Υπάρχει κάτι σχεδόν παρεξηγημένο στο να κάθεσαι μόνος σε ένα καφέ. Για κάποιους μοιάζει με μοναξιά, για άλλους με αμηχανία, και για τους περισσότερους είναι μια κατάσταση που αποφεύγουν, σαν να υπάρχει ένας άγραφος κανόνας ότι ο καφές πρέπει πάντα να συνοδεύεται από παρέα. Κι όμως, όσο περισσότερο το σκέφτεσαι, τόσο περισσότερο καταλαβαίνεις ότι αυτή η απλή πράξη – το να κάθεσαι μόνος με έναν καφέ μπροστά σου -κρύβει κάτι πολύ πιο ουσιαστικό από ό,τι φαίνεται στην επιφάνεια.
Γιατί δεν είναι μοναξιά. Είναι μια – για κάποιους πολύ τολμηρή – επιλογή.
Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο να είσαι μόνος και στο να νιώθεις μόνος. Το πρώτο είναι μια συνθήκη· το δεύτερο είναι ένα συναίσθημα. Και όταν επιλέγεις συνειδητά να βγεις μόνος για καφέ, δεν προσπαθείς να γεμίσεις ένα κενό – αντιθέτως, δημιουργείς χώρο. Χώρο για να υπάρξεις, ΕΣΥ! Χωρίς περισπασμούς, χωρίς την ανάγκη να μιλήσεις, να εξηγήσεις, να ανταποκριθείς σε κάποιον άλλον.
Σε μια καθημερινότητα που μας έχει μάθει να γεμίζουμε κάθε στιγμή με θόρυβο – μουσική, notifications, συζητήσεις, ατελείωτο scrolling – η σιωπή μοιάζει σχεδόν απειλητική. Μας φέρνει αντιμέτωπους με σκέψεις που δεν προλάβαμε να επεξεργαστούμε, με συναισθήματα που αφήσαμε στην άκρη. Γι’ αυτό και συχνά την αποφεύγουμε. Προσπαθούμε να γεμίσουμε τις μέρες μας με υποχρεώσεις γιατί είναι ο μόνος τρόπος να αποσπάσουμε την προσοχή του μυαλού και των σκέψεων μας. Όμως ένα καφέ έχει κάτι μοναδικό: δεν είναι απόλυτα ήσυχο, αλλά ούτε και χαοτικό. Είναι ένας ενδιάμεσος χώρος, όπου οι ήχοι της ζωής υπάρχουν χωρίς να σε κατακλύζουν.
Μέσα σε αυτή τη «μαλακή» φασαρία, η σιωπή παύει να είναι άβολη. Γίνεται σχεδόν φιλική. Και κάπου εκεί αρχίζει να συμβαίνει κάτι σημαντικό. Χωρίς να το πιέζεις, χωρίς να το επιδιώκεις, αρχίζεις να ακούς τον εαυτό σου. Να παρατηρείς πώς σκέφτεσαι, πώς νιώθεις, τι σε κουράζει και τι σου λείπει. Δεν είναι πάντα εύκολο. Μερικές φορές είναι άβολο, άλλες φορές αποκαλυπτικό. Αλλά σίγουρα είναι αληθινό. Και η αλήθεια είναι κάτι που δύσκολα βρίσκεις όταν είσαι συνεχώς περιτριγυρισμένος από θόρυβο.
Το να κάθεσαι μόνος σε ένα καφέ είναι, με έναν περίεργο τρόπο, μια μικρή απόδραση. Όχι από τη ζωή σου, αλλά από τους ρυθμούς της. Δε χρειάζεται να ταξιδέψεις, να απομονωθείς ή να αλλάξεις κάτι δραστικά. Αρκεί να αλλάξεις περιβάλλον. Να βρεθείς σε έναν χώρο όπου δεν έχεις ρόλο να παίξεις, δεν ανήκεις σε κανένα κοινωνικό κουτί και δεν υπάρχουν απαιτήσεις να καλύψεις.
Μπορείς να ανοίξεις ένα βιβλίο, να γράψεις, να χαθείς στις σκέψεις σου ή απλώς να κοιτάς τον κόσμο να περνάει. Και αυτή η απλή πράξη – το να παρατηρείς χωρίς να συμμετέχεις ενεργά – σε επαναφέρει στο παρόν. Σε κάνει να επιβραδύνεις. Να αναπνέεις λίγο πιο ήρεμα. Ίσως όμως το πιο σημαντικό κομμάτι αυτής της εμπειρίας να είναι κάτι βαθύτερο: μαθαίνεις να απολαμβάνεις τη δική σου παρέα. Και αυτό δεν είναι τόσο αυτονόητο όσο νομίζουμε!
Γιατί αν δεν μπορούμε να καθίσουμε μόνοι με τον εαυτό μας χωρίς να νιώθουμε άβολα, τότε πάντα θα αναζητούμε κάποιον άλλον για να γεμίσει αυτό το κενό. Θα χρειαζόμαστε εξωτερική παρουσία για να νιώθουμε πλήρεις. Και κάπου εκεί, χωρίς να το καταλάβουμε, οι σχέσεις μας γίνονται περισσότερο ανάγκη παρά επιλογή.
Όταν όμως αρχίζεις να απολαμβάνεις αυτές τις στιγμές μόνος σου, κάτι αλλάζει. Δεν φοβάσαι πια τη σιωπή. Δε χρειάζεσαι συνεχώς παρέα για να νιώθεις καλά. Δεν προσπαθείς να γεμίσεις κάθε κενό. Και αυτή η αλλαγή σε ακολουθεί και στις σχέσεις σου. Γιατί πλέον δεν επιλέγεις ανθρώπους για να σε «σώσουν» από τη μοναξιά. Τους επιλέγεις επειδή πραγματικά θέλεις να είναι εκεί.
Το να κάθεσαι μόνος σε ένα καφέ δεν θα σου λύσει όλα τα προβλήματα. Δεν είναι μαγική λύση, ούτε αντικαθιστά τη βαθύτερη δουλειά που χρειάζεται να κάνουμε με τον εαυτό μας. Είναι όμως μια μικρή, καθημερινή υπενθύμιση ότι μπορείς να σταματήσεις για λίγο. Να δώσεις χώρο στον εαυτό σου χωρίς ενοχές. Να υπάρξεις χωρίς να χρειάζεται να είσαι κάτι για κανέναν άλλον. Και ίσως, τελικά, αυτό να είναι που το κάνει τόσο πολύτιμο. Σε έναν κόσμο που τρέχει, που φωνάζει, που απαιτεί συνεχώς την προσοχή σου, το να κάθεσαι μόνος με έναν καφέ και να μην κάνεις απολύτως τίποτα – είναι μια σιωπηλή πράξη φροντίδας προς τον εαυτό σου. Χωρίς ραντεβού. Χωρίς προσδοκίες. Χωρίς εξηγήσεις. Μόνο εσύ, ένας καφές, και η σπάνια πολυτέλεια του να είσαι απλώς εκεί.
Συντάκτης: Άντρεα Λαζαρίδου
