Το θέμα της παράλληλης σχέσης είναι από αυτά που συνήθως τα πιάνουμε ψιθυριστά. Με λίγη αμηχανία, με αρκετή κριτική και με μια σχεδόν μηχανική ή αυτόματη, θα έλεγε κανείς, διάθεση να βρούμε τον «φταίχτη». Κι όμως, αν το δούμε πιο ψύχραιμα, πίσω από μια παράλληλη σχέση δεν υπάρχει μόνο η προδοσία· υπάρχουν ανάγκες, φόβοι, ελλείψεις και συχνά μια αδυναμία να ειπωθούν αλήθειες εγκαίρως. Όχι για να δικαιολογηθεί κάτι, αλλά για να κατανοηθεί από το άλλο άτομο.
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι η συναισθηματική ανεπάρκεια μέσα στη βασική σχέση. Όταν κάποιος νιώθει ότι δεν ακούγεται ή δεν τον καταλαβαίνουν, μπορεί να αρχίσει να αναζητά αλλού αυτό που του λείπει. Δε μιλάμε πάντα για μεγάλες συγκρούσεις· η σιωπή, η απόσταση που μπήκε σιγά σιγά, η αίσθηση ότι «μένουμε μαζί αλλά δε συναντιόμαστε». Η παράλληλη στήριξη τότε λειτουργεί σαν χώρος όπου κάποιος νιώθει ξανά σημαντικός, επιθυμητός, ζωντανός.
Άλλες φορές το κενό αφορά το σεξουαλικό κομμάτι. Η σεξουαλική ανικανοποίηση ή η ρουτίνα μπορούν να γίνουν καταλύτες. Όχι γιατί η επιθυμία εξαφανίζεται, αλλά γιατί μετατρέπεται σε κάτι προβλέψιμο, σχεδόν τυπικό. Όταν λείπει ο αυθορμητισμός ή η διάθεση για εξερεύνηση, κάποιοι άνθρωποι δεν επιλέγουν να το συζητήσουν, αλλά να το αναζητούν αλλού. Η παράλληλη σχέση εδώ δεν είναι απαραίτητα «καλύτερη», είναι απλώς καινούρια, και το καινούριο, από μόνο του, δημιουργεί ένταση και διέγερση.
Εξίσου σημαντικός παράγοντας είναι η ανάγκη για επιβεβαίωση. Υπάρχουν άτομα που επιλέγουν να αντλούν μεγάλο μέρος της αυτοεκτίμησής τους από το πώς τους βλέπουν οι άλλοι. Όταν μέσα στη βασική σχέση η επιβεβαίωση μειώνεται, είτε γιατί θεωρείται δεδομένη είτε γιατί η καθημερινότητα την καλύπτει, η προσοχή ενός τρίτου προσώπου μπορεί να λειτουργήσει σαν κάποιου είδους ένεση αυτοπεποίθησης. Δεν είναι πάντα θέμα έλλειψης αγάπης· είναι θέμα εσωτερικού κενού που προσπαθεί να γεμίσει εξωτερικά.
Υπάρχει επίσης ο φόβος του οριστικού τέλους. Κάποιοι άνθρωποι δυσκολεύονται να φύγουν από μια σχέση που έχει ουσιαστικά τελειώσει. Η παράλληλη σχέση γίνεται τότε ένα «μεταβατικό στάδιο», σαν να κρατούν το ένα πόδι στο παλιό και να δοκιμάζουν το νέο χωρίς να ρισκάρουν πλήρως. Δεν είναι σπάνιο κάποιος να παραμένει σε μια βασική σχέση από συνήθεια, ασφάλεια ή κοινές υποχρεώσεις, ενώ ταυτόχρονα χτίζει κάτι άλλο για να μη βρεθεί μόνος στο κενό.
Η αποφυγή σύγκρουσης ή απόφασης παίζει κι αυτή τον ρόλο της. Η ειλικρινής συζήτηση για το «δεν είμαι καλά» ή το «θέλω να φύγω» απαιτεί ωριμότητα και ανάληψη ευθύνης. Δεν είναι εύκολο να αντιμετωπίσει κανείς τη θλίψη, τον θυμό ή τις συνέπειες μιας ρήξης. Η παράλληλη σχέση, όσο αντιφατικό κι αν ακούγεται, μοιάζει πιο εύκολη. Μεταθέτει τη δύσκολη κουβέντα για αργότερα και δημιουργεί μια ψευδαίσθηση ελέγχου.
Για κάποιους ανθρώπους, όμως, η έλξη δεν βρίσκεται μόνο στο πρόσωπο αλλά και στην ίδια τη μυστικότητα. Ο εθισμός στην ένταση, στο κρυφό μήνυμα, στη διπλή ζωή, μπορεί να γίνει ισχυρό κίνητρο. Η αδρεναλίνη του «μην αποκαλυφθεί» δημιουργεί ένα έντονο συναισθηματικό φορτίο που συχνά συγχέεται με βαθύ έρωτα. Στην πραγματικότητα, αυτό που κρατά ζωντανή τη σχέση είναι το ρίσκο· όταν το μυστικό φύγει, πολλές φορές φεύγει και η μαγεία.
Τέλος, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τα παλιά τραύματα και τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα. Κάποιος που έχει μεγαλώσει με αστάθεια, απόρριψη ή απιστία μπορεί, ασυνείδητα, να αναπαράγει το ίδιο σενάριο. Βέβαια, όχι επειδή το επιθυμεί συνειδητά, αλλά επειδή του είναι οικείο. Υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται να αντέξουν τη σταθερότητα. Όταν όλα είναι ήρεμα, νιώθουν άγχος. Η παράλληλη σχέση εισάγει το γνώριμο χάος.
Καμία από αυτές τις αιτίες δεν λειτουργεί απομονωμένα· συχνά συνδυάζονται και, βέβαια, η ύπαρξή τους δεν αναιρεί την ευθύνη. Εξηγεί, δεν δικαιολογεί. Η δημιουργία παράλληλης σχέσης είναι επιλογή, ακόμη κι αν πίσω της υπάρχουν φόβοι, ελλείψεις ή τραύματα.
Ίσως το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι μόνο «γιατί το έκανε;», αλλά «τι δεν ειπώθηκε νωρίτερα;». Γιατί στις περισσότερες περιπτώσεις, πριν εμφανιστεί ένα τρίτο πρόσωπο, έχει προηγηθεί μια σιωπή. Και η σιωπή, όταν μένει για καιρό, βρίσκει τρόπους να σπάει· όχι πάντα με τον πιο ανώδυνο τρόπο.
Συντάκτης: Ράνια Λιάσκου
