«Πρέπει πρώτα να λύσω τα θέματά μου πριν μπω σε σχέση;»

Υπάρχει μια φράση που την ακούμε συνέχεια. «Πρέπει πρώτα να λύσω τα θέματά μου πριν μπω σε σχέση». Και ακούγεται σωστή. Ακούγεται ώριμη. Ακούγεται σαν να μιλάει ένας άνθρωπος που έχει επίγνωση. Αλλά εγώ θα σου πω κάτι. Πολλές φορές αυτή η φράση δεν είναι αυτογνωσία. Είναι φόβος ντυμένος με ωραία ρούχα.

Είναι ένας τρόπος να πεις: «Φοβάμαι να αγαπηθώ». «Φοβάμαι να εκτεθώ». «Φοβάμαι να με δει ο άλλος όπως είμαι». «Φοβάμαι να μπω σε σχέση, να κάνω παιδί, να πάρω μια μεγάλη απόφαση, να κάνω ένα βήμα που μπορεί να αλλάξει τη ζωή μου». Και εκεί είναι που αρχίζει το ψέμα. Γιατί αν περιμένεις να λύσεις όλα σου τα θέματα για να μπεις σε σχέση, δεν θα μπεις ποτέ.

Αν περιμένεις να είσαι απόλυτα έτοιμος για να κάνεις παιδί, δε θα κάνεις ποτέ. Αν περιμένεις να μην έχεις φόβο για να κάνεις ένα μεγάλο βήμα στη ζωή σου, θα μείνεις για πάντα στο ίδιο σημείο, κοιτάζοντας τη ζωή να περνάει από μπροστά σου. Και το χειρότερο; Θα νομίζεις ότι είσαι υπεύθυνος. Ενώ στην πραγματικότητα απλώς κρύβεσαι. Ο άνθρωπος δε θεραπεύεται πρώτα και μετά ζει. Ζει και μέσα από τη ζωή θεραπεύεται. Δε γίνεται πρώτα τέλειος και μετά αγαπάει. Αγαπάει και μέσα στην αγάπη βλέπει πόσο ατελής είναι. Δεν λύνει πρώτα όλα του τα τραύματα και μετά σχετίζεται. Σχετίζεται και εκεί ακριβώς καταλαβαίνει ποια τραύματα κουβαλάει. Γιατί μόνος σου μπορεί να νομίζεις ότι τα έχεις βρει με τον εαυτό σου. Μόνος σου είσαι ήρεμος. Μόνος σου είσαι σοφός.

Μόνος σου είσαι υπεράνω. Μόνος σου δεν ζηλεύεις. Μόνος σου δεν φοβάσαι την εγκατάλειψη. Μόνος σου δεν νιώθεις ότι σε απορρίπτουν. Μόνος σου δεν χρειάζεται να εμπιστευτείς κανέναν. Αλλά μόλις μπει ένας άνθρωπος δίπλα σου, ξυπνάνε όλα. Ξυπνάει ο φόβος. Ξυπνάει η ανασφάλεια.

Ξυπνάει η ανάγκη. Ξυπνάει η σκιά. Ξυπνάει το παιδί που κάποτε δεν το άκουσαν. Ξυπνάει ο άνθρωπος που κάποτε εγκαταλείφθηκε. Ξυπνάει εκείνο το κομμάτι σου που προσπαθεί να αγαπηθεί, αλλά ταυτόχρονα φοβάται μην πληγωθεί. Και τότε λες: «Δεν είμαι έτοιμος». Ναι. Δεν είσαι.

Αλλά ποιος είναι; Ποιος άνθρωπος είναι πραγματικά έτοιμος για μια σχέση; Ποιος είναι πραγματικά έτοιμος να γίνει γονιός; Ποιος είναι πραγματικά έτοιμος να αφήσει πίσω του μια ζωή και να ξεκινήσει μια άλλη; Κανείς. Όλοι λίγο φοβισμένοι ξεκινάμε. Το θέμα δεν είναι να μη φοβάσαι. Το θέμα είναι να μη χρησιμοποιείς τον φόβο σου σαν δικαιολογία για να μη ζήσεις.

Εδώ όμως θέλει προσοχή. Γιατί δεν λέω ότι πρέπει να μπαίνουμε στις σχέσεις διαλυμένοι και να κάνουμε τον άλλον νοσοκομείο μας. Δεν λέω να κάνεις παιδί επειδή έχεις κενό μέσα σου και θες κάτι να σου δώσει νόημα. Δεν λέω να πάρεις μια μεγάλη απόφαση επειδή βαρέθηκες, επειδή θες να ξεφύγεις, επειδή θες να αποδείξεις κάτι. Αυτά είναι ανοησίες. Και πολλές φορές καταστρέφουν ζωές.

