Μας έχουν πει αμέτρητες φορές ότι η έλλειψη ύπνου κάνει κακό στην υγεία. Συνδέεται με προβλήματα μνήμης, αυξημένο στρες, καρδιαγγειακά νοσήματα και μεγαλύτερο κίνδυνο άνοιας. Λογικά, λοιπόν, θα περίμενε κανείς ότι η λύση είναι απλή: περισσότερος ύπνος. Όχι ακριβώς. Μια νέα μεγάλη επιστημονική έρευνα έρχεται να ανατρέψει την πεποίθηση ότι «όσο περισσότερο κοιμόμαστε τόσο καλύτερα». Σύμφωνα με τα ευρήματα, τόσο ο λίγος όσο και ο υπερβολικός ύπνος φαίνεται να συνδέονται με ταχύτερη γήρανση του οργανισμού.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, ανέλυσε βιοϊατρικά δεδομένα σχεδόν 500.000 ατόμων από τη βάση δεδομένων UK Biobank. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης για να εκτιμήσουν τον βιολογικό ρυθμό γήρανσης διαφόρων οργάνων, όπως ο εγκέφαλος, η καρδιά και το ανοσοποιητικό σύστημα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπάρχει ένα «χρυσό σημείο» όσον αφορά τη διάρκεια του ύπνου. Συγκεκριμένα, οι άνθρωποι που κοιμούνταν κατά μέσο όρο μεταξύ 6,4 και 7,8 ωρών τη νύχτα εμφάνιζαν τους πιο υγιείς βιολογικούς δείκτες. Αντίθετα, όσοι κοιμούνταν συστηματικά λιγότερο ή περισσότερο παρουσίαζαν μοριακά σημάδια που συνδέονται με επιταχυνόμενη γήρανση.
Ο επικεφαλής της έρευνας, Τζουνχάο Γουέν από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια, εξηγεί ότι το σημαντικότερο στοιχείο ίσως δεν είναι η απόλυτα συγκεκριμένη διάρκεια ύπνου αλλά η συνέπεια. Με άλλα λόγια, δεν χρειάζεται όλοι να κυνηγούν τον ίδιο «μαγικό» αριθμό ωρών. Κάποιοι άνθρωποι λειτουργούν εξαιρετικά με έξι ώρες ύπνου, ενώ άλλοι χρειάζονται περισσότερες για να αισθάνονται ξεκούραστοι και παραγωγικοί. Η έρευνα αμφισβητεί την παλιά αντίληψη ότι ο περισσότερος ύπνος είναι πάντα καλύτερος. Οι επιστήμονες επισημαίνουν μάλιστα ότι ο υπερβολικός ύπνος μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αποτελεί σύμπτωμα άλλων προβλημάτων, όπως η κατάθλιψη, η κακή φυσική κατάσταση ή υποκείμενα προβλήματα υγείας, και όχι απαραίτητα την αιτία της ταχύτερης γήρανσης.
Με λίγα λόγια, αν συνηθίζεις να κοιμάσαι δέκα ή και περισσότερες ώρες καθημερινά, ίσως αξίζει να δώσεις λίγη περισσότερη προσοχή στο γιατί το σώμα σου ζητά τόσο πολύ ύπνο. Γιατί, όπως φαίνεται, ούτε στον ύπνο ισχύει το «όσο περισσότερο τόσο καλύτερα». Τελικά, η επιστήμη μάς θυμίζει για ακόμη μία φορά ότι η ισορροπία είναι αυτό που κάνει τη διαφορά. Και ναι, φαίνεται πως ακόμη και ο ύπνος ανήκει πλέον στη μεγάλη λίστα με τα πράγματα που χρειάζονται μέτρο.
