7 ταινιες που θα παίξουν με το μυαλό σου με σχεδόν τρομακτικό τρόπο

Υπάρχουν κάποιες ταινίες που δεν χρειάστηκαν ποτέ τέρατα, φαντάσματα ή κάποιον μυστηριώδη δολοφόνο για να μας τρομάξουν. Ταινίες-ορόσημα που μας έδειξαν πως, πολλές φορές, το πιο επικίνδυνο και τρομακτικό πλάσμα δε βρίσκεται κάπου εκεί έξω, ανάμεσα στους ανθρώπους γύρω μας, αλλά κρύβεται μέσα μας. Ίσως γι’ αυτό και είναι εκείνες που μας τραβούν περισσότερο, που τις βλέπουμε ξανά και ξανά και κάθε φορά ανακαλύπτουμε κάτι διαφορετικό. Γιατί κατά βάθος δεν παρακολουθούμε απλώς έναν ήρωα να παλεύει με τους δαίμονές του· βλέπουμε πόσο εύκολα θα μπορούσαν να γίνουν και δικοί μας.

1.Black Swan

Στο Black Swan, το τέρας δεν χρειάζεται να εμφανιστεί ποτέ απέναντι στη Νίνα, γιατί το κουβαλάει ήδη μέσα της. Η ανάγκη της να γίνει τέλεια, να είναι η καλύτερη, να μην κάνει ούτε ένα λάθος, αρχίζει σιγά σιγά να την κατατρώει. Όσο περισσότερο κυνηγά την τελειότητα, τόσο περισσότερο χάνει τον εαυτό της και τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε αυτό που είναι και σε αυτό που πρέπει να γίνει. Και κάπου εκεί βρίσκεται όλη η ανατριχίλα της ταινίας: δεν βλέπουμε απλώς μια χορεύτρια να παλεύει για τον ρόλο της, αλλά έναν άνθρωπο που γίνεται ο μεγαλύτερος εχθρός του εαυτού του, επειδή δεν του επιτρέπει ποτέ να είναι αρκετός.

2. Shutter Island

Στο Shutter Island, το τέρας έχει μια διαφορετική μορφή: είναι η άρνηση. Γιατί μερικές φορές το ίδιο μας το μυαλό προτιμά να χτίσει ένα ολόκληρο ψέμα και να το κάνει πραγματικότητα, παρά να μας αφήσει να κοιτάξουμε κατάματα μια αλήθεια που πονάει. Ο Teddy ψάχνει απαντήσεις, κυνηγά έναν εξαφανισμένο ασθενή και προσπαθεί να ξεδιαλύνει τι πραγματικά συμβαίνει στο νησί, χωρίς να καταλαβαίνει πως η μεγαλύτερη αλήθεια βρίσκεται μέσα του. Και κάπως έτσι, η ταινία γίνεται ένα παιχνίδι ανάμεσα στην πραγματικότητα και την αυταπάτη. Γιατί τελικά, το πιο τρομακτικό δεν είναι να ανακαλύψεις πως ζούσες μέσα σε ένα ψέμα, αλλά να συνειδητοποιήσεις γιατί το χρειάστηκες.

3. Fight club

Στο Fight Club, το τέρας γεννιέται από την καταπίεση. Ο πρωταγωνιστής έχει μάθει να ζει μέσα σε μια ζωή που δεν τον γεμίζει, καταπιέζοντας θυμό, επιθυμίες και όλα όσα δεν χωρούν στην εικόνα του «φυσιολογικού» ανθρώπου. Μέχρι που εμφανίζεται ο Tyler Durden, η πλευρά του εαυτού του που δεν φοβάται τίποτα, δεν υπακούει σε κανόνες και εκφράζει όλα όσα εκείνος κρατούσε θαμμένα. Το Fight Club γίνεται έτσι κάτι πολύ περισσότερο από μια ιστορία για ξύλο και επανάσταση. Είναι η στιγμή που η καταπιεσμένη πλευρά μας παίρνει τα ηνία και μας θυμίζει πως, αν την αγνοήσουμε για πολύ, μπορεί τελικά να γίνει εκείνη που θα μας καταστρέψει.

