Υπάρχουν δύο ειδών αλλαγές στη ζωή. Εκείνες που επιλέγουμε και εκείνες που έρχονται απρόσκλητες, ανατρέποντας όλα όσα θεωρούσαμε δεδομένα. Οι πρώτες μάς γεμίζουν ενθουσιασμό, γιατί νιώθουμε ότι έχουμε τον έλεγχο. Οι δεύτερες, όμως, είναι εκείνες που συνήθως μας φοβίζουν περισσότερο. Γιατί κανείς δεν είναι πραγματικά προετοιμασμένος για κάτι που δεν είχε σχεδιάσει.
Ίσως γι’ αυτό η ιστορία του Κούζκο στο The Emperor’s New Groove να είναι πολύ πιο ανθρώπινη απ’ όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά.
Στην αρχή της ταινίας γνωρίζουμε έναν αυτοκράτορα που έχει μάθει να βάζει τον εαυτό του πάνω από όλους. Είναι αλαζόνας, εγωκεντρικός και πεπεισμένος ότι ο κόσμος υπάρχει για να ικανοποιεί τις επιθυμίες του. Δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το πώς επηρεάζουν οι αποφάσεις του τους άλλους ανθρώπους. Το μόνο που τον απασχολεί είναι η δική του άνεση, η δική του ευχαρίστηση και τα δικά του σχέδια.
Και κάπου εκεί, η ζωή αποφασίζει να του χαλάσει το σενάριο. Μέσα σε μια στιγμή, ο πανίσχυρος αυτοκράτορας μεταμορφώνεται σε λάμα και χάνει όλα όσα θεωρούσε αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητάς του. Το παλάτι του, τη δύναμή του, την εξουσία του, την ασφάλεια που του προσέφερε η θέση του. Ξαφνικά βρίσκεται σε έναν κόσμο που δεν γνωρίζει, χωρίς κανέναν από τους κανόνες που μέχρι τότε τον έκαναν να νιώθει ανίκητος.
Και αν το σκεφτείς λίγο περισσότερο, δεν είναι τόσο διαφορετικό από όσα συμβαίνουν και στη δική μας ζωή. Γιατί κι εμείς συχνά χτίζουμε την καθημερινότητά μας γύρω από πράγματα που θεωρούμε μόνιμα. Μια σχέση που πιστεύουμε ότι θα κρατήσει για πάντα. Μια δουλειά που θεωρούμε ασφαλή. Ένα όνειρο που έχουμε συνδέσει τόσο πολύ με την ύπαρξή μας, ώστε δεν μπορούμε να φανταστούμε τον εαυτό μας χωρίς αυτό.
Μέχρι που κάποια στιγμή κάτι αλλάζει. Και τότε αρχίζει η πιο δύσκολη διαδικασία: να αποδεχτούμε ότι η ζωή δεν μας χρωστάει τη σταθερότητα που είχαμε συνηθίσει. Ο Κούζκο, στην αρχή, αρνείται να προσαρμοστεί. Θυμώνει, γκρινιάζει, κατηγορεί τους πάντες και προσπαθεί απεγνωσμένα να επιστρέψει στην προηγούμενη ζωή του. Δεν θέλει να αλλάξει. Θέλει απλώς να γίνουν όλα όπως πριν.
Πόσες φορές δεν έχουμε κάνει κι εμείς ακριβώς το ίδιο; Πόσες φορές δεν έχουμε μείνει προσκολλημένοι σε ανθρώπους που είχαν ήδη φύγει; Πόσες φορές δεν προσπαθήσαμε να σώσουμε καταστάσεις που είχαν ολοκληρώσει τον κύκλο τους; Πόσες φορές δεν ευχηθήκαμε να μπορούσαμε απλώς να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω, αντί να αποδεχτούμε ότι ορισμένα πράγματα δεν επιστρέφουν;
Η αλήθεια είναι πως οι περισσότεροι άνθρωποι δεν φοβούνται την αλλαγή. Φοβούνται το άγνωστο που έρχεται μαζί της. Γιατί το παλιό, όσο κι αν μας πλήγωσε, είναι γνώριμο. Ενώ το καινούργιο απαιτεί να εμπιστευτούμε τον εαυτό μας χωρίς να γνωρίζουμε το αποτέλεσμα.
