Κάποιος κάποτε είπε πως οι δύσκολοι καιροί δημιουργούν δυνατούς ανθρώπους. Σε παλαιότερες εποχές διαβάζουμε για εκείνους που, όταν βασανίζονταν, αντιδρούσαν. Έκαναν πράξεις για να βγουν από τη ζωή που τους επέβαλλαν, εφόσον ήταν μια ζωή που δεν τους άρεσε και δε λειτουργούσε υπέρ τους. Μέσα από δυσκολίες έβγαιναν οι ήρωες του τότε. Αυτοί που πρωταγωνιστούν στην ιστορία, τη μυθολογία, ακόμα και στα παραμύθια. Όλοι όσοι επέλεγαν να παλέψουν για έναν καλύτερο κόσμο ήταν εκείνοι που η ζωή χτυπούσε με όποιον τρόπο μπορούσε. Σήμερα, όμως, τα πράγματα είναι αλλιώς.
Σήμερα δε μιλάμε για ήρωες. Η κάθε πράξη που ίσως μας βγάλει από αυτό που βιώνουμε και γνωρίζουμε μάς φοβίζει περισσότερο από τη δυστυχία που κατατρώει τις μέρες μας. Βλέπουμε γύρω μας ανθρώπους κατατρεγμένους από την πραγματικότητα, οι οποίοι απλά δέχονται τη μοίρα τους. Σαν να στέκεσαι σε μια ακτή κι απλά χαζεύεις το τσουνάμι που έρχεται από τον ορίζοντα. Παραδινόμαστε.
Οι δυσκολίες στην καθημερινή ζωή είναι δεδομένο πως θα υπάρχουν. Κανείς δεν έχει μια τόσο τέλεια στρωμένη ρουτίνα που να μη διαταράσσεται ποτέ και από κανέναν. Άλλωστε, αυτό θα ήταν και λίγο βαρετό, σωστά; Το θέμα, ωστόσο, δεν είναι η ύπαρξη των προβλημάτων, αλλά ο τρόπος που πάμε να τα αντιμετωπίσουμε. Σαν καβούρια, διά της πλαγίας οδού. Ποιος κοιτάει με θάρρος τον κίνδυνο κατάματα πια;
Οι σημερινοί δύσκολοι καιροί μάς έμαθαν πως πρέπει να αποφεύγουμε πάση θυσία οποιοδήποτε πετραδάκι εμφανίζεται στον δρόμο μας. Όλες μας οι αποφάσεις παίρνονται με γνώμονα το τι θα είναι πιο εύκολο. Όχι τι μας αρέσει. Όχι τι θέλουμε. Σίγουρα όχι τι μας αξίζει και τι μας κάνει καλύτερους. Αυτά όλα δεν είναι βολικά! Το πιο εύκολο αποζητάμε.
Τα τελευταία χρόνια προωθείται τόσο μεθοδικά η ευκολία στα πάντα, με σκοπό να πετύχεις χωρίς να κουραστείς. Στα σχολεία, βοηθήματα που δίνουν απλά τις απαντήσεις, χωρίς να απαιτείται σκέψη από τους μαθητές. Στο σπίτι, το ChatGPT έχει πάρει τον ρόλο του φωτεινού παντογνώστη που λύνει όποια απορία έχουμε και την εξηγεί λεπτομερώς, για να μη χρειαστεί να το ψάξουμε κι εμείς μέσα μας. Στον αθλητισμό; Άλλα βοηθήματα και, φυσικά, ο γνωστός του γνωστού είναι ο καλύτερος όλων. Στις δουλειές μας; Ουδείς αναντικατάστατος. Και αν εκεί που βρίσκεσαι δε βγει το θετικό αμέσως, απλά άλλαξε, μην προσπαθήσεις να το φτιάξεις. Τόσες επιλογές. Χάος. Αρκετές για να αλλάζεις συνεχώς και να μην καταλήξεις ποτέ να βρεις αυτό που είναι για σένα. Γιατί; Πιθανώς γιατί το προσπέρασες επειδή δε βγήκε με την πρώτη.
Από την άλλη μεριά, η κινούμενη άμμος. Κινείται εκείνη για σένα κι απλά σε εγκλωβίζει βαθύτερα. Σε έχουν πείσει πως δεν υπάρχει διαφυγή. Δεν έχεις να πιαστείς από κάπου για να βγεις. Και μένεις εκεί που βρίσκεσαι, ο χρόνος περνάει και φτάνεις σε ένα σημείο που αφήνεσαι απλά να πνιγείς. Επιλέγεις κάτι μέτριο από φόβο μήπως δε βρεις το πεπρωμένο σου. Αυτό που θα σε προκαλέσει να γίνεις καλύτερος και να εξελιχθείς. Το να ανέβεις επίπεδο είναι στα don’ts της ημέρας.
Με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, έχουμε πειστεί πως αυτό που μας ξεβολεύει δεν είναι αρκετά καλό για εμάς. Το δύσκολο είναι απαγορευτικό, γιατί κουράζει. Η επιτυχία πρέπει να έρχεται εύκολα, λένε. Αλλιώς δεν αξίζει αρκετά τον ιδρώτα σου. Έτσι, με αυτό το σκεπτικό, εγκαταλείπουμε σιγά σιγά όλα όσα θα είχαν τα πιο γερά θεμέλια. Προτιμούμε να φτιάχνουμε απλά σκηνές, αντί να χτίζουμε το δικό μας παλάτι. Παρατάμε τα ταλέντα μας, αφήνουμε μεγάλες ευκαιρίες να φύγουν μέσα από τα χέρια μας σε δουλειές, διώχνουμε ανθρώπους από κοντά μας που δε θέλουν να είναι στάσιμοι και θέλουν να μας δουν να εξελισσόμαστε μαζί.
Δυνατοί και δειλοί υπήρχαν πάντα. Απλώς κάποτε η δυσκολία ήταν έναυσμα για δράση, ενώ τώρα για αποφυγή, και η ζυγαριά γέρνει δεξιά. Μας αξίζει να είμαστε ευτυχισμένοι. Μας αξίζει να πετύχουμε. Η επιτυχία, όμως, δεν είναι δώρο που μας χρωστάει το σύμπαν από κάποια προηγούμενη ζωή. Είναι κάτι που πρέπει να φτιάξουμε μόνοι μας. Μόνο τότε είναι πραγματικά δικό μας.
Ο φόβος μήπως και δε μας βγει, η απελπισία που γεννά η αμφιβολία για το αποτέλεσμα που θέλουμε να δούμε στο ’90, όλη αυτή η ευκολία που διέπει τον εικονικό περίγυρό μας. Όλα αυτά έχουν δημιουργήσει ανθρώπους που φοβούνται να σκαρφαλώσουν. Το δύσκολο δεν είναι καλό, θα μας κουράσει, θα ιδρώσουμε, θα αλλάξουμε. Και σκεπτόμενοι αυτό χάσαμε το νόημα. Λίγοι οι ήρωες πια. Προτιμούμε να περπατάμε σε μια ατέρμονη ευθεία χωρίς εκπλήξεις. Ξεχάσαμε πως η καλύτερη θέα είναι στην κορυφή.
Συντάκτης: Βάσω Πατρώνη
