηλώσεις και να πανηγυρίσετε μέχρι να κλείσει η φωνή σας.