Και κάπου εκεί εμφανίζεται ο Πάτσα. Ένας άνθρωπος εντελώς διαφορετικός από τον Κούζκο. Απλός, καλοσυνάτος, γεμάτος αγάπη για την οικογένειά του και για τους ανθρώπους γύρω του. Είναι ο άνθρωπος που ο αυτοκράτορας δεν θα επέλεγε ποτέ να έχει δίπλα του. Κι όμως, είναι ακριβώς ο άνθρωπος που έχει ανάγκη.
Γιατί μερικές φορές η ζωή φέρνει στον δρόμο μας ανθρώπους που δεν μοιάζουν με όσους συνηθίζαμε να επιλέγουμε. Ανθρώπους που μας μαθαίνουν να βλέπουμε διαφορετικά τον κόσμο. Ανθρώπους που μας δείχνουν ότι η ευτυχία δεν βρίσκεται πάντα εκεί που την αναζητούσαμε.
Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο όμορφα μηνύματα της ταινίας. Ότι η εξέλιξη δεν συμβαίνει όταν όλα πηγαίνουν καλά. Συμβαίνει όταν αναγκαζόμαστε να βγούμε έξω από όσα γνωρίζαμε. Ο Κούζκο δεν έγινε καλύτερος άνθρωπος επειδή διάβασε ένα βιβλίο αυτοβελτίωσης ή επειδή κάποιος του έκανε ένα κήρυγμα. Άλλαξε επειδή αναγκάστηκε να ζήσει μια πραγματικότητα που ποτέ δεν θα είχε επιλέξει μόνος του.
Και κάπως έτσι λειτουργεί πολλές φορές και η ζωή. Ένας χωρισμός μπορεί να σε οδηγήσει στην αυτογνωσία. Μια αποτυχία μπορεί να σε σπρώξει σε ένα μονοπάτι που δεν είχες καν φανταστεί. Μια ανατροπή μπορεί να σε φέρει πιο κοντά στον πραγματικό σου εαυτό. Τη στιγμή που συμβαίνουν όλα αυτά, μοιάζουν με καταστροφές. Αργότερα, όμως, πολλές φορές συνειδητοποιούμε ότι ήταν οι αφορμές που μας βοήθησαν να μεγαλώσουμε.
Ίσως γι’ αυτό, όταν κοιτάζουμε πίσω, να μην θυμόμαστε μόνο όσα χάσαμε. Να θυμόμαστε και όσα κερδίσαμε μέσα από τις δυσκολίες. Τη δύναμη που δεν γνωρίζαμε ότι έχουμε. Την ωριμότητα που αποκτήσαμε. Τους ανθρώπους που έμειναν δίπλα μας όταν όλα έμοιαζαν να καταρρέουν.
Ο Κούζκο ξεκίνησε το ταξίδι του ως ένας άνθρωπος που είχε τα πάντα, αλλά δεν είχε καταλάβει τίποτα. Και το ολοκλήρωσε έχοντας χάσει πολλά από όσα θεωρούσε σημαντικά, αλλά έχοντας κερδίσει κάτι πολύ πιο σπάνιο: την ικανότητα να αγαπά, να νοιάζεται και να βλέπει πέρα από τον εαυτό του. Ίσως, λοιπόν, οι μεγαλύτερες «καταστροφές» της ζωής μας να μην είναι τελικά το τέλος της ιστορίας. Ίσως να είναι το ξεκίνημα μιας νέας, καλύτερης εκδοχής του εαυτού μας. Και ίσως, κάποια μέρα, να ευγνωμονούμε εκείνες τις αλλαγές που κάποτε φοβηθήκαμε περισσότερο. Γιατί χωρίς αυτές, θα είχαμε παραμείνει οι ίδιοι άνθρωποι.
Κι αυτό, τελικά, θα ήταν η μεγαλύτερη απώλεια από όλες.
Συντάκτης: Μαρίνα Παναγοπούλου
