Η είδηση του θανάτου του 47χρονου επιχειρηματία στον Βόλο ήταν σίγουρα στενάχωρη και σπαρακτική. Ένας πατέρας χάνει τη ζωή του ξαφνικά την πρώτη ημέρα των Πανελλαδικών Εξετάσεων, ενώ η κόρη του βρίσκεται εκείνη την ώρα μέσα στην αίθουσα γράφοντας. Μια τραγωδία που από μόνη της είναι αρκετά βαριά για να χωρέσει σε λέξεις.
Κι όμως, μέσα σε λίγες ώρες από τη δημοσιοποίηση της είδησης, στα κοινωνικά δίκτυα άρχισε να χτίζεται ένα αφήγημα. Ένα αφήγημα που παρουσίαζε σχεδόν ως δεδομένο ότι ο πατέρας πέθανε από το άγχος για τις Πανελλήνιες της κόρης του. Ότι η πίεση των εξετάσεων ήταν αυτή που οδήγησε στο μοιραίο. Ότι μια σχολική διαδικασία «σκότωσε» έναν άνθρωπο.
Μόνο που η πραγματικότητα δε λειτουργεί έτσι. Οι καρδιοπάθειες, τα εμφράγματα και οι ανακοπές είναι σύνθετα ιατρικά γεγονότα. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα τι ακριβώς συνέβη σε έναν άνθρωπο χωρίς τα επίσημα ιατρικά δεδομένα. Και σίγουρα κανείς δεν μπορεί να μετατρέψει μια πληροφορία περί ψυχολογικής φόρτισης σε αιτιώδη σχέση και μάλιστα δημόσια, μπροστά στα μάτια χιλιάδων ανθρώπων και του ίδιου του παιδιού που βιώνει από το πουθενά μια τόσο βαριά απώλεια.
Το πιο ανησυχητικό, όμως, δεν είναι η βιασύνη με την οποία το ίντερνετ βγάζει συμπεράσματα. Είναι το ποιος καλείται τελικά να ζήσει με αυτά. Γιατί κάπου εκεί έξω υπάρχει αυτό το παιδί που μόλις έχασε τον πατέρα του. Ένα παιδί που μέσα σε μία ημέρα είδε τη ζωή του να αλλάζει για πάντα. Και το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται είναι να ανοίξει το κινητό του και να διαβάσει χιλιάδες αγνώστους να συζητούν αν ο πατέρας του πέθανε εξαιτίας του άγχους που είχε για εκείνο.
Η ενοχή είναι ένα από τα πιο βαριά συναισθήματα που μπορεί να κουβαλήσει ένας άνθρωπος. Πόσο μάλλον ένα παιδί που πενθεί. Ένα παιδί που έτσι κι αλλιώς είναι πιθανό να αναρωτηθεί αν μπορούσε να είχε γίνει κάτι διαφορετικά, αν είχε καταλάβει κάτι, αν είχε μιλήσει περισσότερο στον πατέρα του ή αν είχε μοιραστεί αλλιώς την αγωνία του. Αυτές οι σκέψεις είναι συχνά μέρος της διαδικασίας του πένθους. Δε χρειάζεται να τις ενισχύει και μια ολόκληρη κοινωνία μέσω θεωριών και αυθαίρετων συμπερασμάτων.
Τα τελευταία χρόνια έχουμε αποκτήσει μια επικίνδυνη συνήθεια. Παίρνουμε ένα τραγικό γεγονός και σπεύδουμε να του δώσουμε μια εύκολη εξήγηση. Μια διάγνωση του ίντερνετ. Μια ιστορία που μας βολεύει γιατί χωρά σε έναν τίτλο, σε ένα post ή σε ένα σχόλιο. Η συζήτηση για την πίεση των Πανελλαδικών είναι απολύτως θεμιτή. Είναι μια πραγματική κοινωνική συζήτηση που πρέπει να γίνεται. Όμως άλλο πράγμα είναι να μιλάμε για ένα σύστημα που δημιουργεί άγχος και άλλο να συνδέουμε δημόσια τον θάνατο ενός ανθρώπου με την προσπάθεια του ίδιου του παιδιού του.
Γιατί πίσω από τους τίτλους υπάρχουν άνθρωποι. Υπάρχουν οικογένειες που πενθούν. Υπάρχουν παιδιά που θα χρειαστεί να συνεχίσουν τη ζωή τους κουβαλώντας ήδη ένα δυσβάσταχτο φορτίο. Και πριν πατήσουμε «δημοσίευση» σε μια ακόμη θεωρία, ίσως αξίζει να θυμηθούμε ότι κάποια βάρη δεν πρέπει να τα φορτώνουμε τόσο εύκολα στις πλάτες ενός παιδιού. Ιδίως όταν δε γνωρίζουμε την αλήθεια. Και ιδίως όταν η αλήθεια, σε τέτοιες στιγμές, ανήκει αποκλειστικά στην οικογένεια που τη ζει.
