Η Νατάσα φορούσε το ίδιο μπλε φόρεμα όλη την πέμπτη δημοτικού. Ήταν από χοντρό ύφασμα, έφτανε κάτω από το γόνατο και τις ζεστές μέρες την έκανε να ιδρώνει. Όταν τελείωσε η σχολική χρονιά, το πέταξε στην άκρη και είπε στη μητέρα της πως τώρα είχε ένα πανί για να σφουγγαρίζει. Η Νατάσα, όπως την αποκαλεί με ψευδώνυμο το ανεξάρτητο ρωσικό μέσο Verstka, είχε μόλις περάσει έναν χρόνο σε ένα σχολικό πρόγραμμα που φιλοδοξεί να μάθει σε κορίτσια από δέκα ετών ποια είναι η θέση τους στην οικογένεια. Το επόμενο φθινόπωρο, εκείνη και δύο συμμαθήτριές της είχαν ήδη φύγει από το πρόγραμμα.
Η «Παραδοσιακή Αγωγή των Κοριτσιών» ξεκίνησε το 2024 σε τέσσερα δημόσια σχολεία του Ιζέφσκ, στην Ουντμουρτία, με τη στήριξη του περιφερειακού υπουργείου Παιδείας. Απευθύνεται σε μαθήτριες 10 έως 16 ετών και, σύμφωνα με τους διοργανωτές, έχει φτάσει τις 22 τάξεις σε 13 σχολεία, με περίπου 400 κορίτσια. Επεκτάθηκε στο Κρασνοντάρ και στην ουκρανική Κριμαία, την οποία η Ρωσία προσάρτησε παράνομα το 2014. Η συμμετοχή είναι προαιρετική και τα μαθήματα προστίθενται στο κανονικό σχολικό πρόγραμμα. Την ιδέα είχε η Όλγα Νοβγκορόντσεβα, επικεφαλής της τοπικής Ένωσης Ορθόδοξων Γυναικών. Κατά την ίδια, το καθημερινό φόρεμα θυμίζει στα κορίτσια ότι οφείλουν να είναι θηλυκά, ευγενικά και τρυφερά. Το παντελόνι, σύμφωνα με τους κανόνες του προγράμματος, μένει εκτός.
View this post on Instagram
Η «παραδοσιακή σύζυγος» ως σχολικό μάθημα
Οι μαθήτριες κάνουν μαγειρική, ανθοδετική, ιστορία της μόδας και των γαμήλιων εθίμων. Ορθόδοξοι ιερείς διδάσκουν μαθήματα ηθικής, ενώ σε ειδική τελετή τα κορίτσια παίρνουν μια καρφίτσα στο σχήμα του κυριλλικού γράμματος «Д» και τον τίτλο της «ευγενούς δεσποινίδας». Ο τίτλος παραπέμπει στα ιδρύματα της τσαρικής Ρωσίας που προετοίμαζαν τις κόρες της αριστοκρατίας για έναν συμφέροντα γάμο. Σήμερα, οι Times κάνουν τη σύνδεση με τις tradwives, το διαδικτυακό πρότυπο της γυναίκας που οργανώνει τη ζωή της γύρω από το σπίτι, τον σύζυγο και τα παιδιά. Στο Ιζέφσκ, αυτό το πρότυπο έχει στολή, ωρολόγιο πρόγραμμα και επισήμους που καρφιτσώνουν το σήμα στα παιδιά.
Η επέκταση του προγράμματος έρχεται σε μια περίοδο που το Κρεμλίνο προσπαθεί να αυξήσει τις γεννήσεις. Το 2024 ο Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε νόμο που απαγορεύει αυτό που οι ρωσικές αρχές αποκαλούν «προπαγάνδα υπέρ της ατεκνίας». Η δημόσια προώθηση της επιλογής να μη γίνει κανείς γονιός μπορεί να επιφέρει πρόστιμο. Την ίδια χρονιά, σε τέσσερα σχολεία του Ιζέφσκ άρχισαν να διδάσκουν σε δεκάχρονα κορίτσια πώς να γίνουν οι σύζυγοι και οι μητέρες που οραματίζονται οι διοργανωτές. Όταν το κράτος περιορίζει τη συζήτηση γύρω από τη μία επιλογή και δημόσια σχολεία προβάλλουν την άλλη ως προορισμό για τα κορίτσια, η λέξη «προαιρετικό» περιγράφει την εγγραφή. Για το τι θεωρείται αποδεκτό να θέλεις για τη ζωή σου, το μάθημα αρχίζει πολύ νωρίτερα.
Ένα κορίτσι μπορεί να αγαπάει τη μαγειρική, να ονειρεύεται να κάνει παιδιά και την επόμενη μέρα να αλλάξει γνώμη για όλα. Στα δέκα έχει κάθε δικαίωμα να το κάνει όσες φορές θέλει. Στο Ιζέφσκ, κάποιοι γονείς ζήτησαν κάτι πολύ πιο απλό. Να μπορούν οι κόρες τους να φορούν και παντελόνι. Ακόμα κι αυτό, για τους υπεύθυνους του προγράμματος, ήταν υπερβολική ελευθερία.
