Υπάρχουν σχέσεις που τελειώνουν και σχέσεις που δεν τελειώνουν ποτέ πραγματικά. Χωρίζετε, ξαναβρίσκεστε, απομακρύνεστε, επιστρέφετε. Κάποια στιγμή είστε μαζί, κάποια άλλη «ελεύθεροι», μετά πάλι κοντά, αλλά χωρίς να ξέρετε ακριβώς τι είστε. Και επειδή κανείς δεν θέλει να αισθάνεται εγκλωβισμένος, βρίσκετε έναν πολύ βολικό όρο: «είμαστε ελεύθεροι». Μόνο που μερικές φορές η ελευθερία αυτή είναι λίγο περίεργη. Γιατί αν είσαι πραγματικά ελεύθερος, γιατί περιμένεις ακόμη το μήνυμά του; Γιατί σε ενοχλεί ποιος βγαίνει μαζί του; Γιατί αφήνεις ανοιχτή την πόρτα για όταν επιστρέψει; Και κυρίως, γιατί περνάει τόσος καιρός και κανείς από τους δύο δεν αποφασίζει τι θέλει;
Η γοητεία του «χωρίς δεσμεύσεις»
Ας είμαστε δίκαιοι. Μια σχέση χωρίς ξεκάθαρη δέσμευση δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό. Μπορεί να δίνει χώρο. Να επιτρέπει σε δύο ανθρώπους να κρατούν την αυτονομία τους, να μη χρειάζεται να λογοδοτούν για κάθε τους κίνηση και να αποφεύγουν την πίεση που μπορεί να φέρει μια παραδοσιακή σχέση. Και για κάποιους ανθρώπους αυτό λειτουργεί. Το πρόβλημα αρχίζει όταν το «είμαστε ελεύθεροι» δεν είναι μια συνειδητή επιλογή και από τους δύο, αλλά ένας τρόπος να αποφύγουμε μια δύσκολη κουβέντα. Γιατί άλλο «επιλέγουμε να μην είμαστε αποκλειστικοί» και άλλο «δεν ξέρουμε τι είμαστε, αλλά δεν αντέχουμε και να φύγουμε».
Η ψευδαίσθηση της ελευθερίας
Μπορεί να είσαι ελεύθερος τυπικά και καθόλου ελεύθερος συναισθηματικά. Να μην υπάρχει σχέση στο Facebook, αλλά να υπάρχει σχέση στο μυαλό σου. Να μη χρωστάτε εξηγήσεις, αλλά να περιμένεις εξηγήσεις. Να μπορείς θεωρητικά να γνωρίσεις όποιον θέλεις, αλλά στην πράξη να συγκρίνεις κάθε άνθρωπο με εκείνον. Να λες «δεν είμαστε μαζί» και ταυτόχρονα να ζεις με την αγωνία μήπως ο άλλος βρει κάποιον καλύτερο. Αυτό δεν είναι ακριβώς ελευθερία. Είναι μια κατάσταση όπου η πόρτα παραμένει ανοιχτή, αλλά κανείς δεν φεύγει πραγματικά από το δωμάτιο.
Και το on/off κουράζει περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε
Το δύσκολο με μια on/off σχέση δεν είναι μόνο οι χωρισμοί και οι επανασυνδέσεις. Είναι η διαρκής αβεβαιότητα. Κάθε μήνυμα μπορεί να σημαίνει κάτι. Κάθε απόσταση μπορεί να είναι προσωρινή. Κάθε επανασύνδεση μοιάζει με απόδειξη ότι «τελικά υπάρχει κάτι εδώ». Κάθε καινούργια απομάκρυνση, όμως, σε ξαναρίχνει στην ίδια ερώτηση.
Τι είμαστε;
Και κάπου εκεί αρχίζεις να ζεις περισσότερο περιμένοντας την επόμενη εξέλιξη παρά ζώντας τη δική σου ζωή. Δεν είσαι ακριβώς σε σχέση για να αισθάνεσαι ασφαλής, αλλά ούτε αρκετά έξω από αυτήν για να προχωρήσεις πραγματικά.
Η δυσκολότερη παγίδα: δεν αποφασίζεις
Ίσως αυτό να είναι και το πιο ψυχοφθόρο κομμάτι. Όχι το ότι δεν ξέρεις τι θέλει ο άλλος. Αλλά το ότι δεν αποφασίζεις εσύ τι θέλεις να κάνεις με αυτό που σου δίνει. Περιμένεις να αποφασίσει εκείνος. Να ξεκαθαρίσει. Να αλλάξει. Να ζητήσει σχέση. Να πει ότι φοβάται να σε χάσει. Να επιστρέψει. Και μέχρι τότε μένεις σε μια ενδιάμεση κατάσταση, επειδή η οριστική απόφαση μοιάζει πιο τρομακτική από την αβεβαιότητα. Μόνο που η αβεβαιότητα είναι κι αυτή μια απόφαση. Απλώς είναι η απόφαση να μην πάρεις καμία άλλη.
Πότε η ελευθερία παύει να είναι ελευθερία;
Ίσως όταν αρχίζει να σου κοστίζει περισσότερη ενέργεια απ’ όση σου δίνει. Όταν περνάς περισσότερο χρόνο αναλύοντας παρά απολαμβάνοντας. Όταν δεν μπορείς να αφεθείς σε κάποιον καινούργιο άνθρωπο επειδή ένα κομμάτι σου περιμένει τον παλιό. Όταν κάθε επιστροφή σου δίνει ανακούφιση και κάθε απομάκρυνση σε διαλύει. Όταν λες «δεν έχουμε σχέση» κυρίως για να πείσεις τον εαυτό σου ότι δεν πρέπει να ζητάς τίποτα. Γιατί μια σχέση μπορεί να είναι ελεύθερη χωρίς να είναι θολή. Μπορεί να έχει χώρο χωρίς να έχει μόνιμη αβεβαιότητα. Μπορεί δύο άνθρωποι να επιλέγουν ο ένας τον άλλον χωρίς να χρειάζεται να αισθάνονται ότι χάνουν την ανεξαρτησία τους.
Τελικά, πόσα χρόνια μπορείς να μείνεις σε μια on/off σχέση;
Όσα χρόνια μπορείς να αντέχεις να ζεις με το «ίσως». Ίσως να τα ξαναβρείτε. Ίσως να αλλάξει. Ίσως αυτή τη φορά να είναι διαφορετικά. Ίσως τελικά να καταλήξετε μαζί. Ίσως και όχι. Και ίσως η πραγματική ελευθερία να μην είναι να αφήσεις ανοιχτές όλες τις πιθανότητες. Ίσως να είναι να μπορέσεις κάποια στιγμή να πεις: «Αυτό θέλω. Αυτό δεν θέλω. Και τώρα θα ζήσω σύμφωνα με αυτό». Γιατί μερικές φορές δεν μας κρατάει σε μια σχέση η αγάπη. Μας κρατάει η αδυναμία να αποφασίσουμε αν πρέπει να φύγουμε.