4. A Clockwork Orange

Στο A Clockwork Orange, το τέρας δεν βρίσκεται μόνο στη βία του Alex, αλλά και στην προσπάθεια να του την αφαιρέσουν με το ζόρι. Η ταινία θέτει ένα άβολο ερώτημα: είναι πραγματικά καλός ένας άνθρωπος όταν δεν έχει πλέον την επιλογή να είναι κακός; Ο Alex είναι βίαιος, απρόβλεπτος και απολαμβάνει την καταστροφή που προκαλεί, όμως η «θεραπεία» του δεν τον κάνει απαραίτητα καλύτερο άνθρωπο· απλώς του στερεί την ελευθερία να επιλέξει. Και κάπου εκεί η ταινία γίνεται ακόμη πιο τρομακτική. Γιατί ίσως το τέρας δεν είναι μόνο η βία που κουβαλάμε μέσα μας, αλλά και η κοινωνία που αποφασίζει πόση ελευθερία δικαιούμαστε να έχουμε.

5. Taxi Driver

Στο Taxi Driver, το τέρας γεννιέται μέσα από τη μοναξιά, την αποξένωση και την εμμονή. Ο Travis Bickle περιφέρεται στους δρόμους της Νέας Υόρκης, παρατηρώντας έναν κόσμο που θεωρεί βρώμικο, διεφθαρμένο και άρρωστο, ενώ ο ίδιος βυθίζεται όλο και περισσότερο στη δική του απομόνωση. Όσο κανείς δε φαίνεται να τον βλέπει πραγματικά, εκείνος αρχίζει να πιστεύει πως έχει έναν σκοπό: να «καθαρίσει» την πόλη από όσα θεωρεί σάπια. Και κάπως έτσι, η μοναξιά μετατρέπεται σε εμμονή και η εμμονή σε βία. Η ταινία δε μας τρομάζει επειδή ο Travis είναι ένα τέρας από την αρχή, αλλά επειδή μας δείχνει πώς ένας άνθρωπος μπορεί σταδιακά να γίνει ένα.

6. American Psycho

Στο American Psycho, το πιο τρομακτικό τέρας είναι ίσως αυτό που μπορεί να κρύβεται πίσω από ένα απολύτως φυσιολογικό πρόσωπο. Ο Patrick Bateman έχει τη δουλειά, τα χρήματα, την εμφάνιση και τον τρόπο ζωής που θα μπορούσαν να τον κάνουν να μοιάζει με οποιονδήποτε επιτυχημένο άνθρωπο της εποχής του. Κι όμως, πίσω από αυτή την προσεγμένη εικόνα υπάρχει κάτι εντελώς διαφορετικό. Η ταινία παίζει συνεχώς με την αντίθεση ανάμεσα σε αυτό που δείχνουμε και σε αυτό που πραγματικά είμαστε, μέχρι που δεν ξέρουμε πια τι είναι πραγματικότητα και τι όχι. Και ίσως αυτό είναι το πιο ανατριχιαστικό: πόσο εύκολα μπορεί ένα τέρας να περάσει απαρατήρητο όταν ξέρει πολύ καλά να φαίνεται φυσιολογικό.

7. The Machinist

Στο The Machinist, το τέρας παίρνει τη μορφή της ενοχής. Ο Trevor Reznik έχει να κοιμηθεί σχεδόν έναν χρόνο και η ζωή του αρχίζει να διαλύεται κάτω από το βάρος της αϋπνίας, της εξάντλησης και μιας πραγματικότητας που μοιάζει όλο και πιο δύσκολο να καταλάβει. Άνθρωποι, γεγονότα και εικόνες εμφανίζονται μπροστά του, ενώ εκείνος προσπαθεί απεγνωσμένα να καταλάβει τι του συμβαίνει. Όσο η ταινία προχωρά, γίνεται ξεκάθαρο πως ο μεγαλύτερος εχθρός του δεν βρίσκεται έξω από εκείνον. Είναι κάτι που κουβαλά μέσα του και προσπαθεί να αποφύγει. Και κάπως έτσι, η ενοχή γίνεται ένα τέρας που δεν χρειάζεται καν να τον κυνηγήσει· αρκεί να τον περιμένει.

Ίσως τελικά αυτός να είναι και ο λόγος που αυτές οι ταινίες μένουν τόσο έντονα στο μυαλό μας. Γιατί δεν μας δείχνουν κάποιο τέρας που μπορούμε εύκολα να αναγνωρίσουμε και να αποφύγουμε. Μας δείχνουν εμάς. Την τελειομανία, την άρνηση, την καταπίεση, τη μοναξιά, τη βία, την ενοχή και όλα εκείνα τα κομμάτια μας που προτιμάμε να κρατάμε κρυμμένα. Και ίσως το πραγματικά τρομακτικό να μην είναι ότι όλοι κρύβουμε ένα τέρας μέσα μας, αλλά ότι, κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, μπορεί να του ανοίξουμε την πόρτα. Γιατί το τέρας δεν χρειάζεται πάντα να έρθει απ’ έξω. Μερικές φορές, είμαστε εμείς.