Μου μιλάνε συνέχεια για λεφτά, για πλούτο, για επιτυχία, σαν να είναι κάποια θεότητα που αν την προσκυνήσεις σωστά θα σου δώσει επιτέλους ειρήνη. Δεν την είδα ποτέ αυτή την ειρήνη. Είδα μόνο ανθρώπους με γεμάτους λογαριασμούς και άδειο βλέμμα, ανθρώπους που έχουν τα πάντα και φοβούνται μην τα χάσουν. Και ο φόβος, φίλε μου, δεν είναι πλούτος. Είναι φυλακή.
Κάποιος παλιά το είπε καθαρά: αν θες να κάνεις έναν άνθρωπο πλούσιο, μην του δώσεις περισσότερα, πάρε του επιθυμίες. Αλλά ποιος ακούει τους νεκρούς; Οι ζωντανοί θέλουν καινούρια πράγματα, όχι παλιές αλήθειες. Μας έμαθαν να θέλουμε, όχι επειδή τα χρειαζόμαστε, αλλά επειδή χωρίς επιθυμία δεν κινείται η μηχανή. Χωρίς δίψα δεν πουλιέται νερό, χωρίς κενό δεν πουλιέται όνειρο.
Και εσύ πίνεις. Πίνεις και λες «κάτι λείπει», πίνεις και άλλο, και λείπει πάλι. Σαν να πίνεις θάλασσα και να αναρωτιέσαι γιατί καίγεσαι από δίψα. Δεν είναι ατύχημα, είναι σχέδιο. Ο κόσμος δε θέλει να φτάσεις, θέλει να τρέχεις, να δουλεύεις για κάτι που όταν το πιάσεις θα σε κάνει να θες κάτι άλλο, πιο μεγάλο, πιο ακριβό, πιο κενό.
Κάπου εκεί σου λένε πως αν δεν το κυνηγάς είσαι τεμπέλης, αποτυχημένος, λίγος. Ψέματα. Ο πιο πλούσιος άνθρωπος που γνώρισα δεν είχε τίποτα να αποδείξει, δεν χρειαζόταν να είναι τίποτα, δεν ήθελε να τους εντυπωσιάσει, δεν έτρεμε μη χάσει τη θέση του στο τραπέζι, γιατί δεν καθόταν στο τραπέζι τους. Αυτό φοβούνται. Όχι τον θυμωμένο, όχι τον επαναστάτη που φωνάζει, αλλά αυτόν που σηκώνεται και φεύγει.
Τον άνθρωπο που δεν αγοράζεται, που δεν εξαγοράζεται με ανέσεις, που δεν χειραγωγείται με επιθυμίες. Αν δεν χρειάζεσαι, δεν σε ελέγχουν. Ό,τι χρειάζεσαι για να νιώσεις πλήρης είναι το λουρί σου, και όσο πιο ακριβό τόσο πιο σφιχτό. Μην παρεξηγηθούμε, δεν λέω να ζήσεις σαν ζητιάνος, δεν λέω να πας σε βουνά και σπηλιές αν δεν το γουστάρεις. Λέω να ξέρεις.
Να ξέρεις ότι δεν είσαι το σπίτι σου, δεν είσαι το αμάξι σου, δεν είσαι τα ρούχα, το status, το βιογραφικό. Όλα αυτά είναι πράγματα και τα πράγματα αλλάζουν χέρια. Αν είσαι αυτό που έχεις, τότε είσαι πάντα ένα βήμα πριν το τίποτα. Η ευτυχία δεν είναι τρόπαιο, δεν είναι κάτι που θα πάρεις «όταν», δεν έρχεται με αύξηση, με νέο τίτλο, με περισσότερα μηδενικά.
Η ευτυχία είναι κατάσταση και οι καταστάσεις δεν αγοράζονται, καλλιεργούνται. Και ξέρεις τι χρειάζεται λιγότερο απ’ όλα; Λιγότερα θέλω, λιγότερα «αν είχα», λιγότερα «όταν θα». Όταν σταματήσεις να κυνηγάς αρχίζεις να βλέπεις, όταν σταματήσεις να συγκρίνεσαι αναπνέεις, όταν πάψεις να ζητάς άδεια να είσαι ο εαυτός σου γίνεσαι επικίνδυνος. Γιατί τότε δεν μπορούν να σου πουλήσουν τίποτα, ούτε φόβο, ούτε ελπίδα, ούτε ψεύτικο όνειρο.
