Ο πιο κουραστικός ρόλος είναι να παριστάνεις κάποιον που δεν είσαι

Υπάρχουν άνθρωποι που, λίγο πριν ανοίξουν την πόρτα του σπιτιού τους, αφήνουν πίσω τον εαυτό τους. Δεν αλλάζουν ρούχα. Αλλάζουν πρόσωπο. Φοράνε το χαμόγελο που χρειάζεται, τις λέξεις που δεν θα ενοχλήσουν, τη συμπεριφορά που θα γίνει πιο εύκολα αποδεκτή. Και στο τέλος της ημέρας επιστρέφουν σπίτι με μια κούραση που δεν εξηγείται. Όχι γιατί έκαναν πολλά. Αλλά γιατί πέρασαν ολόκληρη τη μέρα υποδυόμενοι κάποιον που δεν είναι.

Η πιο επικίνδυνη μάσκα δεν είναι εκείνη που φοράς επειδή σε ανάγκασαν. Είναι εκείνη που φοράς τόσες πολλές φορές, ώστε κάποια στιγμή ξεχνάς πως είναι μάσκα. Και το πιο ειρωνικό είναι πως τις περισσότερες μάσκες δεν τις φοράμε επειδή μας επέβαλε κάποιος. Της διαλέξαμε μόνοι μας. Όχι γιατί μας άρεσαν, αλλά γιατί κάποτε μας έκαναν να νιώσουμε ασφαλείς. Και όταν μια μάσκα σε προστατεύει για αρκετό καιρό, αρχίζεις να πιστεύεις πως είναι το πρόσωπο σου. Υπάρχει μία φράση που έχει ειπωθεί αμέτρητες φορές. Κι όμως, υπάρχουν αλήθειες που δεν παλιώνουν ποτέ. Όταν χορεύεις με τον διάβολο, αργά ή γρήγορα αρχίζεις να του μοιάζεις.

Κανείς δεν αποφασίζει από τη μία μέρα στην άλλη να χάσει τον εαυτό του. Συμβαίνει αθόρυβα. Κρύβεις μια άποψη για να μη δημιουργηθεί ένταση. Καταπίνεις μια αντίδραση για να μη χαρακτηριστείς δύσκολος. Γελάς με κάτι που δεν σου φάνηκε αστείο. Λες «δεν πειράζει», ενώ μέσα σου πειράζει. Και κάθε μία από αυτές τις μικρές υποχωρήσεις μοιάζει ασήμαντη. Και αρχίζεις να ζηλεύεις ανθρώπους που απλώς τόλμησα να είναι ο εαυτός τους. Μέχρι που, μια μέρα, δεν αναγνωρίζεις τον άνθρωπο που κοιτάζει τον καθρέφτη.

Ο καθρέφτης έχει μια περίεργη ιδιότητα. Δεν λέει ποτέ ψέματα. Απλώς εμείς μάθαμε να μην τον κοιτάζουμε αρκετή ώρα. Είναι ο μόνος που δεν ενδιαφέρεται για την εικόνα που προσπαθούμε να δείξουμε στους άλλους. Δεν χειροκροτεί τις μάσκες. Δεν συγκινείται από τους ρόλους. Περιμένει υπομονετικά, μέχρι να μείνεις μόνος μαζί του. Αυτός που βλέπεις… είσαι ακόμη εσύ;

Οι μάσκες δεν δένουν ποτέ με το δέρμα. Δένουν με τη συνήθεια. Η συνήθεια έχει ένα περίεργο τρόπο να σε πείθει πως αυτό που επαναλαμβάνεις κάθε μέρα είναι αυτό που πραγματικά είσαι. Δεν υπάρχει τίποτα πιο επικίνδυνο από μια μάσκα που έπαψε να μοιάζει με μάσκα. Γιατί από εκείνη τη στιγμή και μετά δεν την φοράς. Σε φοράει εκείνη. Και τότε δεν χρειάζεται να προσποιείσαι. Έχεις ήδη ξεχάσει ότι κάποτε ήσουν κάποιος άλλος.

Υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στο να προσαρμόζεσαι και στο να εξαφανίζεσαι. Το παράξενο είναι πως κανείς δεν καταλαβαίνει πότε την περνά. Δεν συμβαίνει σε μια μεγάλη απόφαση. Συμβαίνει σε εκατοντάδες μικρές. Εκείνο το «δεν πειράζει». Εκείνο το « ας μην το πω». Εκείνο το «κάνω αυτό που περιμένουν». Και τότε δεν χρειάζεται να διαλέξεις ποιον θα υποδυθείς. Η συνήθεια έχει ήδη αποφασίσει για σένα. Και οι πιο επικίνδυνες συνήθειες είναι εκείνες που σταματάμε να αμφισβητούμε.

Το πιο παράξενο είναι πως οι περισσότεροι άνθρωποι δε φοβούνται ότι δεν θα αγαπηθούν. Φοβούνται ότι, αν δείξουν ποιοι είναι πραγματικά, θα πάψουν να είναι αρεστοί. Και κάπου εκεί αρχίζει η πιο σκληρή διαπραγμάτευση. Όχι με τους άλλους. Με τον ίδιο τους τον εαυτό. Δίνουν λίγο από τον αυθορμητισμό τους. Λίγο από τη γνώμη τους. Λίγο από τα όνειρά τους. Μέχρι που δεν τους μένει σχεδόν τίποτα να δώσουν.

Η κοινωνία επιβραβεύει συχνά εκείνον που προσαρμόζεται. Όμως σπάνια ρωτά τι κόστισε αυτή η προσαρμογή. Πόσες φορές είπε «ναι», ενώ ήθελε να πει «όχι»; Πόσες φορές σώπασε, ενώ μέσα του φώναζε; Πόσες φορές χειροκρότησε μια ζωή που ποτέ δεν ονειρεύτηκε;

Πάμε όμως σε ακόμη ένα κλισέ. Από εκείνα που τα έχουμε ακούσει τόσες φορές, που ξεχάσαμε να τα σκεφτόμαστε. Από παιδιά μας ρωτούν τι θέλουμε να γίνουμε όταν μεγαλώσουμε. Σχεδόν ποτέ δε μας ρώτησαν τι θέλουμε να είμαστε. Και ίσως αυτή να είναι η πρώτη στιγμή που αρχίζουμε να μπερδεύουμε την αξία μας με τον ρόλο μας.

Ο πιο κουραστικός ρόλος δεν είναι εκείνος που απαιτεί τις περισσότερες δυνάμεις. Είναι εκείνος που σε απομακρύνει λίγο λίγο από τον άνθρωπο που γεννήθηκες να είσαι. Και τότε η μεγαλύτερη ανάγκη δεν είναι να σε αποδεχτούν οι άλλοι. Είναι να μπορέσεις να σταθείς ξανά απέναντι στον καθρέφτη… χωρίς να αναρωτηθείς ποιος από τους δύο λέει την αλήθεια.