Φαντάσου να κάθεσαι στο θρανίο, να ανοίγεις το βιβλίο της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής και να διαβάζεις ότι «ο γάμος είναι μια μόνιμη ένωση». Μετά χτυπάει το κουδούνι, σε παίρνει ο μπαμπάς σου και σε πηγαίνει στο σπίτι της μαμάς σου, γιατί οι γονείς σου έχουν χωρίσει και σήμερα είναι η σειρά της. Αύριο, αν πέσει ο γάμος στο διαγώνισμα, τι γράφεις για να πάρεις μονάδα; Αυτό που λέει η σελίδα ή αυτό που ξέρεις από το ίδιο σου το σπίτι; Κάπως έτσι φαίνεται το πρόβλημα με ένα σχολικό βιβλίο που παρουσιάζει μια συγκεκριμένη εκδοχή της ζωής σαν να ισχύει για όλους.

Το νέο εγχειρίδιο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της Γ΄ Γυμνασίου μπαίνει σε διαδικασία αναθεώρησης μετά τις έντονες αντιδράσεις για σεξιστικό, ομοφοβικό και αναχρονιστικό περιεχόμενο. Σύμφωνα με την απάντηση του Υπουργείου Παιδείας με αριθμό πρωτοκόλλου 138570/Δ2, το Διοικητικό Συμβούλιο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής αποφάσισε αλλαγές στο υλικό. Ο συγγραφέας κλήθηκε να υποβάλει την αναθεωρημένη εκδοχή μέσα σε 30 ημέρες. Στις αντιδράσεις που προηγήθηκαν ήταν και η επιστολή της εκπαιδευτικού Αγγελικής-Σαβίνας Μωραΐτη, η οποία απευθύνθηκε στο υπουργείο αφού διάβασε αποσπάσματα του βιβλίου.

Σύμφωνα με το Sexism Project, από το βιβλίο αφαιρούνται αναχρονιστικές αναφορές και προστίθενται σύγχρονες μορφές οικογένειας. Προβλέπεται επίσης να ενταχθούν οι βασικές αρχές της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας, με αναφορά και στις γυναικοκτονίες. Από τις διατυπώσεις που φεύγουν είναι εκείνες που συνέδεαν τη μη επιλογή του θηλασμού με προβλήματα υγείας των παιδιών, καθώς και η ιδέα ότι η ενοχή μπορεί να καλλιεργηθεί ώστε ένα παιδί να αποκτήσει αυτοπειθαρχία. Ναι, η ενοχή είχε βρει θέση σε σχολικό εγχειρίδιο ως εργαλείο διαπαιδαγώγησης.

Μια τάξη της Γ΄ Γυμνασίου χωράει παιδιά που μεγαλώνουν με έναν γονιό, παιδιά με δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες, παιδιά που αλλάζουν σπίτι μέσα στην εβδομάδα και παιδιά που τα μεγαλώνει η γιαγιά τους. Όταν το βιβλίο δείχνει μόνο ένα οικογενειακό μοντέλο, κάποιο παιδί στην τάξη καταλήγει να σηκώνει το χέρι για να εξηγήσει ότι υπάρχει και η δική του οικογένεια. Και μετά πρέπει να διαχειριστεί και τα γελάκια από το πίσω θρανίο. Το πώς μιλάμε για την οικογένεια έχει σημασία ακριβώς εκεί, τη στιγμή που ένας έφηβος αποφασίζει αν νιώθει αρκετά άνετα για να πει δυο κουβέντες για το σπίτι του.

Το Sexism Project κρατά επιφυλάξεις για το εύρος της αναθεώρησης. Η πρωτοβουλία έχει επισημάνει και άλλα προβληματικά σημεία, από ρατσιστικές αναφορές μέχρι τον τρόπο με τον οποίο το βιβλίο πραγματεύεται τη σεξουαλική κακοποίηση. Ειδικά εκεί, η διατύπωση έχει βάρος. Τι καταλαβαίνει ένα παιδί για την ευθύνη του ανθρώπου που ασκεί βία; Τι του λέει το βιβλίο για το πού μπορεί να μιλήσει, αν κάτι από αυτά που διαβάζει του θυμίζει κάτι που έχει ζήσει;

Το μάθημα λέγεται Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή. Έχει χώρο για κουβέντες που οι έφηβοι κάνουν ήδη μεταξύ τους, στο διάλειμμα, στο ομαδικό chat, γυρίζοντας σπίτι. Για το ποιος έχει δικαίωμα να ορίζει τη ζωή του, πώς φαίνεται η βία μέσα σε μια σχέση και γιατί κάποιες οικογένειες πρέπει ακόμη να εξηγούν τα αυτονόητα. Θα είχε ενδιαφέρον, όταν φτάσει η νέα έκδοση στα θρανία, να μπορούν επιτέλους να κάνουν αυτές τις κουβέντες και με το βιβλίο ανοιχτό.