Για χρόνια, η κοινωνία είχε βγάλει την «ετυμηγορία» της: οι γυναίκες παντρεύονται για τα λεφτά. Ένα αφήγημα που πέρασε από τραγούδια, ατάκες, σειρές και έγινε σχεδόν κοινωνικός κανόνας. Μόνο που, όπως συμβαίνει συχνά με ό,τι θεωρούμε «αυτονόητο», η πραγματικότητα δεν είναι τόσο βολική.
Μια νέα έρευνα έρχεται να βάλει ένα μικρό, αλλά ουσιαστικό ρήγμα σε αυτό το στερεότυπο — και να δείξει ότι το παιχνίδι της επιλογής συντρόφου δεν παίζεται τόσο με βάση το φύλο. Ευρήματα από το Behavioral and Social Sciences Institute στη Βιέννη, με επικεφαλής τον ψυχολόγο Lennart Freyth, δείχνει ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο μονόπλευρα. Το βασικό της συμπέρασμα; Το “gold digging” δεν είναι γυναικεία υπόθεση. Είναι ανθρώπινη.
Η ομάδα των ερευνητών εξέτασε 351 άτομα, περίπου 30 ετών, με διαφορετικά backgrounds, σεξουαλικούς προσανατολισμούς και πολιτικές τοποθετήσεις. Μέσα από ερωτήσεις τύπου «θα προτιμούσες έναν πλούσιο αλλά συναισθηματικά ασταθή σύντροφο ή έναν πιστό αλλά οικονομικά αδύναμο;», προσπάθησαν να χαρτογραφήσουν τι πραγματικά καθορίζει τις επιλογές μας στις σχέσεις.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η τάση να επιλέγεις σύντροφο με βάση τα οικονομικά δεν περιορίζεται σε ένα φύλο. Αντίθετα, εμφανίζεται και στους άντρες — και μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις πιο έντονα. Συγκεκριμένα, οι μη ετεροφυλόφιλοι άντρες με πιο «αριστερές» πολιτικές αντιλήψεις κατέγραψαν τις υψηλότερες τάσεις “gold digging”, ενώ αντίστοιχα μοτίβα εμφανίστηκαν και σε γυναίκες με παρόμοια χαρακτηριστικά. Με απλά λόγια; Το στερεότυπο δεν στέκει.
Αυτό όμως που ίσως είναι πιο άβολο από το ίδιο το εύρημα, είναι το προφίλ των ανθρώπων που τείνουν προς αυτή τη συμπεριφορά. Η έρευνα βρήκε ισχυρή σύνδεση με χαρακτηριστικά όπως ναρκισσισμός, ψυχοπάθεια, μακιαβελισμός και σαδισμός. Δε μιλάμε απλά για «λίγο υλισμό». Μιλάμε για ένα mindset που βλέπει τις σχέσεις περισσότερο ως στρατηγική παρά ως σύνδεση.
Οι “gold diggers” — ανεξαρτήτως φύλου — δεν είναι απαραίτητα προφανείς. Συχνά είναι γοητευτικοί, επικοινωνιακοί και ξέρουν πώς να παρουσιάσουν τον εαυτό τους. Χρησιμοποιούν την εμφάνιση και την προσωπικότητά τους σαν εργαλείο, προσελκύοντας πιο εύπορους συντρόφους χωρίς να «φωνάζει» κάτι ύποπτο από την αρχή. Ειδικά για τους άντρες, ο Freyth δίνει μια μικρή προειδοποίηση που αξίζει να σταθείς: κάποιοι αυξάνουν τη «συναισθηματική τους αξία» προβάλλοντας εικόνα ευαισθησίας, καλοσύνης και ενσυναίσθησης. Κάτι που τους κάνει να φαίνονται ασφαλείς επιλογές — μέχρι να αποδειχθεί ότι έχουν και άλλες προτεραιότητες. Κοινώς, δεν είναι πάντα ο “red flag guy” αυτός που θα σε εκμεταλλευτεί. Μπορεί να είναι ο πιο «γλυκός» της παρέας.
Τελικά, ποιος παντρεύεται για τα λεφτά;
Η πιο ειλικρινής απάντηση είναι: και οι δύο — απλά με διαφορετικούς τρόπους και σε διαφορετικά contexts. Η οικονομική ασφάλεια παραμένει σημαντικός παράγοντας επιλογής συντρόφου για πολλούς ανθρώπους, ανεξαρτήτως φύλου. Το θέμα δεν είναι το φύλο, αλλά η πρόθεση. Δε ζούμε σε μια εποχή που οι γυναίκες «κυνηγούν πλούσιους άντρες» και για την ακρίβεια ποτέ δε ζούσαμε. Ζούμε σε μια εποχή που αρκετοί άνθρωποι — άντρες και γυναίκες — βλέπουν τις σχέσεις και σαν μέσο ανέλιξης, ασφάλειας ή status.
Το αν αυτό είναι ρεαλισμός ή κυνισμός, είναι άλλη συζήτηση.