Πόσο θα ζήσει το Σύμπαν; Αν και η απάντηση παραμένει σχεδόν αδύνατο να χωρέσει στον ανθρώπινο νου, μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να ανατρέψει όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου Radboud στην Ολλανδία, με επικεφαλής τον αστροφυσικό Χάινο Φάλκε (Heino Falcke), αναθεώρησαν τη θεωρητική εκτίμηση για τη διάρκεια ζωής του Σύμπαντος. Ενώ οι προηγούμενοι υπολογισμοί έκαναν λόγο για περίπου 10^1.100 χρόνια, η νέα έρευνα υπολογίζει ότι το τέλος του θα έρθει σε περίπου 10^78 χρόνια.
Παρότι η νέα εκτίμηση είναι ασύλληπτα μικρότερη σε σχέση με την προηγούμενη, εξακολουθεί να αντιστοιχεί σε έναν αριθμό τόσο τεράστιο που ξεπερνά κάθε ανθρώπινη αντίληψη.
Τι άλλαξε στους υπολογισμούς;
Η αναθεώρηση βασίζεται σε μια νέα προσέγγιση της θεωρίας της ακτινοβολίας Hawking. Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι η λεγόμενη ακτινοβολία Hawking αφορά αποκλειστικά τις μαύρες τρύπες, οι οποίες πολύ αργά χάνουν ενέργεια και τελικά «εξατμίζονται».
Η ομάδα του Radboud υποστηρίζει ότι το ίδιο φαινόμενο μπορεί να συμβαίνει και σε άλλα εξαιρετικά πυκνά αντικείμενα που καμπυλώνουν έντονα τον χωροχρόνο, όπως οι αστέρες νετρονίων και οι λευκοί νάνοι. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αυτά τα κοσμικά σώματα δεν είναι αιώνια, αλλά σταδιακά χάνουν ενέργεια μέχρι να εξαφανιστούν.
Ένα απρόσμενο συμπέρασμα
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της μελέτης είναι ότι οι αστέρες νετρονίων και οι μαύρες τρύπες αστρικής μάζας φαίνεται να «σβήνουν» σχεδόν στον ίδιο χρονικό ορίζοντα, περίπου σε 10^68 χρόνια. Αρχικά αυτό μοιάζει παράδοξο, καθώς οι μαύρες τρύπες διαθέτουν πολύ ισχυρότερη βαρύτητα. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, οι μαύρες τρύπες επαναπορροφούν μέρος της δικής τους ακτινοβολίας, γεγονός που επιβραδύνει τη διαδικασία της εξάτμισης. Έτσι, φαίνεται ότι καθοριστικό ρόλο δεν παίζει τόσο η ισχύς της βαρύτητας, όσο η πυκνότητα του ίδιου του αντικειμένου.
Μια διαφορετική ματιά στον χρόνο
Αν οι νέοι υπολογισμοί επιβεβαιωθούν, τότε ολόκληρη η ιστορία του Σύμπαντος – από τη Μεγάλη Έκρηξη, τη δημιουργία των πρώτων άστρων και γαλαξιών, μέχρι την εμφάνιση της ζωής και της ανθρωπότητας – καταλαμβάνει μόλις ένα απειροελάχιστο κλάσμα της συνολικής του διάρκειας. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο επικεφαλής της έρευνας, Χάινο Φάλκε, «το τέλος έρχεται νωρίτερα από ό,τι πιστεύαμε, αλλά εξακολουθεί να απέχει πάρα πολύ».
Ένα τέλος που δεν μας αφορά
Παρότι η νέα εκτίμηση μειώνει θεαματικά τη θεωρητική διάρκεια ζωής του Σύμπαντος, δεν αλλάζει τίποτα στην καθημερινότητά μας ή στο μέλλον της ανθρωπότητας. Οι αριθμοί αυτοί είναι τόσο μεγάλοι, ώστε δύσκολα αποκτούν πραγματικό νόημα για τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Ίσως, τελικά, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της μελέτης να μην είναι το πότε θα τελειώσει το Σύμπαν, αλλά το πόσο μικρή είναι η ανθρώπινη παρουσία μέσα στην κοσμική ιστορία. Και ίσως αυτή να είναι η πιο γοητευτική υπενθύμιση της αστροφυσικής: ότι, όσο μικρή κι αν είναι η θέση μας στο Σύμπαν, εξακολουθούμε να μπορούμε να το παρατηρούμε, να το μελετάμε και να αναρωτιόμαστε για το τέλος του.
