Το επάγγελμα είναι ένα κομμάτι, όχι ολόκληρη η ταυτότητά μας

Έχουμε γίνει πολύ καλοί στο να βάζουμε ανθρώπους σε κουτάκια.

Χρειάζονται μερικές πληροφορίες μόνο. Το όνομά του, τι έχει σπουδάσει, πού μένει και με τι ασχολείται. Και κάπως έτσι, μέσα σε λίγα λεπτά ή ακόμη και μέσα σε μια πρώτη γνωριμία μιας ώρας, έχουμε την ψευδαίσθηση ότι καταλάβαμε ποιος είναι ο άνθρωπος που έχουμε απέναντί μας.

Χωρίς να το καταλάβουμε, μια επαγγελματική ιδιότητα μετατρέπεται σε χαρακτηρισμό προσωπικότητας. Σε κοινωνική κατηγορία. Σε μια πρώτη εκτίμηση για το πόσο αξίζει κάποιος, πόσο έξυπνος είναι, πόσο φιλόδοξος είναι, τι ανθρώπους συναναστρέφεται και, τελικά, αν αξίζει να τον γνωρίσουμε περισσότερο.

Το επάγγελμα είναι ένα κομμάτι της ταυτότητάς μας. Δεν είναι ολόκληρη η ταυτότητά μας.

Το γεγονός ότι κάποιος απέκτησε ένα πτυχίο ή κατάφερε να φτάσει σε μια θέση που η κοινωνία θεωρεί σημαντική, πράγματι μπορεί να δείχνει προσπάθεια, επιμονή, ικανότητα και αφοσίωση.

Όμως δεν μας λέει απαραίτητα το τι άνθρωπος είναι.

Η επαγγελματική επιτυχία δεν είναι από μόνη της απόδειξη χαρακτήρα. Όπως και μια επαγγελματική πορεία που δεν ανταποκρίνεται σε αυτό που η κοινωνία θεωρεί «επιτυχία» δεν αποτελεί απόδειξη αποτυχίας ενός ανθρώπου.

Γιατί πολύ συχνά βλέπουμε το αποτέλεσμα, αλλά δεν γνωρίζουμε τη διαδρομή.

Δεν γνωρίζουμε σε τι περιβάλλον μεγάλωσε ένας άνθρωπος. Δεν γνωρίζουμε τι δυνατότητες είχε. Αν είχε οικονομική στήριξη. Αν οι γονείς του μπορούσαν να τον βοηθήσουν. Αν αντιμετώπισε μαθησιακές δυσκολίες. Αν έπρεπε από μικρός να δουλεύει. Αν χρειάστηκε να στηρίξει την οικογένειά του. Αν άλλαξε κατεύθυνση. Αν έκανε επιλογές που σήμερα δεν θα έκανε ξανά.

Μπορεί η πορεία μας να μην εξελίχθηκε όπως την είχαμε φανταστεί στα δεκαοχτώ. Μπορεί να αλλάξαμε κατεύθυνση, να κάναμε διαφορετικές επιλογές στην πορεία ή να χρειάστηκε να επαναπροσδιορίσουμε τους στόχους μας.

Μπορεί, από την άλλη, να ακολουθήσαμε την πορεία που είχαμε σχεδιάσει, να πετύχαμε τους στόχους που είχαμε θέσει και να συνεχίσαμε στον δρόμο που είχαμε επιλέξει.

Όποια κι αν είναι η διαδρομή μας, όμως, τίποτα από όλα αυτά δεν απαντά στο σημαντικότερο ερώτημα.

Τι άνθρωποι επιλέγουμε να γίνουμε;

Πόσο προσπαθήσαμε να εξελιχθούμε; Πόσο μάθαμε από τα λάθη μας; Πόσο δουλέψαμε με τον εαυτό μας; Έχουμε ακόμη φιλοδοξίες; Θέλουμε να γίνουμε καλύτεροι; Έχουμε αξίες και τις κρατάμε ακόμη κι όταν κανείς δεν μας κοιτάζει;

Ο άνθρωπος που ήμασταν στα είκοσι δεν είναι απαραίτητα ο ίδιος άνθρωπος που είμαστε στα τριάντα πέντε.

Αυτός που κάποτε είχε άλλες προτεραιότητες μπορεί σήμερα να έχει επιλέξει έναν διαφορετικό δρόμο. Αυτός που κάποτε είχε μεγάλες φιλοδοξίες μπορεί σήμερα να έχει επιλέξει μια διαφορετική ζωή. Και κάποιος που επαγγελματικά φαίνεται να τα έχει όλα μπορεί στην προσωπική του ζωή να έχει χάσει πράγματα πολύ πιο σημαντικά.

Η ταμπέλα μας γλιτώνει από τον κόπο να γνωρίσουμε τους ανθρώπους.

Δημιουργούμε μια κοινωνική ιεραρχία επαγγελμάτων και, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, τη μετατρέπουμε σε ιεραρχία ανθρώπων.

Σαν να υπάρχει ένας αντικειμενικός τρόπος να μετρήσουμε την αξία ενός ανθρώπου μέσα από τον τίτλο που γράφει η επαγγελματική του κάρτα.

Και όμως, ένας άνθρωπος δεν είναι η επαγγελματική του κάρτα.

Είναι ο τρόπος που φέρεται στους άλλους. Είναι οι επιλογές του όταν κανείς δεν τον βλέπει. Είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζει τους ανθρώπους που δεν μπορούν να του προσφέρουν τίποτα. Είναι το πώς διαχειρίζεται την αποτυχία, την επιτυχία, την ευθύνη και την εξουσία.

Είναι οι αξίες του. Η ενσυναίσθησή του. Η προσπάθειά του. Η εξέλιξή του. Οι άνθρωποι που αγαπά. Ο τρόπος που στέκεται στη ζωή.

Αυτά δεν γράφονται στο βιογραφικό του.

Και ίσως εδώ βρίσκεται και το πιο σημαντικό.

Δεν χρειάζεται να επιλέγουμε τι θα κάνουμε στη ζωή μας με μοναδικό κριτήριο το πώς θα μας χαρακτηρίσει η κοινωνία.

Δεν χρειάζεται να κυνηγάμε μια συγκεκριμένη επαγγελματική ταυτότητα μόνο και μόνο για να θεωρηθούμε «πετυχημένοι». Ούτε να νιώθουμε αποτυχημένοι επειδή η πορεία μας δεν μοιάζει με αυτή που κάποιος άλλος θεωρεί επιτυχημένη.

Αυτό που επιλέγουμε να κάνουμε στη ζωή μας το κάνουμε πρώτα για εμάς.

Για τη ζωή που θέλουμε να ζήσουμε. Για τις ανάγκες μας. Για τις αξίες μας. Για αυτά που μας ενδιαφέρουν. Για αυτά που μας κάνουν να νιώθουμε ότι η ζωή μας έχει νόημα.