Για χρόνια, το internet πούλησε την ψευδαίσθηση ότι είναι ένας «ουδέτερος» χώρος. Ότι οι πλατφόρμες απλώς φιλοξενούν περιεχόμενο και πως η ευθύνη σταματά κάπου ανάμεσα στους servers, τα domains και τα terms of service που κανείς δε διαβάζει ποτέ. Μόνο που όσο περνούν τα χρόνια, γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο ότι πίσω από την υποτιθέμενη “ελευθερία” του διαδικτύου, χτίθηκαν ολόκληρα επιχειρηματικά μοντέλα πάνω στην κακοποίηση, την έλλειψη συναίνεσης και την εκμετάλλευση ανθρώπων — κυρίως γυναικών.
Η παύση λειτουργίας της Motherless θεωρείται πλέον μία από τις πιο σημαντικές κινήσεις απέναντι στη διασπορά μη συναινετικού και κακοποιητικού υλικού online. Η εξέλιξη ήρθε μετά την παρέμβαση της ολλανδικής εταιρείας υποδομών NFOrce, η οποία ανακοίνωσε πως ξεκίνησε επείγουσα αναθεώρηση συμμόρφωσης και διαχείρισης καταχρήσεων, δίνοντας στην πλατφόρμα διορία 12 ωρών να απαντήσει.
Η NFOrce, σε δήλωσή της στο CNN, ξεκαθάρισε ότι δε «λειτουργεί, διαχειρίζεται ή ελέγχει» το περιεχόμενο των πελατών της, τονίζοντας πως ο ρόλος της περιορίζεται αποκλειστικά στις υπηρεσίες υποδομής. Παράλληλα, ανέφερε ότι οι καταγγελίες εξετάζονται μέσω συγκεκριμένων νομικών και επιχειρησιακών διαδικασιών, εφόσον αναφέρονται συγκεκριμένα URLs.
Άραγε, μέχρι πού φτάνει πραγματικά η ευθύνη των τεχνολογικών εταιρειών; Γιατί μπορεί μια πλατφόρμα να δηλώνει ότι «δεν ελέγχει το περιεχόμενο», όμως όταν αυτό το περιεχόμενο αφορά συστηματική κακοποίηση, r#venge p@rn, expl@itation και σ#ξουαλική βία, η γραμμή ανάμεσα στην “τεχνική φιλοξενία” και την ηθική συνενοχή γίνεται όλο και πιο θολή.
Ο Robbert Hoving από την οργάνωση Offlimits χαρακτήρισε την εξέλιξη «πολύ σημαντικό μήνυμα» από τις αρχές, τονίζοντας πως ιστοσελίδες που κανονικοποιούν τη σ#ξουαλική βία κατά των γυναικών και τη μετατρέπουν σε business model πρέπει να κλείνουν. Παρ’ όλα αυτά, υπογράμμισε πως οι ρυθμιστικές αρχές οφείλουν να λειτουργούν προληπτικά και όχι μόνο κατασταλτικά, όταν η ζημιά έχει ήδη γίνει. Γιατί, όταν ένα κακοποιητικό υλικό ανέβει online, η αφαίρεσή του δε σημαίνει απαραίτητα και εξαφάνισή του. Αντιγράφεται, αποθηκεύεται, μεταφέρεται και επανεμφανίζεται ξανά και ξανά, αφήνοντας τα θύματα εγκλωβισμένα σε έναν ατελείωτο ψηφιακό εφιάλτη. Έτσι, οργανώσεις και ειδικοί προειδοποιούν ήδη ότι το κλείσιμο μιας τέτοιας πλατφόρμας δεν σημαίνει απαραίτητα και το τέλος της. Το internet έχει αποδείξει πολλές φορές πόσο εύκολα τέτοιοι ιστότοποι μπορούν να αλλάξουν servers, domains ή χώρες καταχώρησης και να επανεμφανιστούν μέσα σε λίγες ημέρες.
Κάτι αντίστοιχο συνέβη και με την πλατφόρμα Coco, που συνδέθηκε με την υπόθεση του Dominique Pelicot και τη φρικιαστική κακοποίηση της πρώην συζύγου του, Gisèle Pelicot. Παρά το αρχικό κλείσιμο του site, παρόμοια ιστοσελίδα με το όνομα Cocoland.cc εμφανίστηκε ξανά online, με domain καταχωρημένο στα Νησιά Κόκος, μια απομακρυσμένη αυστραλιανή επικράτεια. Οι γαλλικές αρχές διερευνούν ήδη τη νέα ιστοσελίδα.
Η ίδια η Motherless είχε σχεδόν 82 εκατομμύρια επισκέψεις μόνο τον Μάρτιο, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ αυτοπροσδιοριζόταν ως «ηθικά ελεύθερος πάροχος φιλοξενίας αρχείων όπου οτιδήποτε νόμιμο φιλοξενείται για πάντα». Το domain της ήταν καταχωρημένο στην Czech Republic και η μητρική της εταιρεία στην Costa Rica — ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο πολλές τέτοιες πλατφόρμες εκμεταλλεύονται πολλαπλές δικαιοδοσίες για να δυσκολεύουν τον έλεγχο και τη νομική παρέμβαση.
Άρα, τελικά, το πρόβλημα δεν είναι μόνο αν ένας τέτοιος ιστότοπος θα κλείσει. Είναι πόσο εύκολα μπορεί να ξαναγεννηθεί αλλού.
