Πόσες φορές έχεις δει το κινητό σου να χτυπάει και έχεις σκεφτεί «Γιατί δε μου στέλνει απλώς ένα μήνυμα;»; Μπορεί να είναι κάποιος που γνωρίζεις, αλλά εκείνη τη στιγμή να μην έχεις διάθεση να μιλήσεις. Αφήνεις την κλήση να τελειώσει και λίγο αργότερα στέλνεις ένα «Με πήρες;». Κι όμως, την ίδια ώρα μπορεί να ανταλλάσσεις μηνύματα με φίλους σου ή απλώς να χαζεύεις στο κινητό. Δεν είναι απαραίτητα ότι δε θέλεις να επικοινωνήσεις. Απλώς δε θέλεις να το κάνεις με αυτόν τον τρόπο.
Έχουμε φτάσει στο σημείο να θεωρούμε πιο φυσιολογικό να στείλουμε δέκα μηνύματα στη σειρά παρά να κάνουμε ένα τηλεφώνημα δύο λεπτών. Ακόμη και με ανθρώπους με τους οποίους μιλάμε καθημερινά, ένα «Μπορώ να σε πάρω;» μοιάζει πλέον σχεδόν απαραίτητο. Η συνεννόηση πριν από την κλήση έχει γίνει κι αυτή μέρος της επικοινωνίας μας.
Ίσως αυτό που μας δυσκολεύει περισσότερο σε μια τηλεφωνική κλήση να μην είναι η ίδια η συζήτηση, αλλά το γεγονός ότι δεν μπορούμε να την ελέγξουμε απόλυτα. Όταν στην οθόνη εμφανίζεται ένας άγνωστος αριθμός, οι σκέψεις ξεκινούν πριν καν απαντήσουμε. Ποιος μπορεί να είναι; Συνέβη κάτι; Μήπως πρόκειται για κάποια υποχρέωση που έχουμε ξεχάσει; Ακόμη όμως κι όταν γνωρίζουμε ποιος μας καλεί, δεν ξέρουμε πάντα τι θέλει να μας πει ή πόσο θα κρατήσει η συζήτηση.
Σε αντίθεση με ένα μήνυμα, το τηλέφωνο ζητά την προσοχή μας αμέσως. Δεν έχουμε χρόνο να σκεφτούμε τις λέξεις μας, να διορθώσουμε μια απάντηση ή να αποφύγουμε μια αμήχανη σιωπή. Έχοντας συνηθίσει να επιλέγουμε πότε και πώς θα απαντήσουμε, μπορεί να αισθανθούμε άβολα ακόμη και με μια κλήση από κάποιον που αγαπάμε. Αυτό που για τον άλλον είναι μια αυθόρμητη κίνηση, για εμάς μπορεί να μοιάζει με διακοπή σε ό,τι κάνουμε.
Υπάρχουν στιγμές που δεν κάνουμε τίποτα ιδιαίτερο κι όμως εξακολουθούμε να μη θέλουμε να σηκώσουμε το τηλέφωνο. Μπορεί να έχουμε μόλις επιστρέψει από τη δουλειά, να ξεκουραζόμαστε στον καναπέ ή απλώς να απολαμβάνουμε λίγη ησυχία. Το γεγονός ότι έχουμε ελεύθερο χρόνο δε σημαίνει απαραίτητα ότι έχουμε και τη διάθεση να συζητήσουμε. Κι ίσως αυτό να είναι κάτι που δυσκολευόμαστε να εξηγήσουμε, επειδή συχνά θεωρούμε ότι, όταν κάποιος δεν απαντά στο τηλέφωνο, σημαίνει πως δε θέλει να μας μιλήσει. Στην πραγματικότητα όμως, μπορεί να μην έχει καμία σχέση με τον άνθρωπο που μας καλεί.
Γι’ αυτό τα μηνύματα έχουν γίνει τόσο σημαντικό μέρος της καθημερινότητας μας. Μας επιτρέπουν να επικοινωνούμε χωρίς να χρειάζεται να αφήσουμε στην άκρη ό,τι κάνουμε εκείνη τη στιγμή. Μια συζήτηση μπορεί να ξεκινήσει το πρωί, να συνεχιστεί στο διάλειμμα από τη δουλειά και να ολοκληρωθεί το βράδυ. Μπορούμε να μοιραστούμε τα νέα μας ανάμεσα σε δύο υποχρεώσεις ή να στείλουμε μια φωτογραφία από κάτι που μας έκανε εντύπωση.
Το ίδιο συμβαίνει και με τα φωνητικά μηνύματα. Μπορεί να μη θέλουμε να απαντήσουμε σε μια τηλεφωνική κλήση, αλλά να χαιρόμαστε όταν λαμβάνουμε ένα φωνητικό μήνυμα από έναν φίλο. Κι αυτό γιατί, παρόλο που ακούμε τη φωνή του άλλου, εξακολουθούμε να έχουμε την ελευθερία να επιλέξουμε πότε θα απαντήσουμε. Μπορούμε να το ακούσουμε αργότερα, να το ξανακούσουμε ή ακόμη και να ηχογραφήσουμε την απάντηση μας όσες φορές θέλουμε.
Πέρα από αυτή την ευκολία, τα φωνητικά μηνύματα έχουν κάτι που τα γραπτά δεν μπορούν πάντα να μεταφέρουν. Μας επιτρέπουν να ακούσουμε το γέλιο, τον ενθουσιασμό ή εκείνη τη μικρή αλλαγή στον τόνο της φωνής που μας κάνει να καταλαβαίνουμε ότι κάτι απασχολεί τον άλλον. Και κάπως έτσι, ακόμη κι αν μας χωρίζουν χιλιόμετρα, μπορούμε για λίγο να νιώσουμε πως βρίσκεται δίπλα μας.
Κι αν το σκεφτούμε, δεν έχει αλλάξει τόσο η ανάγκη μας να ακούμε τους άλλους όσο ο τρόπος που επιλέγουμε να το κάνουμε. Κάποτε σηκώναμε το τηλέφωνο χωρίς να ξέρουμε ποιος βρίσκεται στην άλλη άκρη. Σήμερα, πολλές φορές γνωρίζουμε ακριβώς ποιος μας καλεί, αλλά προτιμάμε να απαντήσουμε με ένα μήνυμα. Δεν σημαίνει ότι ενδιαφερόμαστε λιγότερο ή ότι οι σχέσεις μας έχουν γίνει πιο επιφανειακές. Άλλωστε, όλοι έχουμε ανάγκη από λίγο προσωπικό χρόνο, χωρίς να αισθανόμαστε υποχρεωμένοι να είμαστε συνεχώς διαθέσιμοι.
Κι ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αντίφαση της εποχής μας. Μπορούμε να επικοινωνήσουμε με οποιονδήποτε, οποιαδήποτε στιγμή, αλλά έχουμε φτάσει να χρειαζόμαστε ένα μήνυμα για να κανονίσουμε ακόμη κι ένα απλό τηλεφώνημα.
Συντάκτης: Μαρίζα Σούλο
