Οι περισσότεροι άνθρωποι φοβούνται τι θα λένε οι άλλοι όταν φύγουν. Η Αλίκη Βουγιουκλάκη έμοιαζε να περιμένει αυτή τη στιγμή με περιέργεια. Σαν να ήξερε ότι το τελευταίο κεφάλαιο της ιστορίας της δεν θα γραφόταν όσο βρισκόταν ακόμη στη σκηνή, αλλά όταν η αυλαία θα είχε πέσει οριστικά. Και ακούγοντας σήμερα μια από τις τελευταίες συνεντεύξεις της, είναι δύσκολο να μη σκεφτεί κανείς πόσο παράξενα προφητικά ήταν τα λόγια της.
Ένα σπάνιο ηχητικό ντοκουμέντο που προβλήθηκε στην εκπομπή «Αλήθειες με τη Ζήνα» έφερε ξανά στο προσκήνιο μια από τις τελευταίες και πιο ειλικρινείς συνεντεύξεις της μεγάλης σταρ του ελληνικού κινηματογράφου. Μιλώντας στον δημοσιογράφο Παναγιώτη Φύτρα, η Αλίκη είχε εκφράσει μια σκέψη που σήμερα ακούγεται σχεδόν προφητική: ότι η πραγματική αποτίμηση της πορείας της θα γινόταν μετά τον θάνατό της.
«Έχουν να ειπωθούν, να γραφτούν, πολλά κι όταν εγώ δεν θα υπάρχω πια. Κι ίσως τότε να γραφτούν τα σημαντικότερα και να ειπωθούν τα πιο ουσιαστικά», ακούγεται να λέει με τη χαρακτηριστική φωνή της.
Και η αλήθεια είναι ότι δύσκολα μπορεί κανείς να πει πως έπεσε έξω.
Σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό της, η Αλίκη εξακολουθεί να απασχολεί, να συγκινεί, να διχάζει, να γεννά βιβλία, αφιερώματα, θεατρικές παραστάσεις και ατελείωτες συζητήσεις. Ίσως γιατί δεν υπήρξε απλώς μια δημοφιλής ηθοποιός. Υπήρξε φαινόμενο.
Η ίδια, μάλιστα, είχε συγκρίνει την περίπτωση της με εκείνη της Μέριλιν Μονρόε, όχι από ματαιοδοξία, αλλά επειδή πίστευε πως μετά τον θάνατό της θα άνοιγε ένας νέος κύκλος γύρω από το πρόσωπό της.
«Δείτε τι γίνεται με τη Μέριλιν Μονρόε. Πόσα βιβλία έχουν γραφτεί, πόσα έχουν ειπωθεί. Πιστεύω ότι θα γίνει το ίδιο με την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Διάφορες εκδοχές, πολλά θα ειπωθούν κι ίσως πολλά θα μου αναγνωριστούν τότε», είχε δηλώσει.
Και αν κάτι κάνει εντύπωση ακούγοντας σήμερα αυτά τα λόγια, είναι η ηρεμία με την οποία τα λέει. Δεν ακούγεται πικρία. Δεν ακούγεται παράπονο. Αντιθέτως, η ίδια ξεκαθάριζε ότι αυτή η σκέψη την ικανοποιούσε.
Ίσως γιατί βαθιά μέσα της γνώριζε ότι η ιστορία συνήθως χρειάζεται απόσταση για να κρίνει δίκαια τους ανθρώπους που την επηρεάζουν.
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η παραδοχή της ότι ποτέ δεν επιχείρησε να κατασκευάσει έναν μύθο γύρω από το όνομά της.
«Ποτέ δεν πήγα να στήσω έναν μύθο. Ο μύθος άμα είναι στημένος καταρρέει. Αυτός δημιουργείται μέσα από την αλήθεια. Κατάλαβες; Το ψέμα πρέπει να ‘ναι αληθινό, αγάπη μου. Το ψέμα για το ψέμα είναι άδικο. Σε όλη αυτή την πορεία μπορεί να έχω ξεχάσει να ζήσω. Να ζήσω με την έννοια την ουσιαστική. Να ζήσω απλά, μικρές χαρές και ανθρώπινες λύπες».
Μια αποκαλυπτική φράση μιας γυναίκας που πέρασε σχεδόν ολόκληρη τη ζωή της κάτω από τους προβολείς. Γιατί όσο κι αν η δημόσια εικόνα της συνδέθηκε με τη λάμψη, την επιτυχία και την αποθέωση, η ίδια παραδεχόταν ότι υπήρξαν στιγμές που ίσως δεν έζησε πραγματικά.
«Σε όλη αυτή την πορεία μπορεί να έχω ξεχάσει να ζήσω. Να ζήσω με την έννοια την ουσιαστική. Να ζήσω απλά, μικρές χαρές και ανθρώπινες λύπες».
Είναι μια εξομολόγηση που αποκτά άλλο βάρος όταν προέρχεται από τη γυναίκα που για δεκαετίες έμοιαζε να τα έχει όλα. Τη γυναίκα που εκατομμύρια Έλληνες έβλεπαν ως το απόλυτο σύμβολο επιτυχίας, ομορφιάς και αποδοχής. Κι εν τέλει, ας μη γελιόμαστε. Πίσω από τον μύθο υπήρχε ένας άνθρωπος που, όπως όλοι, αναρωτιόταν αν έζησε αρκετά, αν αγάπησε αρκετά, αν πρόλαβε να χαρεί τα απλά πράγματα. Αν, τελικά, υπήρξε το πιο λαμπρό αστέρι.
