Η Αγγελική Ηλιάδη ζήτησε να σεβαστούμε τις απόψεις της για τα ομόφυλα ζευγάρια. Προηγουμένως, είχε υποστηρίξει ότι δύο άνθρωποι του ίδιου φύλου δεν μπορούν να θεωρηθούν γονείς. Οπότε το αίτημα έχει ένα μικρό πρόβλημα: ζητά σεβασμό για μια τοποθέτηση που αρνείται τον σεβασμό στις οικογένειες άλλων ανθρώπων. Και περιμένει από εκείνους που θίγονται να το δεχτούν χωρίς πολλές αντιρρήσεις.
«Ο καθένας έχει την άποψή του. Όπως σέβομαι τις απόψεις όλων, έτσι περιμένω να σεβαστούν και οι άλλοι τις δικές μου απόψεις, χωρίς πίεση και καταπίεση. Δε σημαίνει αυτό, όμως, ότι δεν εύχομαι την ευτυχία όλων των ανθρώπων», είπε στις δηλώσεις που προβλήθηκαν τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου στο «Happy Day».
Το «ο καθένας έχει την άποψή του» έχει γίνει μια πολύ βολική έξοδος κινδύνου στη δημόσια συζήτηση. Λες κάτι που υποτιμά μια ολόκληρη ομάδα ανθρώπων και, όταν εκείνοι αντιδρούν, μεταφέρεις τη συζήτηση στη δική σου ελευθερία να εκφράζεσαι. Ξαφνικά, οι άνθρωποι που άκουσαν ότι δεν αναγνωρίζεται η οικογένειά τους πρέπει να απολογηθούν επειδή δεν το πήραν ψύχραιμα. Η αρχική προσβολή δε μας ενδιαφέρει.
Ο σεβασμός προς έναν άνθρωπο δε συνεπάγεται υποχρέωση αποδοχής κάθε δημόσιας δήλωσής του. Η Ηλιάδη μπορεί να εκφράζει τις πεποιθήσεις της και οι υπόλοιποι μπορούν να τις κρίνουν και κατά περιπτώσεις αυστηρά. Ο χαρακτηρισμός μιας δήλωσης ως ομοφοβικής χρειάζεται να στηρίζεται στο περιεχόμενό της. Και η άρνηση της γονεϊκής ιδιότητας ανθρώπων αποκλειστικά επειδή είναι ομόφυλο ζευγάρι δίνει απολύτως συγκεκριμένο λόγο για αυτόν τον χαρακτηρισμό.
Το επιχείρημα περί άντρα και γυναίκας που δημιουργούν ένα παιδί μπερδεύει τη βιολογική αναπαραγωγή με τη γονεϊκότητα. Αν αρκούσε η συμμετοχή στη σύλληψη, η συζήτηση για το ποιος είναι γονιός θα τελείωνε εκεί. Υπάρχουν όμως άνθρωποι που μεγαλώνουν παιδιά τα οποία δεν γέννησαν και άνθρωποι που απέκτησαν βιολογικά παιδιά χωρίς να αναλάβουν ποτέ τη φροντίδα τους. Το να μεγαλώνεις έναν άνθρωπο απαιτεί καθημερινή παρουσία, ευθύνη και προστασία για χρόνια.
Αυτή η συζήτηση έχει και επιστημονικά δεδομένα. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής επισημαίνει ότι η ευημερία των παιδιών επηρεάζεται πολύ περισσότερο από την ποιότητα των σχέσεων με τους γονείς τους, την ασφάλεια και την κοινωνική και οικονομική υποστήριξη της οικογένειας παρά από το φύλο ή τον σεξουαλικό προσανατολισμό των γονέων. Υποστηρίζει επίσης ότι η αξιολόγηση υποψήφιων θετών ή ανάδοχων γονέων πρέπει να εστιάζει στην ικανότητά τους να φροντίσουν ένα παιδί. Το προσωπικό μας «εγώ έτσι το βλέπω» δεν αρκεί για να παραμερίσει αυτά τα δεδομένα.
Υπάρχουν παιδιά που μεγαλώνουν με δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες. Όταν αμφισβητείς δημόσια ότι οι άνθρωποι που τα φροντίζουν είναι γονείς τους, η δήλωσή σου φτάνει και σε εκείνα. Τους ζητάς ουσιαστικά να ακούσουν ότι το σπίτι τους χρειάζεται την έγκριση αγνώστων για να θεωρηθεί οικογένεια.
Η επίκληση της πίστης δε λύνει αυτή την αντίφαση. Καθένας δικαιούται να πιστεύει και να οργανώνει τη δική του ζωή σύμφωνα με τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις. Οι οικογένειες των υπολοίπων, όμως, δεν υπάγονται σε προσωπική θεολογική αξιολόγηση. Η δική τους ύπαρξη δεν περιορίζει τη δυνατότητα κανενός να ζει όπως πιστεύει.
Γι’ αυτό και το «εύχομαι την ευτυχία όλων» δεν απαντά στην κριτική. Η ευτυχία ενός ανθρώπου μπορεί να περιλαμβάνει τον σύντροφό του, το παιδί του και την αναγνώριση της σχέσης τους. Αν του εύχεσαι να είναι καλά, ενώ αρνείσαι να αναγνωρίσεις την οικογένειά του, εύλογα θα σε ρωτήσει τι ακριβώς χωράει μέσα στην ευχή σου. Δε γίνεται να απαιτείς ευγνωμοσύνη για μια καλή πρόθεση που συνοδεύεται από έναν τόσο ουσιαστικό αποκλεισμό.
Η Ηλιάδη δήλωσε επίσης ότι παρέδωσε στον δικηγόρο της βίντεο που αφορούν τα παιδιά της. Αν τα παιδιά της έγιναν στόχος προσβολών, αυτό είναι απαράδεκτο. Η κριτική αφορά τη δημόσια τοποθέτηση της ίδιας· τα παιδιά δεν έχουν καμία ευθύνη και δεν προσφέρονται για αντίποινα.
Κλείνοντας να πούμε ότι, κανείς δε χρειάζεται να κερδίσει μια δημόσια αντιπαράθεση για να συνεχίσει να είναι γονιός του παιδιού του. Και κανένα παιδί δε χρειάζεται την άδειά μας για να αποκαλεί τους ανθρώπους που το μεγαλώνουν οικογένειά του. Αυτόν τον σεβασμό αξίζει να απαιτούμε με την ίδια επιμονή που απαιτούμε σεβασμό για τον εαυτό μας.
Ναι; Ναι.
