Υπάρχουν δύο πράγματα που ακούει ένας Έλληνας από μικρός. Το πρώτο είναι ότι «οι νέοι δε θέλουν να δουλέψουν». Το δεύτερο είναι ότι «οι Έλληνες είναι τεμπέληδες». Το πρόβλημα είναι ότι τα στοιχεία επιμένουν εδώ και χρόνια να χαλάνε αυτό το αφήγημα.
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Eurostat για το 2025, η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τις εβδομαδιαίες ώρες εργασίας. Οι εργαζόμενοι στη χώρα μας δουλεύουν κατά μέσο όρο 39,6 ώρες την εβδομάδα, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 35,9 ώρες.
Με απλά λόγια; Είμαστε πρωταθλητές Ευρώπης στη δουλειά.
Ακολουθούν η Βουλγαρία και η Πολωνία με 38,7 ώρες, ενώ χώρες όπως η Γερμανία και η Δανία καταγράφουν 33,9 ώρες εργασίας την εβδομάδα. Η Ολλανδία βρίσκεται στην τελευταία θέση με μόλις 31,9 ώρες.
Αν η σκληρή δουλειά αρκούσε για να λυθούν όλα τα προβλήματα μιας χώρας, η Ελλάδα θα έπρεπε να είναι εργασιακός παράδεισος. Θα έπρεπε να έχουμε από τους υψηλότερους μισθούς στην Ευρώπη, εξαιρετική ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και εργαζομένους γεμάτους ενέργεια και αισιοδοξία.
Αντί γι’ αυτό, έχουμε μια κοινωνία που ζει διαρκώς κουρασμένη.
Έχουμε ανθρώπους που δουλεύουν οκτώ ώρες στο χαρτί και δέκα στην πραγματικότητα. Ανθρώπους που απαντούν σε e-mails μετά τη δουλειά, που σηκώνουν τηλέφωνα στις διακοπές, που αισθάνονται ενοχές όταν αρρωστήσουν και χρειαστεί να λείψουν μία μέρα από το γραφείο. Έχουμε μια κουλτούρα που συχνά αντιμετωπίζει την εξάντληση σαν παράσημο.
Το ακόμη πιο ειρωνικό είναι ότι κάθε τόσο επανέρχεται η συζήτηση για το πόσο «τεμπέληδες» είναι οι Έλληνες. Την ίδια στιγμή που οι αριθμοί λένε ακριβώς το αντίθετο.
Η πραγματικότητα είναι ότι το πρόβλημα στη χώρα μας δεν είναι αν δουλεύουμε αρκετά. Το πρόβλημα είναι τι παίρνουμε πίσω γι’ αυτή τη δουλειά. Γιατί η ποιότητα ζωής δε μετριέται μόνο σε ώρες παραγωγικότητας. Μετριέται και σε ελεύθερο χρόνο. Σε ψυχική υγεία. Σε χρόνο με την οικογένεια. Σε ξεκούραση. Σε μισθούς που επιτρέπουν σε έναν άνθρωπο να ζει και όχι απλώς να επιβιώνει.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές από τις χώρες με τις λιγότερες ώρες εργασίας βρίσκονται σταθερά στις πρώτες θέσεις σε δείκτες ευημερίας και ικανοποίησης των πολιτών. Ίσως γιατί κάποια στιγμή κατάλαβαν ότι ο στόχος μιας κοινωνίας δεν είναι να δουλεύει περισσότερο, αλλά να ζει καλύτερα.
Οπότε ναι, μπορούμε να πανηγυρίσουμε για την πρωτιά μας. Μπορούμε να κρεμάσουμε και το χρυσό μετάλλιο πάνω από το γραφείο. Μόνο που πριν το κάνουμε, ίσως αξίζει να αναρωτηθούμε κάτι απλό: Αν δουλεύουμε περισσότερο από όλους στην Ευρώπη, γιατί νιώθουμε ότι δε μας φτάνει ποτέ ούτε ο χρόνος ούτε τα χρήματα;
Ίσως γιατί το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι πόσο δουλεύουμε. Ίσως είναι ότι έχουμε μάθει να θεωρούμε φυσιολογικό να μας ξεζουμίζουν.
