Το Instagram αλλάζει από σήμερα τον τρόπο που λειτουργούν τα προσωπικά μηνύματα και το ίντερνετ ήδη μοιάζει να έχει χωριστεί στα δύο. Από τις 8 Μαΐου, η πλατφόρμα απενεργοποιεί παγκοσμίως τη δυνατότητα αποστολής end-to-end encrypted μηνυμάτων, δηλαδή των μηνυμάτων που θεωρούνταν μέχρι σήμερα το πιο «κλειδωμένο» επίπεδο ιδιωτικότητας για τους χρήστες.
Για χρόνια, η κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο (E2EE) παρουσιαζόταν ως το “gold standard” της ψηφιακής ασφάλειας. Με απλά λόγια, ήταν το σύστημα που εξασφάλιζε πως μόνο ο αποστολέας και ο παραλήπτης μπορούσαν να δουν το περιεχόμενο ενός μηνύματος — ούτε η ίδια η πλατφόρμα δεν είχε πρόσβαση σε αυτό. Ούτε φωτογραφίες, ούτε voice notes, ούτε βίντεο, ούτε chats.
Το 2019 μάλιστα, η ίδια η Meta διαβεβαίωνε ότι «το μέλλον είναι ιδιωτικό», ανακοινώνοντας πως στόχος της ήταν να φέρει το E2EE σε όλες τις εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων της. Το Facebook Messenger απέκτησε πλήρη υποστήριξη το 2023, ενώ στο Instagram η λειτουργία είχε ξεκινήσει πιλοτικά, με σχέδια να γίνει σταδιακά προεπιλεγμένη.
Τελικά όμως, επτά χρόνια μετά, η εταιρεία κάνει μια θεαματική στροφή. Το Instagram επιστρέφει πλέον στην πιο “παραδοσιακή” μορφή κρυπτογράφησης, κάτι που σημαίνει ότι η ίδια η πλατφόρμα θα μπορεί — εφόσον χρειαστεί — να έχει πρόσβαση στο περιεχόμενο των άμεσων μηνυμάτων.
Από τη μία πλευρά, οργανώσεις προστασίας παιδιών υποστηρίζουν την απόφαση, λέγοντας πως η πλήρης κρυπτογράφηση δυσκολεύει τον εντοπισμό περιστατικών κακοποίησης, παρενόχλησης ή παράνομου υλικού. Η Rani Govender από φιλανθρωπικό ίδρυμα για παιδιά δήλωσε πως το E2EE «μπορεί να επιτρέψει στους δράστες να αποφεύγουν τον εντοπισμό», αφήνοντας σοβαρές υποθέσεις να περνούν απαρατήρητες.
Από την άλλη όμως, οι υπερασπιστές της ιδιωτικότητας μιλούν για ένα σοβαρό βήμα προς τα πίσω. Για πολλούς, η απόφαση της Meta μοιάζει σαν μια σιωπηλή υπενθύμιση ότι τα social media δεν ήταν ποτέ πραγματικά “δικά” μας. Η Maya Thomas από το Big Brother Watch χαρακτήρισε την εξέλιξη απογοητευτική, λέγοντας πως η κρυπτογράφηση ήταν ένας από τους βασικούς τρόπους προστασίας των προσωπικών δεδομένων των παιδιών και των χρηστών γενικότερα.
Τελικά, πόσο πρόθυμα ανταλλάσσουμε την ιδιωτικότητά μας με την αίσθηση της ασφάλειας. Γιατί το Instagram δεν είναι απλώς μια εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων. Είναι το μέρος όπου γίνονται εξομολογήσεις, καβγάδες, σχέσεις, screenshots, voice notes στις 3 τα ξημερώματα και συζητήσεις που οι περισσότεροι θεωρούσαμε “κλειδωμένες”.
Γιατί τελικά, στο ίντερνετ τίποτα δεν είναι πραγματικά τόσο ιδιωτικό όσο νομίζουμε.
