Είσαι στο κρεβάτι με κάποιον που θέλεις. Θα μπορούσες να προσέχεις τι σου αρέσει, να ζητήσεις κάτι διαφορετικό, να γελάσεις με μια αδέξια στιγμή. Εσύ, όμως, έχεις αναλάβει σκηνοθεσία. Από αυτή τη γωνία πώς φαίνεται η κοιλιά; Το πρόσωπό σου είναι σ3ξι ή μοιάζει σαν να προσπαθείς να θυμηθείς το PIN; Μήπως αργείς; Μήπως δεν δείχνεις αρκετά ενθουσιασμένη; Το σώμα σου βρίσκεται εκεί, αλλά εσύ κάνεις έλεγχο ποιότητας. Πήγες να απολαύσεις το σ3ξ και κατέληξες να επιβλέπεις την εμφάνισή σου.
Αυτό έχει όνομα: spectatoring. Περιγράφει εκείνη την αυτοπαρακολούθηση την ώρα του σεξ, όταν αρχίζεις να αξιολογείς πώς φαίνεσαι και πώς αποδίδεις, χάνοντας την επαφή με όσα αισθάνεσαι. Σαν να έχεις βάλει μια φανταστική κάμερα απέναντι και να ελέγχεις διαρκώς το πλάνο. «Είμαι αρκετά καλή;», «φαίνεται ότι μου αρέσει;», «γιατί δεν αντιδρά το σώμα μου όπως περίμενα;». Μια περαστική σκέψη δεν σημαίνει ότι συμβαίνει κάτι ανησυχητικό. Το ζήτημα είναι όταν ο έλεγχος επιμένει και απαιτεί όλη σου την προσοχή. Κάπως έτσι, μπορεί να σε απασχολεί περισσότερο αν δείχνεις να απολαμβάνεις παρά αν απολαμβάνεις πράγματι.
Από πότε, όμως, το σεξ απέκτησε προδιαγραφές καλής εμφάνισης; Και ποιος ακριβώς τις υπέγραψε; Γιατί κάπου έχουμε συμπεριφερθεί στο σεξ σαν να συνοδεύεται από οδηγίες εμφάνισης: επιθυμητή, αλλά χωρίς να φαίνεται ότι προσπαθείς· αυθόρμητη, αλλά με απόλυτο έλεγχο της εικόνας σου. Να απολαμβάνεις και ταυτόχρονα να φροντίζεις πώς καταγράφεται η απόλαυσή σου στα μάτια του άλλου. Μα τι διάολο, ούτε μια γκριμάτσα εκτός προγράμματος; Αν κάθε κίνηση χρειάζεται πρώτα την έγκριση του εσωτερικού σου κριτή, στο τέλος έχεις περισσότερη δουλειά απ’ όση είχες ντυμένη.
Και φυσικά δεν αφορά μόνο γυναίκες ούτε περιορίζεται στην εμφάνιση. Ένας άντρας μπορεί να ελέγχει διαρκώς τη στύση του, κάποιος να ανησυχεί για τη διάρκεια ή να σκέφτεται αν θα φτάσει σε οργασμό. Το άγχος επίδοσης μπορεί να τροφοδοτήσει έναν κύκλο: ανησυχείς, δυσκολεύεσαι να ανταποκριθείς όπως περιμένεις, κι έπειτα ανησυχείς περισσότερο. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε σεξουαλική δυσκολία εξηγείται από το spectatoring. Σημαίνει ότι η προσοχή σου μπορεί να έχει εγκλωβιστεί στην εξέταση αντί να έχει χώρο για την επαφή.
Το πιο ύπουλο είναι πως όλο αυτό μπορεί να εμφανίζεται μεταμφιεσμένο σε ενδιαφέρον. «Θέλω να περνάει καλά», λες. Φυσικά. Εσύ, όμως, περνάς; Γιατί μπορεί να έχεις γίνει εξαιρετική στο να διαβάζεις το πρόσωπό του και εντελώς αφηρημένη όταν πρόκειται για το δικό σου σώμα. Να αναρωτιέσαι αν του αρέσεις, αν εντυπωσιάστηκε, αν θα σε θεωρήσει καλή στο κρεβάτι, ενώ δεν έχεις προσέξει ότι κάτι θα το ήθελες αλλιώς. Η επικοινωνία αφήνει χώρο να ρωτήσετε και να ζητήσετε και οι δύο. Η διαρκής αναζήτηση έγκρισης σε αφήνει να περιμένεις βαθμό. Και συγγνώμη, αλλά έβγαλες τα ρούχα σου· δεν δήλωσες συμμετοχή σε οντισιόν.
