Αν μέχρι εχθές η λέξη «Πάρος» σου έφερνε στο μυαλό λευκά σοκάκια, γεμάτες παραλίες και βόλτες στο λιμάνι, σήμερα η πρώτη εικόνα του νησιού είναι καπνοί, φλόγες και πυροσβεστικά οχήματα… Και όχι άδικα. Από το μεσημέρι της Δευτέρας, το κυκλαδίτικο νησί δίνει μια από τις πιο δύσκολες μάχες του φετινού καλοκαιριού απέναντι σε μια μεγάλη πυρκαγιά που εξαπλώθηκε με τρομακτική ταχύτητα.
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Όλα ξεκίνησαν στην περιοχή Καμπί, κοντά στον Χώρο Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) της Πάρου. Στην αρχή, η φωτιά έκαιγε κυρίως χαμηλή βλάστηση και απορρίμματα. Όμως, οι θυελλώδεις άνεμοι που έπνεαν στην περιοχή αποδείχθηκαν ο χειρότερος σύμμαχος της φωτιάς. Σε διάστημα λίγων ωρών, οι φλόγες άρχισαν να εξαπλώνονται προς διαφορετικές κατευθύνσεις, δημιουργώντας πολλά ενεργά μέτωπα και απειλώντας κατοικημένες περιοχές.
Η Πολιτική Προστασία έστειλε διαδοχικά μηνύματα μέσω του 112, ζητώντας από κατοίκους και επισκέπτες να απομακρυνθούν προληπτικά από τους οικισμούς που βρίσκονταν. Συνολικά, εννέα περιοχές εκκενώθηκαν, ενώ πυροσβεστικές δυνάμεις από την Αθήνα μεταφέρθηκαν ακτοπλοϊκώς στο νησί, για να ενισχύσουν τους συναδέλφους τους. Επίσης, κλήθηκαν και εναέρια μέσα, ελικόπτερα και αεροσκάφη, να επιχειρήσουν μέχρι να πέσει ο ήλιος, ενώ όλη τη νύχτα συνεχίστηκε η κατάσβεση μέσω εδάφους. Συνολικά, στη μεγάλη επιχείρηση συμμετείχαν συνολικά 34 πυροσβέστες, μία πεζοπόρος ομάδα της 1ης ΕΜΟΔΕ, πέντε πυροσβεστικά οχήματα, ενώ από αέρος επιχειρούσαν εννέα αεροσκάφη και πέντε ελικόπτερα. Στο έργο της κατάσβεσης συνέδραμαν ακόμη εθελοντές και μέσα του Δήμου Πάρου.
Πάντα, σε μια πυρκαγιά, μεγάλη ή μικρή, το πρώτο ερώτημα είναι το «Πώς ξεκίνησε;».
Όμως, η απάντηση είναι ότι, μέχρι αυτή τη στιγμή, κανείς δεν μπορεί να μιλήσει με βεβαιότητα. Το Ανακριτικό Κλιμάκιο της Πυροσβεστικής έχει αναλάβει να διερευνήσει τα αίτια της πυρκαγιάς και όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ανοιχτά. Αυτό που γνωρίζουμε είναι μόνο το σημείο από όπου εκδηλώθηκε η φωτιά, όχι όμως και τι ακριβώς την προκάλεσε.
Κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, αρχίζουν να ξεχωρίζουν δύο διαφορετικές πραγματικότητες: η οπτική που έχουν οι κάτοικοι του νησιού. Για τους κατοίκους της Πάρου, η φωτιά δεν είναι μια εικόνα που περνάει για λίγα δευτερόλεπτα στην τηλεόραση. Είναι το σπίτι τους, οι κόποι μιας ζωής, το χωράφι του παππού, το μικρό οικογενειακό μαγαζί ή η επιχείρηση που περιμένει όλο τον χρόνο το καλοκαίρι για να δουλέψει. Όταν χτυπά το κινητό με μήνυμα εκκένωσης, δεν σκέφτεσαι πρωτόκολλα. Σκέφτεσαι αν θα προλάβεις να πάρεις τα απαραίτητα και αν αύριο θα υπάρχει ακόμη το σπίτι σου.