Και εκεί, σε αυτή τη σιωπή, συνειδητοποιείς κάτι αστείο: δεν ήσουν ποτέ φτωχός, ήσουν απλώς υπνωτισμένος. Η ελευθερία δεν ήρθε, ήταν πάντα εκεί, απλώς σταμάτησες να την αγνοείς. Και το πιο βρώμικο μυστικό είναι ότι οι περισσότεροι δεν θέλουν πραγματικά να ελευθερωθούν. Λένε πως θέλουν, αλλά ψεύδονται, γιατί η ελευθερία έχει κόστος.
Το κόστος είναι να σταματήσεις να κατηγορείς. Είναι εύκολο να λες «το σύστημα φταίει», είναι βολικό να δείχνεις με το δάχτυλο, αλλά κάποια στιγμή πρέπει να κοιτάξεις τον καθρέφτη και να πεις «εγώ υπέγραψα». Εγώ δέχτηκα το παιχνίδι, εγώ έμαθα να θέλω πράγματα που δεν χρειαζόμουν. Κανείς δεν σου έβαλε πιστόλι στο κεφάλι για το καινούριο αμάξι, για το status, για τη ζωή που δεν αντέχεις αλλά δείχνει ωραία στις φωτογραφίες. Το έκανες μόνος σου, και αυτό πονάει να το παραδεχτείς.
Γιατί τότε δεν είσαι θύμα, είσαι συνένοχος. Μας έπεισαν πως η αξία μετριέται σε νούμερα, σε likes, σε τίτλους, σε πόσοι σε ζηλεύουν, και έτσι γεννήθηκαν άνθρωποι που δεν ξέρουν ποιοι είναι χωρίς κοινό. Που αν τους πάρεις το χειροκρότημα καταρρέουν, που αν μείνουν μόνοι τρομάζουν, γιατί η μοναξιά δεν τους φοβίζει επειδή είναι άδεια, τους φοβίζει επειδή είναι καθρέφτης.
Εκεί φαίνεται αν έχεις κάτι μέσα σου ή αν είσαι απλώς βιτρίνα. Ο πραγματικά ελεύθερος άνθρωπος δεν είναι ευγενικός, δεν είναι «θετικός», δεν χαμογελάει συνέχεια, είναι ειλικρινής. Και η ειλικρίνεια είναι επικίνδυνη, γιατί δεν πουλιέται, δεν πλασάρεται, δεν μπαίνει σε σεμινάριο. Η ελευθερία δεν σε κάνει «καλύτερο άνθρωπο», σε κάνει αληθινό.
Η αλήθεια δεν είναι πάντα όμορφη. Θα ανακαλύψεις ότι πολλά από αυτά που κυνηγούσες δεν ήταν όνειρα, ήταν αποδείξεις ότι αξίζεις, ότι δεν είσαι αόρατος, ότι δεν πήγε χαμένη η ζωή σου. Αλλά καμία απόδειξη δεν χορταίνει την ψυχή. Η ψυχή δεν θέλει χειροκροτήματα, θέλει χώρο, και χώρος σημαίνει λιγότερα.
Λιγότερα αντικείμενα, λιγότερους θορύβους, λιγότερους ανθρώπους που σε θέλουν μόνο όταν τους είσαι χρήσιμος. Θα χάσεις φίλους, θα χάσεις ρόλους, θα χάσεις την ταμπέλα που σε έκανε «κάποιον», και θα τρομάξεις, γιατί χωρίς ταμπέλες μένεις γυμνός. Αλλά εκεί, μόνο εκεί, αρχίζεις να αναπνέεις κανονικά, όταν δεν χρειάζεται να εντυπωσιάζεις, να απολογείσαι, να αποδεικνύεις ότι «τα κατάφερες».
Γιατί τι σημαίνει τελικά «τα κατάφερα»; Να πεθάνεις κουρασμένος αλλά αποδεκτός; Να γεράσεις με πράγματα και χωρίς εαυτό; Ο πραγματικός πλούτος δεν χειροκροτείται, δεν ανεβαίνει story, δεν καταλαβαίνεται από τους πολλούς. Είναι η στιγμή που λες «αρκετά» και το εννοείς, όχι επειδή τα έχεις όλα, αλλά επειδή δεν σε χρειάζεται πια τίποτα.
Και τότε καταλαβαίνεις γιατί αυτό δεν το λένε στα σχολεία, ούτε στα σεμινάρια επιτυχίας, ούτε στα motivational quotes. Γιατί αν το καταλάβαινες νωρίς, δεν θα δούλευες τόσο σκληρά για όνειρα που δεν ήταν ποτέ δικά σου. Και αυτό είναι το μεγαλύτερο έγκλημα όλων μας.
Συντάκτης: Κπτ. Γιώργος Μπαρμπαρής
