Υπάρχουν κρίσεις άγχους που έχουν θόρυβο. Που συνοδεύονται από τρέμουλο, δύσπνοια, ταχυκαρδία. Που σε αναγκάζουν να σταματήσεις, να καθίσεις, να ζητήσεις βοήθεια. Κι υπάρχουν κι εκείνες οι άλλες. Οι σιωπηλές. Οι αόρατες. Εκείνες που τις περνάς όρθιος, χαμογελώντας, ενώ μέσα σου καταρρέεις. Είναι οι κρίσεις που σε βρίσκουν μέσα στη δουλειά, στο μετρό, στο τραπέζι με φίλους. Που κανείς δεν καταλαβαίνει ότι την ώρα που μιλάς, το μυαλό σου τρέχει ανεξέλεγκτα. Ότι το στήθος σου σφίγγεται. Ότι προσπαθείς να ρυθμίσεις την αναπνοή σου χωρίς να το δείξεις. Ότι μετράς δευτερόλεπτα μέχρι να περάσει το κύμα. Αυτές οι κρίσεις δεν έχουν θεατρικότητα. Έχουν εσωτερικό πανικό. Έχουν σκέψεις που ουρλιάζουν: «Κάτι δεν πάει καλά», «Δε θα τα καταφέρω», «Θα εκτεθώ», «Θα καταρρεύσω». Κι όμως, συνεχίζεις. Απαντάς στα μηνύματα. Ολοκληρώνεις τη δουλειά σου. Λες «ναι, όλα καλά». Γιατί έχεις μάθει να λειτουργείς ακόμα και όταν μέσα σου γίνεται καταιγίδα.
Το πιο δύσκολο με τις αόρατες κρίσεις άγχους είναι η μοναξιά τους. Δεν υπάρχει κάποιος να σου πει «σε βλέπω». Δεν υπάρχει επιβεβαίωση ότι αυτό που βιώνεις είναι αληθινό και δύσκολο. Κι έτσι αρχίζεις να το αμφισβητείς κι εσύ. «Μήπως υπερβάλλω;» «Μήπως είναι στο μυαλό μου;» Μα φυσικά και είναι στο μυαλό σου, κι εκεί γεννιέται το άγχος. Αλλά αυτό δεν το κάνει λιγότερο πραγματικό. Το σώμα, όμως, ξέρει. Σου μιλάει με σφίξιμο στο στομάχι, με κόμπο στον λαιμό, με ιδρωμένες παλάμες. Με μια ανεξήγητη εξάντληση στο τέλος της ημέρας. Γιατί το να παλεύεις αθόρυβα είναι κουραστικό. Το να παριστάνεις τον ήρεμο ενώ μέσα σου ουρλιάζεις, σε αδειάζει.
Πολλές φορές οι κρίσεις αυτές δεν έχουν έναν ξεκάθαρο λόγο. Δε συνέβη κάτι συγκεκριμένο. Είναι συσσωρευμένη πίεση. Ανείπωτα συναισθήματα. Φόβοι που δεν εκφράστηκαν. Προσδοκίες που βαραίνουν. Το άγχος δεν είναι πάντα αντίδραση σε ένα γεγονός, συχνά είναι αντίδραση σε χρόνια εσωτερική ένταση. Και ίσως το πιο ύπουλο κομμάτι είναι ότι γίνεσαι ειδικός στο να το κρύβεις. Μαθαίνεις πώς να παίρνεις βαθιές ανάσες διακριτικά. Πώς να αλλάζεις θέμα όταν το μυαλό σου μπλοκάρει. Πώς να χαμογελάς για να μη ρωτήσει κανείς «τι έχεις;». Γίνεσαι λειτουργικός μέσα στη δυσλειτουργία σου. Αλλά το ότι αντέχεις, δε σημαίνει ότι δεν πονάς.
Οι αόρατες κρίσεις άγχους χρειάζονται χώρο. Χρειάζονται αποδοχή. Χρειάζονται τη φράση που ίσως δεν άκουσες ποτέ: «Δε χρειάζεται να το περάσεις μόνος σου». Γιατί το άγχος τρέφεται από τη σιωπή. Από την απομόνωση. Από την πεποίθηση ότι πρέπει να τα βγάζεις όλα πέρα χωρίς βοήθεια. Το πρώτο βήμα δεν είναι να σταματήσουν οι κρίσεις. Είναι να σταματήσεις να τις υποτιμάς. Να αναγνωρίσεις ότι αυτό που βιώνεις είναι αληθινό. Ότι το σώμα σου δε σε προδίδει, σε προστατεύει, έστω με λάθος τρόπο. Σου δείχνει ότι κάτι μέσα σου ζητά φροντίδα. Μερικές φορές αυτή η φροντίδα είναι μια απλή παύση. Μια ειλικρινής συζήτηση. Μια επίσκεψη σε έναν ειδικό. Μια απόφαση να μειώσεις την πίεση που ασκείς στον εαυτό σου. Να μην απαιτείς τελειότητα. Να επιτρέψεις στον εαυτό σου να μην είναι πάντα δυνατός.
Γιατί πίσω από πολλές κρίσεις άγχους κρύβεται ένας άνθρωπος που προσπαθεί υπερβολικά. Να τα προλάβει όλα. Να μην απογοητεύσει κανέναν. Να αποδείξει την αξία του. Κι όταν αυτή η προσπάθεια γίνεται τρόπος ζωής, το σώμα κάποια στιγμή πατάει «φρένο». Οι κρίσεις που δε βλέπει κανείς είναι πραγματικές. Και αξίζουν την ίδια σοβαρότητα με εκείνες που φαίνονται. Δεν είναι αδυναμία. Είναι ένδειξη ότι κουβαλάς περισσότερα απ’ όσα μπορείς.
Και ίσως η μεγαλύτερη πράξη θάρρους δεν είναι να τις αντέχεις σιωπηλά, αλλά να πεις:
«Δυσκολεύομαι».
«Χρειάζομαι βοήθεια».
«Δεν είμαι καλά, αλλά θέλω να γίνω».
Γιατί κανείς δε γεννήθηκε για να παλεύει μόνος του με τις καταιγίδες του. Και οι πιο σιωπηλές μάχες αξίζουν να ακουστούν.
Συντάκτης: Νίκη Ντάλντα
