Για κάποιο λόγο έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε την άνεση μέσα σε μια σχέση με καχυποψία.
Αν δεν υπάρχει συνεχώς αγωνία, ένταση, πεταλούδες στο στομάχι ή η ανάγκη να εντυπωσιάζουμε τον άλλον, μήπως «βολευτήκαμε»; Μήπως η σχέση έχει χάσει τη σπίθα της; Μήπως το γεγονός ότι μπορούμε να είμαστε ο εαυτός μας σημαίνει ότι σταματήσαμε να προσπαθούμε;
Οι ειδικοί, όμως, κάνουν μια σημαντική διάκριση: άλλο η άνεση και άλλο ο εφησυχασμός.
Και ίσως είναι καιρός να σταματήσουμε να μπερδεύουμε τα δύο.
Όταν η άνεση είναι σημάδι ασφάλειας
Το να νιώθεις άνετα με τον άνθρωπό σου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η σχέση έχει γίνει βαρετή. Μπορεί, αντίθετα, να σημαίνει ότι νιώθεις ασφαλής.
Ότι δεν χρειάζεται να μετράς κάθε λέξη. Να παίζεις παιχνίδια. Να αναρωτιέσαι συνεχώς αν ο άλλος θα φύγει με την πρώτη δυσκολία. Να είσαι διαρκώς σε επιφυλακή.
Σύμφωνα με τον ψυχολόγο και θεραπευτή ζευγαριών Timothy J. Nguyen, η συναισθηματική άνεση συνδέεται με αυτό που στη θεωρία της προσκόλλησης ονομάζεται «ασφαλής προσκόλληση». Με απλά λόγια, οι δύο άνθρωποι έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν μια σχέση που λειτουργεί ως μια ασφαλής βάση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν τσακώνονται. Σημαίνει ότι, όταν τσακώνονται, υπάρχει η πεποίθηση πως μπορούν να επιστρέψουν ο ένας στον άλλον.
Ότι μπορούν να μιλήσουν, να πληγωθούν, να κάνουν λάθη και τελικά να προσπαθήσουν να αποκαταστήσουν τη σύνδεση.
Η ασφάλεια, άλλωστε, δεν χτίζεται σε μία μέρα. Χτίζεται λίγο λίγο. Μέσα από συγκρούσεις που λύθηκαν, παρεξηγήσεις που ξεπεράστηκαν και στιγμές στις οποίες ο ένας έμαθε ότι μπορεί να βασιστεί στον άλλον.
Άνεση δεν σημαίνει «σε θεωρώ δεδομένο»
Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη διαφορά.
Ένας άνθρωπος μπορεί να νιώθει τόσο άνετα μαζί σου ώστε να μην αισθάνεται την ανάγκη να υποδύεται κάποιον άλλο. Να κυκλοφορεί στο σπίτι με τις φόρμες του, να σου λέει τι πραγματικά σκέφτεται, να μη φοβάται ότι κάθε διαφωνία θα οδηγήσει σε χωρισμό.
Αυτό δεν είναι πρόβλημα.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η άνεση χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για να σταματήσει η προσπάθεια.
Όταν το «ξέρεις ότι σ’ αγαπάω» γίνεται η μόνιμη απάντηση αντί για μια έμπρακτη παρουσία. Όταν ο ένας σταματά να ακούει τις ανάγκες του άλλου. Όταν δεν υπάρχει πια ενδιαφέρον, πρωτοβουλία ή διάθεση να επενδύσει στη σχέση.
Αυτό δεν είναι συναισθηματική ασφάλεια. Είναι εφησυχασμός.
Η διαφορά φαίνεται στην προσπάθεια
Μια ασφαλής σχέση δεν χρειάζεται να αποδεικνύει κάθε μέρα ότι υπάρχει. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι μέσα σε αυτήν σταματούν να τη φροντίζουν.
Η άνεση λέει: «Μπορώ να είμαι ο εαυτός μου μαζί σου και θέλω να συνεχίσω να είμαι εδώ».
Ο εφησυχασμός λέει: «Σε έχω, άρα δεν χρειάζεται να κάνω τίποτα».
Στην πρώτη περίπτωση υπάρχει παρουσία. Επικοινωνία. Ανταπόκριση. Διάθεση να διορθωθεί κάτι όταν χαλάσει.
Στη δεύτερη, εμφανίζεται η παθητικότητα. Η συναισθηματική απόσταση. Η αίσθηση ότι ο ένας έχει σταματήσει να προσπαθεί, επειδή θεωρεί τη σχέση εξασφαλισμένη.
Και αυτή είναι ίσως η πιο χρήσιμη ερώτηση που μπορούμε να κάνουμε όταν αναρωτιόμαστε αν «βολευτήκαμε» με τον σύντροφό μας: Νιώθουμε ασφαλείς ή απλώς έχουμε σταματήσει να ενδιαφερόμαστε;
Η αγάπη δεν χρειάζεται πάντα να μοιάζει με αγωνία
Ίσως έχουμε συνδέσει υπερβολικά την ένταση με το πάθος.
Την αβεβαιότητα με τον έρωτα. Την αγωνία για το αν θα μας πάρει τηλέφωνο με το ενδιαφέρον. Τα σκαμπανεβάσματα με τη χημεία.
Όμως, το να μη χρειάζεται να ανησυχείς συνεχώς για τη θέση σου στη ζωή του άλλου μπορεί να είναι ένα από τα πιο υγιή πράγματα που θα σου συμβούν σε μια σχέση.
Μπορεί να μη μοιάζει πάντα με ταινία. Μπορεί να μην έχει κάθε μέρα δράμα και ανατροπές.
Αλλά το να έχεις έναν άνθρωπο δίπλα στον οποίο μπορείς να ξεκουραστείς συναισθηματικά, να είσαι ο εαυτός σου και να ξέρεις ότι, ακόμα και όταν τα πράγματα δυσκολεύουν, υπάρχει διάθεση να βρείτε ξανά ο ένας τον άλλον;
Αυτό δεν είναι βαρεμάρα.
Μπορεί να είναι απλώς η ασφάλεια που τόσο συχνά μάθαμε να περνάμε για έλλειψη πάθους.