Άλλο πράγμα έχω θέματα αλλά τα βλέπω. Και άλλο πράγμα έχω θέματα και τα πετάω πάνω στους άλλους. Άλλο πράγμα μπαίνω σε σχέση με ευθύνη. Και άλλο πράγμα μπαίνω σε σχέση για να με σώσει κάποιος. Άλλο πράγμα κάνω παιδί επειδή θέλω να δώσω αγάπη. Και άλλο πράγμα κάνω παιδί για να γεμίσω τη μοναξιά μου. Άλλο πράγμα κάνω ένα μεγάλο βήμα επειδή με καλεί η ζωή. Και άλλο πράγμα το κάνω για να αποφύγω τον εαυτό μου.

Εκεί είναι η διαφορά. Δεν χρειάζεται να είσαι τέλειος. Χρειάζεται να είσαι ειλικρινής. Δεν χρειάζεται να έχεις λύσει τα πάντα. Χρειάζεται να ξέρεις τι δεν έχεις λύσει. Δεν χρειάζεται να είσαι ατσαλάκωτος. Χρειάζεται να μη μαχαιρώνεις τον άλλον με τα σπασμένα σου κομμάτια.

Γιατί η σχέση δεν είναι θεραπευτήριο όπου ο ένας γίνεται γιατρός και ο άλλος ασθενής. Η σχέση είναι δύο άνθρωποι που στέκονται ο ένας απέναντι στον άλλον και λένε: «Έχω πληγές. Έχεις πληγές. Αλλά δεν θα τις κάνουμε όπλα. Θα τις δούμε. Θα τις καταλάβουμε. Θα προσπαθήσουμε να μη σκοτώσουμε αυτό που πάει να γεννηθεί ανάμεσά μας». Αυτό είναι σχέση. Όχι τα τέλεια λόγια. Όχι οι φωτογραφίες.

Όχι τα αποφθέγματα. Όχι το «έχω δουλέψει με τον εαυτό μου» που το λέμε και μετά στην πρώτη δυσκολία γινόμαστε πάλι παιδιά πέντε χρονών. Η πραγματική θεραπεία φαίνεται εκεί που δυσκολεύεσαι. Όχι όταν όλα πάνε καλά. Φαίνεται όταν ο άλλος δεν σου απαντάει όπως θέλεις. Φαίνεται όταν διαφωνείτε. Φαίνεται όταν πρέπει να ζητήσεις συγγνώμη.

Φαίνεται όταν πρέπει να πεις «φοβήθηκα» αντί να πεις «φταις». Φαίνεται όταν πρέπει να μείνεις χωρίς να ελέγξεις. Φαίνεται όταν πρέπει να αγαπήσεις χωρίς να καταπιείς τον άλλον. Και το παιδί; Το παιδί είναι ακόμα πιο μεγάλο σχολείο. Γιατί ένα παιδί δεν έρχεται όταν είσαι έτοιμος. Έρχεται και σε κάνει έτοιμο με το ζόρι.

Σου δείχνει πόσο εγωιστής είσαι. Πόσο ανυπόμονος είσαι. Πόσο κουρασμένος είσαι. Πόσο βαθιά κουβαλάς τους γονείς σου μέσα σου. Πόσα λάθη φοβάσαι ότι θα επαναλάβεις. Πόση αγάπη έχεις, αλλά και πόση αδυναμία. Κανένας σοβαρός άνθρωπος δεν κάνει παιδί επειδή τα έχει όλα λυμένα. Κάνει παιδί επειδή έχει αποφασίσει ότι, παρά τον φόβο του, θα προσπαθήσει να γίνει καλύτερος άνθρωπος κάθε μέρα.

Όχι τέλειος πατέρας. Όχι τέλεια μάνα. Αρκετά καλός άνθρωπος. Παρών. Αληθινός. Με ευθύνη. Με τα λάθη του, αλλά και με τη δύναμη να τα βλέπει. Το ίδιο ισχύει και για κάθε μεγάλο βήμα.

Να αλλάξεις ζωή. Να φύγεις από μια δουλειά. Να φτιάξεις κάτι δικό σου. Να παντρευτείς. Να χωρίσεις. Να μετακομίσεις. Να ξεκινήσεις από την αρχή. Να πεις «ως εδώ». Να πεις «πάμε». Δεν θα είσαι ποτέ απόλυτα έτοιμος. Η ετοιμότητα πολλές φορές έρχεται αφού ξεκινήσεις.

Στην αρχή έχεις μόνο μια φλόγα. Μια διαίσθηση. Ένα κάλεσμα. Ένα «δεν μπορώ άλλο να μένω εδώ». Ένα «κάτι μέσα μου ζητάει να προχωρήσω». Και μετά αρχίζει ο δρόμος. Και ο δρόμος σε φτιάχνει. Όχι η αναμονή.

Η αναμονή πολλές φορές σαπίζει τον άνθρωπο. Κάθεται και λέει: «Όταν θα είμαι έτοιμος…», «Όταν θα έχω λεφτά…», «Όταν θα έχω λύσει το παρελθόν μου…», «Όταν δεν θα φοβάμαι…», «Όταν θα είναι όλα ασφαλή…». Και περνάνε τα χρόνια. Και στο τέλος δεν φοβήθηκε λιγότερο. Απλώς έζησε λιγότερο. Αυτή είναι η σκληρή αλήθεια.

