Αν ρωτήσεις έναν ξένο τι σημαίνει «ελληνικό καλοκαίρι», θα σου μιλήσει για τον ήλιο, το απέραντο γαλάζιο, τις παραλίες, τη χωριάτικη σαλάτα και το ούζο δίπλα στο κύμα. Αν ρωτήσεις, όμως, οποιονδήποτε Έλληνα που έχει στην οικογένειά του έναν 18χρονο, θα σου δώσει μια εντελώς διαφορετική απάντηση. Γιατί για χιλιάδες σπίτια στη χώρα, η έναρξη του καλοκαιριού δε σηματοδοτείται από την πρώτη βουτιά, αλλά από το εθνικό μας ριάλιτι επιβίωσης: τις Πανελλήνιες. Το Survivor της ελληνικής οικογένειας!
Ξέχνα τον Άγιο Δομίνικο, τους στίβους μάχης και την καρύδα, γιατί το πραγματικό, το σκληροπυρηνικό Survivor διαδραματίζεται κάθε Μάιο και Ιούνιο στα ελληνικά σπίτια και το δράμα δεν το ζει μόνο ο υποψήφιος. Το ζει ολόκληρη η φυλή… εεε, η οικογένεια!
Σε αυτό το ιδιότυπο παιχνίδι κάθε μέλος της οικογένειας έχει τον ρόλο του, με πρώτο πρώτο τον υποψήφιο, τον Master of Survival. Ζει σε κατάσταση μόνιμου τζετ λαγκ χωρίς να έχει ταξιδέψει ποτέ, τρέφεται αποκλειστικά με καφέδες, τοστ, παγωτό και τοξικό άγχος. Έχει ξεχάσει πώς είναι το φως του ήλιου και η κοινωνική ζωή, ενώ η ικανότητά του να αποστηθίζει σελίδες ιστορίας αγγίζει τα όρια της μεταφυσικής δραστηριότητας. Νιώθει ότι κουβαλά όλο το βάρος της οικογένειας, καθώς περιμένουν όλοι από αυτόν να φέρει τη νίκη.
Αρχηγός της ομάδας, όμως, είναι η μάνα, μητέρα, μαμά, η γυναίκα-ορχήστρα. Είναι εκείνη που κάνει τα πάντα να λειτουργούν σωστά, ενώ ταυτόχρονα βρίσκεται στα πρόθυρα νευρικού κλονισμού. Η καθημερινότητά της περιστρέφεται γύρω από το «διάβασε», το «έφαγες;» και το «κάντε ησυχία». Έχει μετατραπεί σε διαιτολόγο, ψυχολόγο, εκπαιδευτικό, προπονητή, εμψυχωτή και στρατηγό και μιλάει για τις Πανελλήνιες σε α’ πληθυντικό «διαβάζουμε», «δίνουμε», «έχουμε μάθημα».
Τέλος, υπάρχει ο πατέρας ή αλλιώς ο χορηγός. Συνήθως αναλαμβάνει τον ρόλο του σιωπηλού παρατηρητή που πληρώνει τα «έπαθλα», όπως τα δίδακτρα φροντιστηρίων και τάζει στο παιδί «λαγούς με πετραχήλια» αν περάσει στη σχολή που θέλει, διακοπές, κινητό, πατίνι κτλ. Προσπαθεί να φανεί ψύχραιμος, αλλά η πίεσή του ανεβαίνει παράλληλα με τις ώρες που το παιδί μένει κλεισμένο στο δωμάτιο.
Όταν ένα ελληνικό σπίτι μπαίνει σε τροχιά Πανελλαδικών, η καθημερινότητα αλλάζει ριζικά. Θεσπίζονται κανόνες που θα ζήλευε και το πιο αυστηρό μοναστήρι. Η τηλεόραση ανοίγει μόνο στο “mute” (και αν), οι επισκέψεις φίλων και συγγενών απαγορεύονται διά ροπάλου, το κινητό μπαίνει πάντα στο αθόρυβο και γενικά το σπίτι κηρύσσεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ακόμα και το περπάτημα στους διαδρόμους γίνεται στις μύτες των ποδιών, λες και στο διπλανό δωμάτιο κοιμάται νεογέννητο και όχι ένας έφηβος που βρίζει για τα ολοκληρώματα.
Το αποκορύφωμα, βέβαια, είναι οι «συμμαχίες». Η μάνα συμμαχεί με τη θεία για να μάθουν «τι έπεσε πέρσι», η γιαγιά επιστρατεύει κάθε πιθανό και απίθανο μέσο, από τάματα στην Παναγία μέχρι ξεμάτιασμα μέσω Messenger, για να πάνε όλα καλά, και τα αδέλφια ψάχνουν στο ChatGPT: «Πώς να αντιγράψω χωρίς να με πιάσουν;».
Και μετά, έρχεται η μεγάλη στιγμή, η μέρα της ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων. Μια μέρα γεμάτη με δάκρυα χαράς, κραυγές ανακούφισης ή, μερικές φορές, με παγωμένη σιωπή, αυτή της απογοήτευσης. Εδώ ακριβώς, όμως, κρύβεται και η μεγάλη ουσία. Πέρα από το χιούμορ, τις υπερβολές της Ελληνίδας μάνας και το άγχος που χτυπάει κόκκινο, αυτή η περίοδος δείχνει κάτι βαθιά όμορφο για την ελληνική οικογένεια: την ανιδιοτελή, αν και συχνά ασφυκτική, αγάπη.
Μέσα σε αυτό το χάος, οι γονείς γίνονται η ασπίδα του παιδιού τους. Μπορεί να γκρινιάζουν, μπορεί να πιέζουν, αλλά το κάνουν γιατί, στο δικό τους μυαλό, αυτό το χαρτί είναι το εισιτήριο για ένα καλύτερο μέλλον. Είναι ο τρόπος τους να πουν «είμαι εδώ για σένα, πιστεύω σε εσένα».
Το πραγματικό μάθημα, λοιπόν, δε βρίσκεται στα SOS θέματα της Φυσικής ή της Νεοελληνικής Γλώσσας. Βρίσκεται στην επόμενη μέρα και στη στιγμή που συνειδητοποιούμε όλοι –γονείς και παιδιά– ότι οι Πανελλήνιες είναι απλώς ένας σταθμός, όχι ο προορισμός. Ότι η ζωή δεν κρίνεται σε τέσσερα τρίωρα και ότι κανένας βαθμός δεν μπορεί να καθορίσει την αξία και το μέλλον ενός ανθρώπου.
Και ξέρετε κάτι…; Όταν τελειώσει η περίοδος των Πανελλαδικών, αυτό που μένει είναι οι άνθρωποι που ήταν εκεί, στην ίδια πλευρά του πάγκου, να σου κρατούν το χέρι. Καλό καλοκαίρι και καλά αποτελέσματα σε όλους! Οι Πανελλήνιες είναι η γέφυρα για κάτι, όχι, όμως, για τα πάντα.
Συντάκτης: Κατερίνα Γεωργίου
