Το viral βίντεο του Στέλιου Ρόκκου από την Ιταλία είναι ένα από εκείνα τα σκηνικά που στην αρχή τα βλέπεις και γελάς λίγο αυθόρμητα. Ο τραγουδιστής κάθεται σε ένα πεζούλι, απλώνει το χέρι σαν να ζητά χρήματα από περαστικούς και μπαίνει τόσο πολύ στον ρόλο που για λίγα δευτερόλεπτα κάποιοι όντως μπερδεύονται. Μέχρι που μια γυναίκα τού πετάει την ατάκα ότι είναι «πολύ καλοταϊσμένος για ζητιάνος».
Και ναι, οκ, είναι αστείο. Είναι λίγο χαοτικό, λίγο “dad joke”, λίγο αυτό το ελληνικό χιούμορ που βασίζεται στο «πάμε να κάνουμε κάτι random να γελάσουμε». Αλλά μετά σου μένει και μια δεύτερη σκέψη: γιατί μας τραβάει τόσο πολύ σαν ιδέα να υποδυόμαστε ανθρώπους που βρίσκονται στο ακριβώς αντίθετο κοινωνικό άκρο από εμάς;
Μιλάμε για έναν διάσημο, αναγνωρίσιμο και οικονομικά άνετο άνθρωπο που για λίγα λεπτά δοκιμάζει να γίνει επαίτης. Να δει πώς τον κοιτάνε όταν δεν είναι ο Στέλιος Ρόκκος, αλλά ένας τύπος στον δρόμο που απλώνει το χέρι του. Και όσο περίεργο κι αν ακούγεται, αυτό το πράγμα το κάνουν πάρα πολλοί διάσημοι. Άλλοι ντύνονται delivery, άλλοι κυκλοφορούν incognito, άλλοι κάνουν social experiments για να δουν «πώς φέρεται ο κόσμος». Υπάρχει μια σχεδόν αρρωστημένη περιέργεια γύρω από το πώς αλλάζει η συμπεριφορά των άλλων όταν φεύγει από πάνω σου το status.
@steliosrokkos_official #italy #roadtrip ♬ πρωτότυπος ήχος – Stelios Rokkos
Το θέμα είναι ότι τέτοιες εικόνες έχουν πάντα και μια άβολη πλευρά. Γιατί για τον έναν είναι content, χαβαλές. Για κάποιον άλλο όμως αυτή είναι η πραγματικότητα της καθημερινότητάς του. Και εκεί είναι που ο κόσμος χωρίζεται: άλλοι το βλέπουν σαν μια αθώα πλάκα κι άλλοι σαν κάτι κοινωνικά μη αποδεκτό.
Γιατί η επαιτεία είναι μια κατάσταση που για πολλούς ανθρώπους συνδέεται με πείνα, εξάρτηση, ψυχική ασθένεια, κοινωνικό αποκλεισμό και απόλυτη απώλεια αξιοπρέπειας. Οπότε όταν ένας διάσημος, επιτυχημένος άνθρωπος το μετατρέπει σε “αστείο social experiment”, λογικό είναι αρκετοί να νιώσουν άβολα. Και ξέρεις τι είναι το πιο περίεργο; Ότι μάλλον δεν υπήρχε καν κακή πρόθεση. Αυτό κάνει τέτοιες στιγμές ακόμα πιο ενδιαφέρουσες κοινωνικά. Γιατί δείχνουν πόσο εύκολα σήμερα μετατρέπουμε τα πάντα σε content χωρίς να σταματάμε να σκεφτούμε τι ακριβώς αναπαριστούμε.
Τα social media έχουν δημιουργήσει μια κουλτούρα όπου όλα πρέπει να γίνουν “στιγμή”. Ακόμα και κάτι τόσο σκληρό όσο η φτώχεια. Βλέπεις κόσμο να κάνει “24 ώρες σαν άστεγος”, prank videos με homeless personas ή πειράματα τύπου «θα μου δώσει κανείς λεφτά;». Σαν να αντιμετωπίζεται η κοινωνική δυστυχία ως εμπειρία που μπορείς να φορέσεις για λίγο και μετά να επιστρέψεις κανονικά στη ζωή σου.
Πάντως, αν το δεις ψυχολογικά, έχει ενδιαφέρον το γιατί τέτοια βίντεο γίνονται αμέσως viral. Κι ίσως αξίζει να σταθούμε για μια στιγμή και να το αναλογιστούμε.