Αν σου έλεγε κάποιος πριν λίγα χρόνια ότι θα μπορείς να κάνεις βιντεοκλήση με τον Ιησού, με το λεπτό, πιθανότατα θα γελούσες. Ή θα ανησυχούσες. Ή και τα δύο μαζί. Και όμως, το 2026 φαίνεται πως έχει άλλες ιδέες.
Μια εταιρεία τεχνολογίας από τη Νότια Καλιφόρνια, η Just Like Me, λάνσαρε ένα AI avatar του Ιησού, το οποίο οι χρήστες μπορούν να καλούν σε βιντεοκλήση. Το concept είναι απλό: ανοίγεις την εφαρμογή, «συνδέεσαι» με μια ψηφιακή εκδοχή του Χριστού και τα λέτε. Για καθοδήγηση, για εξομολόγηση, για παρηγοριά. Για ό,τι θα περίμενε κανείς από μια πνευματική επαφή. Μόνο που εδώ υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια: κοστίζει 1,99 δολάρια το λεπτό ή 49,99 δολάρια τον μήνα για 45 λεπτά συνομιλίας.
Από τη μία, ζούμε σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη προσπαθεί να καλύψει σχεδόν κάθε ανθρώπινη ανάγκη. Θες παρέα; Υπάρχει AI. Θες θεραπεία; Υπάρχει AI. Θες γκόμενο; ΑΙ. Θες κάποιον να σε ακούσει χωρίς να σε κρίνει; Guess what — AI. Άρα, με μια πρώτη ματιά, το να «υπάρχει» και ένα θρησκευτικό avatar ίσως να μην ακούγεται και τόσο εξωφρενικό. Από την άλλη όμως, εδώ δε μιλάμε για μια απλή υπηρεσία. Μιλάμε για κάτι πολύ πιο βαθύ: τη σχέση του ανθρώπου με το θείο.
Η πίστη, για πολλούς ανθρώπους, δεν είναι απλώς μια συνήθεια ή ένα κομμάτι της κουλτούρας τους. Είναι καταφύγιο. Είναι ανάγκη. Είναι εκείνη η στιγμή που κάποιος στρέφεται προς κάτι ανώτερο όταν όλα τα υπόλοιπα μοιάζουν να καταρρέουν. Είναι μια προσωπική, συχνά ευάλωτη σύνδεση που δεν χωράει εύκολα σε subscriptions και πακέτα λεπτών.
Και ναι το ζήτημα είναι ηθικό. Γιατί όταν αυτή η ανάγκη μετατρέπεται σε προϊόν, κάτι αλλάζει. Δε μιλάμε πια για τεχνολογία που εξυπηρετεί τον άνθρωπο, αλλά για τεχνολογία που εκμεταλλεύεται μια από τις πιο ευαίσθητες πλευρές του. Το να πληρώνεις για να μιλήσεις με ένα AI που «παριστάνει» τον Ιησού είναι μια πολύ λεπτή γραμμή ανάμεσα στην υποστήριξη και στην εκμετάλλευση.
Και ναι, μπορεί κάποιος να πει: «Κανείς δε σε αναγκάζει να το χρησιμοποιήσεις». Σωστό. Όμως η αγορά δε λειτουργεί πάντα πάνω στη λογική — λειτουργεί πάνω στην ανάγκη. Και όταν η ανάγκη είναι η πίστη, η ελπίδα ή η απελπισία, τότε τα πράγματα γίνονται πιο περίπλοκα. Γιατί, ας είμαστε ειλικρινείς: ο άνθρωπος πάντα έψαχνε τρόπους να έρθει πιο κοντά στο θείο. Από τους ναούς και τις προσευχές μέχρι τις πιο προσωπικές στιγμές σιωπής. Αυτό όμως ήταν πάντα κάτι εσωτερικό, κάτι αυθεντικό. Δεν είχε τιμοκατάλογο. Το να μετατρέπεις αυτή τη σύνδεση σε υπηρεσία επί πληρωμή, όσο «έξυπνα» και αν το ντύσεις τεχνολογικά, παραμένει προβληματικό. Γιατί δεν πουλάς απλώς μια εμπειρία αλλά την ψευδαίσθηση μιας σχέσης με κάτι ιερό.
Λοιπόν, είναι άλλο πράγμα να χρησιμοποιείς την τεχνολογία για να βοηθήσεις τον άνθρωπο να καταλάβει τον εαυτό του — και άλλο να την χρησιμοποιείς για να του πουλήσεις τον Θεό. Κάποια πράγματα, όσο κι αν εξελίσσεται η τεχνολογία, δε θα έπρεπε να μπαίνουν σε πακέτα προσφορών. Και η ανάγκη του ανθρώπου να συνδεθεί με τον Δημιουργό του είναι ένα από αυτά.