Δεν σε σκοτώνουν πάντα τα λάθη που κάνεις. Πολλές φορές σε σκοτώνουν οι ζωές που δεν τόλμησες να ζήσεις. Βέβαια, το θάρρος δεν είναι απερισκεψία. Δεν πας να μπεις σε σχέση ενώ ξέρεις ότι θα καταστρέψεις τον άλλον. Δεν πας να κάνεις παιδί χωρίς να έχεις καμία ευθύνη. Δεν πας να κάνεις ένα μεγάλο βήμα χωρίς να έχεις κοιτάξει λίγο το έδαφος κάτω από τα πόδια σου. Αλλά άλλο η προετοιμασία και άλλο η παράλυση.

Άλλο σκέφτομαι σοβαρά και άλλο κρύβομαι πίσω από τη σκέψη. Άλλο θεραπεύομαι και άλλο χρησιμοποιώ τη θεραπεία σαν δικαιολογία για να μη με αγγίξει κανείς. Γιατί σήμερα υπάρχει και αυτό. Άνθρωποι γεμάτοι ψυχολογικούς όρους, αλλά χωρίς καμία πραγματική μετακίνηση. Ξέρουν για τραύματα, για δεσμούς, για όρια, για inner child, για healing, για αυτοφροντίδα. Και όμως στην πράξη κάνουν τα ίδια.

Πληγώνουν. Φεύγουν. Χειρίζονται. Αποφεύγουν. Κατηγορούν. Δεν ζητούν συγγνώμη. Δεν αναλαμβάνουν. Δεν στέκονται. Και μετά λένε: «Έχω θέματα». Ναι. Έχεις. Αλλά τα θέματα δεν είναι άδεια να φέρεσαι άσχημα.

Τα τραύματα εξηγούν. Δεν αθωώνουν πάντα. Αυτό πρέπει να το πούμε καθαρά. Ένας άνθρωπος που έχει πληγές και τις δουλεύει μπορεί να αγαπηθεί βαθιά. Ένας άνθρωπος που έχει πληγές και τις χρησιμοποιεί για να πληγώνει, χρειάζεται όρια. Και όποιος αγαπάει δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνει μάρτυρας. Δεν είναι αγάπη να χάνεις τον εαυτό σου για να σώσεις κάποιον που δεν θέλει να σωθεί.

Δεν είναι αγάπη να λες «τον καταλαβαίνω» ενώ κάθε μέρα μικραίνεις. Δεν είναι αγάπη να ανέχεσαι την ασέβεια επειδή ο άλλος είχε δύσκολο παρελθόν. Αγάπη είναι να σταθώ δίπλα σου. Όχι να πεθάνω μαζί σου. Αγάπη είναι να σου δώσω χέρι. Όχι να μπω στον βούρκο και να πνιγούμε και οι δύο.

Γι’ αυτό η σωστή απάντηση δεν είναι ούτε: «Πρώτα λύσε τα θέματά σου και μετά ζήσε». Ούτε: «Μπες όπως είσαι και όποιον πάρει ο Χάρος». Η σωστή απάντηση είναι: Μπες στη ζωή με επίγνωση. Μπες στη σχέση ξέροντας ότι θα φανερωθείς. Κάνε παιδί ξέροντας ότι θα χρειαστεί να μεγαλώσεις κι εσύ μαζί του. Κάνε το μεγάλο βήμα ξέροντας ότι δεν θα σε περιμένει η ζωή να γίνεις τέλειος.

Και όταν φοβηθείς, μην πεις αμέσως «δεν είμαι έτοιμος». Ρώτα καλύτερα: «Δεν είμαι έτοιμος ή απλώς φοβάμαι;». Γιατί αυτό είναι το αποκαλυπτικό ερώτημα. Πολλοί άνθρωποι δεν χρειάζονται άλλο χρόνο. Χρειάζονται αλήθεια. Δεν χρειάζονται άλλη ανάλυση. Χρειάζονται ευθύνη.

Δεν χρειάζονται να λύσουν όλα τους τα θέματα. Χρειάζονται να σταματήσουν να τα χρησιμοποιούν σαν δικαιολογία. Γιατί η ζωή δεν περιμένει τον τέλειο άνθρωπο. Η ζωή ανοίγει την πόρτα σε αυτόν που τρέμει, αλλά προχωράει. Σε αυτόν που ξέρει ότι κουβαλάει πληγές, αλλά δεν τις κάνει πεπρωμένο. Σε αυτόν που λέει:

«Δεν είμαι έτοιμος όπως θα ήθελα. Αλλά είμαι αρκετά συνειδητός για να ξεκινήσω. Και αρκετά τίμιος για να αναλάβω ό,τι ξυπνήσει μέσα μου στον δρόμο.»

Αυτός ο άνθρωπος μπορεί να αγαπήσει. Αυτός ο άνθρωπος μπορεί να γίνει γονιός. Αυτός ο άνθρωπος μπορεί να κάνει το μεγάλο βήμα. Όχι επειδή δεν έχει θέματα. Αλλά επειδή δεν κρύβεται πια πίσω από αυτά.