Υπάρχει και κάτι που αξίζει να παραδεχτούμε χωρίς να μαλώσουμε τον εαυτό μας: το να αισθάνεσαι επιθυμητή έχει γοητεία. Μπορεί να σου αρέσει που σε κοιτάζει. Το πρόβλημα αρχίζει όταν κάθεσαι νοητά στη θέση του και αποφασίζεις εκ μέρους του ότι η εικόνα σου δεν είναι αρκετά καλή. Εκείνος βλέπει έναν άνθρωπο· εσύ μπορεί να έχεις απομονώσει μια πτυχή δέρματος και να της έχεις αναθέσει την ευθύνη ολόκληρης της βραδιάς. Δεν ξέρεις καν αν την πρόσεξε. Εσύ πάντως έχασες ήδη αρκετά λεπτά μαζί της.
Και τώρα τι; «Χαλάρωσε»; Ευχαριστούμε, λύθηκε, να ειδοποιήσουμε και την επιστήμη. Η επιστροφή στην εμπειρία θέλει πιο ήπια προσέγγιση. Όταν προσέξεις ότι αξιολογείς τον εαυτό σου, μπορείς να στρέψεις ξανά την προσοχή σε μια πραγματική αίσθηση: στην αναπνοή σου, στη ζεστασιά του δέρματος, στο αν ένα άγγιγμα σου είναι ευχάριστο. Αν το μυαλό φύγει πάλι, το επαναφέρεις χωρίς επίπληξη. Η ενσυνειδητότητα μπορεί να βοηθήσει, αλλά δεν είναι κουμπί που πατάς για να ανταποκριθεί το σώμα κατά παραγγελία. Και το «πρέπει να είμαι παρούσα» μπορεί εύκολα να γίνει άλλη μία απαίτηση.
Μπορείς επίσης να πεις αυτό που συμβαίνει, όσο άβολα κι αν ακούγεται στην αρχή: «έχω κολλήσει στο πώς φαίνομαι και δυσκολεύομαι να το χαρώ». Δεν οφείλεις να το τυλίξεις σε αστείο για να μη χαλάσεις την ατμόσφαιρα. Μια τέτοια κουβέντα μπορεί να σας δώσει χώρο να πάτε πιο αργά, να αλλάξετε κάτι, να μείνετε σε ό,τι σας είναι ευχάριστο χωρίς να κυνηγάτε υποχρεωτικά έναν οργασμό. Κι αν θέλεις παύση, την κάνεις. Το «τώρα που ξεκινήσαμε» δεν είναι συμβόλαιο που υπέγραψες. Έχει σημασία να μπορείς να πεις και «αυτό μου αρέσει» και «αυτό δεν το θέλω», χωρίς να ανησυχείς ποια από τις δύο απαντήσεις θα σε κάνει πιο επιθυμητή.
Αν ο άνθρωπος απέναντί σου σχολιάζει υποτιμητικά το σώμα σου ή σε συγκρίνει, υπάρχει πραγματική συμπεριφορά που χρειάζεται να αντιμετωπιστεί. Δεν γίνεται κάθε δυσφορία να φορτώνεται στη δική σου «ανασφάλεια». Κι αν το άγχος επιμένει, σε στενοχωρεί ή σε οδηγεί να αποφεύγεις την επαφή, ένας κατάλληλα καταρτισμένος επαγγελματίας σεξουαλικής υγείας μπορεί να βοηθήσει να καταλάβεις τι συμβαίνει. Δεν έχεις αποτύχει επειδή μια πληροφορία σε άρθρο δεν έλυσε κάτι που σε δυσκολεύει καιρό.
Το σώμα σου στο σεξ θα κινηθεί, θα διπλώσει, θα πάρει εκφράσεις που δεν θα ενέκρινες για φωτογραφία προφίλ. Μπορεί να ακουστεί κάτι αστείο, να χρειαστεί να βολευτείς καλύτερα, να χαλάσει εντελώς η εικόνα που είχες προετοιμάσει. Και μπορεί μέσα σε αυτή την ατέλεια να υπάρχει κάτι που πράγματι σου αρέσει. Δεν χρειάζεται να καταφέρεις απόψε να ξεχάσεις κάθε ανασφάλεια. Ίσως αρκεί, όταν ξαναπιάσεις τον εαυτό σου να ελέγχει το πλάνο, να του δώσεις μια άλλη ερώτηση: «εμένα αυτό πώς με κάνει να αισθάνομαι;». Έχεις κι εσύ θέση σε όσα συμβαίνουν, πέρα από το πώς φαίνεσαι μέσα τους. Θα ήταν κρίμα να φύγεις από μια ερωτική στιγμή γνωρίζοντας αν ήσουν φωτογενής, αλλά όχι αν πέρασες καλά.
Συντάκτης: Virtual Unreality
