Στον έρωτα υποτίθεται ότι δεν υπάρχουν βαθμολογίες. Κι όμως, έχουμε βρει αμέτρητους τρόπους να κατατάσσουμε τους ανθρώπους. Εμφάνιση, χρήματα, επάγγελμα, κοινωνική θέση, μόρφωση, δημοφιλία. Κάπου ανάμεσα στα «είναι καλό παιδί» και «θα μπορούσες να βρεις καλύτερο» γεννήθηκε και ο όρος «dating down».
Το «dating down» περιγράφει την επιλογή ενός συντρόφου που θεωρούμε ότι βρίσκεται «κάτω από εμάς» σε κάποιον τομέα. Μπορεί να πιστεύουμε ότι είμαστε πιο όμορφοι, περισσότερο μορφωμένοι, οικονομικά ισχυρότεροι ή κοινωνικά πιο επιτυχημένοι. Δεν πρόκειται, φυσικά, για κάποια αντικειμενική μέτρηση. Δεν υπάρχει μια επίσημη κλίμακα που αποφασίζει ποιος ανήκει σε ποιο «επίπεδο». Υπάρχει μόνο η αντίληψή μας και, συχνά, η αντίληψη των ανθρώπων γύρω μας.
Ποιος αποφασίζει ποιος είναι «κάτω»; Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει εξαιρετική εμφάνιση, χρήματα και κοινωνικό κύρος και ταυτόχρονα να μην μπορεί να κάνει ούτε μία ειλικρινή συζήτηση χωρίς να εξαφανιστεί για τρεις ημέρες. Αντίθετα, κάποιος που στα μάτια των άλλων δεν αποτελεί το «τέλειο πακέτο» μπορεί να διαθέτει όλα όσα χρειάζεται μια υγιής σχέση.
Γιατί κάποιος επιλέγει συνειδητά να κάνει dating down;
Μερικοί άνθρωποι αναζητούν έναν σύντροφο που θεωρούν λιγότερο επιθυμητό επειδή αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια. Πιστεύουν ότι εκείνος θα τους θαυμάζει περισσότερο, θα είναι ευγνώμων για τη σχέση και θα έχει μικρότερες πιθανότητες να τους εγκαταλείψει.
Πίσω από αυτήν την επιλογή μπορεί να κρύβεται φόβος απόρριψης ή ανάγκη ελέγχου. Αν θεωρώ ότι αποτελώ το «έπαθλο» της σχέσης, ίσως πιστεύω ότι διατηρώ το πάνω χέρι. Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσω τόσο έντονα την ανασφάλεια, τη ζήλια ή την πιθανότητα να μη με επιλέξουν.
Άλλοι, πάλι, δεν κάνουν τίποτα τόσο υπολογισμένο. Απλώς ερωτεύονται έναν άνθρωπο που δεν εντυπωσιάζει τους φίλους τους ή δεν ταιριάζει στην εικόνα την οποία είχαν δημιουργήσει για τον μελλοντικό τους σύντροφο. Σε αυτή την περίπτωση δεν πρόκειται πραγματικά για «dating down». Πρόκειται για την ανακάλυψη ότι τα κριτήρια που είχαμε στα χαρτιά δεν έχουν πάντα σημασία όταν απέναντί μας βρίσκεται ένας πραγματικός άνθρωπος.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν το πιστεύεις κι εσύ
Το επικίνδυνο δεν είναι να έχει ο σύντροφός σου λιγότερα χρήματα, διαφορετικό μορφωτικό επίπεδο ή μικρότερη κοινωνική προβολή. Το πρόβλημα αρχίζει όταν εσύ θεωρείς ότι του κάνεις χάρη που βρίσκεσαι μαζί του.
Αν μπαίνεις σε μια σχέση πιστεύοντας ότι είσαι ανώτερος, η ανισορροπία αργά ή γρήγορα θα εμφανιστεί. Μπορεί να περιμένεις περισσότερη υποχώρηση, να θεωρείς αυτονόητο ότι ο άλλος πρέπει να σε διεκδικεί ή να χρησιμοποιείς τη δήθεν «υπεροχή» σου σε κάθε σύγκρουση. Το «θα έπρεπε να είσαι ευγνώμων που είμαι μαζί σου» μπορεί να μη λέγεται πάντα δυνατά, αλλά γίνεται αισθητό.
Από την άλλη πλευρά, εκείνος που τοποθετείται στη θέση του «λιγότερου» μπορεί να αρχίσει να αισθάνεται ανεπαρκής, να ανέχεται άσχημες συμπεριφορές ή να προσπαθεί συνεχώς να αποδείξει ότι αξίζει τη σχέση. Κάπως έτσι, δύο άνθρωποι παύουν να λειτουργούν ως ισότιμοι σύντροφοι και μετατρέπονται σε κριτή και διαγωνιζόμενο.
Άλλο διαφορετικοί και άλλο άνισοι
Δε χρειάζεται δύο σύντροφοι να έχουν το ίδιο εισόδημα, την ίδια εμφάνιση, τις ίδιες σπουδές ή την ίδια κοινωνική ζωή. Η ισότητα σε μια σχέση δεν σημαίνει ομοιότητα σε όλα. Σημαίνει ότι κανείς δεν αντιμετωπίζει τον άλλο ως λιγότερο σημαντικό.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν κάνεις «dating down» με βάση τα κριτήρια του Instagram, της παρέας ή της οικογένειάς σου. Είναι αν θαυμάζεις τον άνθρωπο με τον οποίο βρίσκεσαι. Αν τον σέβεσαι, αν αισθάνεσαι ασφαλής, αν μπορείτε να συνεννοηθείτε και αν βλέπεις σε εκείνον αξία που δεν χρειάζεται να αποδειχθεί με αριθμούς, τίτλους και φωτογραφίες.
Γιατί, αν κοιτάζεις πραγματικά τον σύντροφό σου και σκέφτεσαι ότι βρίσκεται «κάτω από εσένα», ίσως δεν έχεις επιλέξει τον λάθος άνθρωπο. Ίσως έχεις επιλέξει τον λάθος τρόπο να βλέπεις τις σχέσεις.