Πολλοί περιγράφουν τη νύχτα σαν ατελείωτη. Ο καπνός κάλυπτε τον ουρανό, οι σειρήνες δεν σταματούσαν και κάθε τόσο κάποιος έλεγε ότι η φωτιά άλλαξε κατεύθυνση. Εκείνες τις ώρες, η αβεβαιότητα γίνεται ίσως πιο τρομακτική ακόμη και από τις ίδιες τις φλόγες.
Από την άλλη πλευρά βρίσκονται οι πυροσβέστες.
Εκεί που εμείς βλέπουμε ένα τεράστιο μέτωπο, εκείνοι βλέπουν δεκάδες διαφορετικά προβλήματα ταυτόχρονα: την ένταση του ανέμου, την κλίση του εδάφους, τα πεύκα που μπορούν να λειτουργήσουν σαν προσάναμμα, τα σπίτια που πρέπει να προστατευτούν, τους δρόμους που πρέπει να μείνουν ανοιχτοί και τις συνεχείς αναζωπυρώσεις που μπορούν, μέσα σε λίγα λεπτά, να ανατρέψουν ό,τι είχε κατακτηθεί με ώρες προσπάθειας.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές φορές οι κάτοικοι δυσκολεύονται να καταλάβουν γιατί δεν επιτρέπεται να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Για τον άνθρωπο που έφυγε, το σπίτι του είναι ολόκληρος ο κόσμος του. Για τον πυροσβέστη, όμως, η προτεραιότητα είναι να μη χαθεί ούτε μία ανθρώπινη ζωή. Γι’ αυτό και πολλές αποφάσεις μπορεί να μοιάζουν σκληρές, όμως λαμβάνονται με μοναδικό γνώμονα την ασφάλεια.
Παράλληλα, αρκετοί εθελοντές και κάτοικοι προσπάθησαν να βοηθήσουν με κάθε τρόπο, προσφέροντας νερά, τρόφιμα και κάθε δυνατή υποστήριξη στα πληρώματα που επιχειρούσαν ασταμάτητα για ώρες. Είναι μια εικόνα που επαναλαμβάνεται σχεδόν σε κάθε μεγάλη πυρκαγιά στην Ελλάδα: άνθρωποι που μπορεί να μη γνωρίζονται μεταξύ τους, αλλά ενώνονται απέναντι σε έναν κοινό κίνδυνο.
Σήμερα, η εικόνα εμφανίζεται καλύτερη σε σχέση με τις δραματικές ώρες της νύχτας, χωρίς όμως να σημαίνει ότι ο κίνδυνος έχει περάσει. Οι ισχυροί άνεμοι εξακολουθούν να προβληματίζουν τις αρχές, καθώς μια μικρή εστία μπορεί πολύ εύκολα να εξελιχθεί ξανά σε ενεργό μέτωπο.
Η Πάρος θα συνεχίσει να είναι ένα από τα ομορφότερα ελληνικά νησιά. Αυτό δεν μπορεί να αλλάξει, όμως οι τελευταίες ώρες υπενθύμισαν με τον πιο σκληρό τρόπο ότι πίσω από τις φωτογραφίες των διακοπών υπάρχουν άνθρωποι που ζουν εκεί όλον τον χρόνο. Άνθρωποι που φοβούνται, αγωνιούν και ελπίζουν. Και απέναντί τους βρίσκονται πυροσβέστες που, όσο οι περισσότεροι άνθρωποι απομακρύνονται από τη φωτιά, εκείνοι κάνουν ακριβώς το αντίθετο: πάνε προς αυτή για να την αντιμετωπίσουν.
Γιατί, τελικά, πίσω από κάθε μεγάλη πυρκαγιά δεν υπάρχουν μόνο καμένα στρέμματα και αριθμοί. Υπάρχουν ιστορίες ανθρώπων, είτε επισκεπτών είτε κατοίκων, και αυτές είναι που μένουν περισσότερο από τον καπνό.
Συντάκτης: Ράνια Λιάσκου
