Στις 12 Αυγούστου 2026, η Ashley Fike δημοσίευσε στο VICE ένα άρθρο που ξεγυμνώνει όσα κρύβονται πίσω από τους καυγάδες σε μια σχέση. Ο τίτλος, σε μετάφραση, «Γιατί το να μην τσακώνεστε κάνει τη σχέση σας χειρότερη, σύμφωνα με θεραπευτές», ήδη σε βάζει στο κλίμα όσων θέλει να υποστηρίξει.
Μια σχέση που δεν έχει διαφωνίες δεν σημαίνει πως πρέπει να θεωρείται ως η «τέλεια σχέση». Η ιδέα εδώ είναι πως τις περισσότερες φορές η αποφυγή της σύγκρουσης μπορεί να είναι ακόμα πιο προβληματική από την ίδια τη σύγκρουση.
Κάπου εδώ έρχεται και μας βάζει στη μέθοδο fawning, δηλαδή την αντίδραση της υπερσυμφιλίωσης. Αυτό λειτουργεί ως εξής: Συμβαίνει κάτι που σε ενοχλεί και εκφράζεις το παράπονό σου. Με δεδομένο πως αυτό δημιουργεί μια συνθήκη που δεν αντέχεις, το πρώτο πράγμα που κάνεις είναι να ξεκινήσεις να το μαζεύεις. Ζητάς μέχρι και συγγνώμη, με σκοπό να καθησυχάσεις την άλλη πλευρά. Εσύ λες «ΟΚ, δεν πειράζει», όμως το πραγματικό σου παράπονο και πρόβλημα μένει άλυτο.
Και κάπου εδώ έρχεται η Annie Wright για να συνδέσει αυτή τη συμπεριφορά με το fawn response — έναν τρόπο που το νευρικό σύστημα προσπαθεί να παραμείνει ασφαλές, κάνοντας τον άλλον να νιώσει καλά, ακόμα και αν αυτό δίνει το «ΟΚ» στην ευγενική παράκαμψη των δικών μας αναγκών. Γίνεται εύκολη λύση για τον άλλον το να μην αναλάβει την ευθύνη του, ενώ εσύ απλά καταπίνεις το πρόβλημα, πράγμα που, με τον χρόνο, συσσωρεύει αγανάκτηση και δημιουργεί απόσταση.
Στην αντίπερα όχθη, ωστόσο, μέσα από το άρθρο ξεκινάει ο αντίλογος, με αναφορά στη δράση του John Gottman, που, με τη μακροχρόνια έρευνά του πάνω στις σχέσεις, αποκαλύπτει πως η σύγκρουση μπορεί να έχει έναν σκοπό: την αμοιβαία κατανόηση. Το θέμα δεν είναι ο τσακωμός, αλλά ο φόβος του τι μπορεί αυτός να αποκαλύψει για τη σχέση σου.
Η αναβολή αυτή, στην οποία μπορεί να βάλει κανείς το πρόβλημα που του έχει δημιουργήσει μια συμπεριφορά ή μια κατάσταση, έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία της αίσθησης πως δεν έχει ο ίδιος τόση σημασία. Το θέμα του δεν είναι τόσο σημαντικό που να χρήζει προσοχής, οπότε και η θέση του μέσα στη σχέση αρχίζει να ισορροπεί σε τεντωμένο σκοινί.
Κάπως έτσι σταματάει κανείς να ζητάει πράγματα από τον άνθρωπό του. Παύει να θέλει να τον βοηθήσει να αντιληφθεί τις ανάγκες του και τα όσα επιθυμεί. Οι προσδοκίες μειώνονται και η εξέλιξη του εαυτού, που οφείλει να κάνει ο καθένας για τον σύντροφό του, μπαίνει κάτω από το χαλάκι της εξώπορτας και μένει εκεί. Μαζί με όλα τα άλυτα προβλήματα και με όλα τα σχέδια για ένα καλύτερο αύριο «μαζί». Και γίνονται βουνό. Ένα βουνό που στέκει εκεί, έξω από την πόρτα, και κάνουμε πως δεν το βλέπουμε, για να μην ξεβολευτούμε.
Η ειλικρινής επικοινωνία μέσα στα ζευγάρια είναι πλέον κάτι που αρκεί να σου χαλάει τη μέρα, το ρεπό, το Σαββατόβραδο. Το να μιλήσεις για μια συμπεριφορά που σε γειώνει και σε αφήνει εκτεθειμένο δεν χωράει πλέον στην καθημερινότητα, γιατί διαταράσσει τη φυσική ηρεμία. Μια σχέση, όμως, που θέλει να έχει γερά θεμέλια δεν βασίζεται σε αυτή τη σιωπή. Μια σιωπή που τον έναν τον πνίγει και τον άλλον τον ρίχνει σε λήθαργο. Μια σιωπή που βαραίνει, απομακρύνει, πληγώνει και γεμίζει με ανασφάλεια την ψυχή του ενός.
Η λύση στο πρόβλημα δεν είναι η δημιουργία φόβου για τη διατάραξη της ησυχίας. Ούτε και η κάλυψή του με όμορφα και βολικά λόγια, για να ακουστεί γλυκό και ανάλαφρο για εκείνον που το δημιούργησε. Όχι. Ένα πρόβλημα πρέπει να έχουμε το θάρρος να το βάζουμε στο τραπέζι και, όσο θόρυβο κι αν κάνει στην αρχή, είναι δουλειά μας να το κατευνάσουμε. Εγκαταλείποντας τη συζήτηση που σε στρίμωξε, καταλήγεις να εγκαταλείπεις και τον άνθρωπό σου. Τον αφήνεις να λύσει μόνος του ένα θέμα που χρειάζεται δύο για να θεραπευτεί.
Ένα ζευγάρι πρέπει να ξέρει πώς να εξομαλύνει μια δύσκολη κατάσταση. Δεν χρειάζεται από την αρχή. Κανείς δεν γεννιέται κατέχοντας τον κατάλληλο τρόπο για όλα. Είναι αναγκαίο, όμως, να υπάρχει προθυμία, σεβασμός και κατανόηση. Αν τα σωστά λόγια δεν είναι τα πρώτα που ακούγονται, αν συνεχίσει η κουβέντα, βρίσκονται κατά τη διάρκεια. Δεν αξίζει να καταπατάς τις ανάγκες και τα όριά σου από φόβο μήπως αποκαλυφθεί για τη σχέση σου ένα σαθρό θεμέλιο. Δεν αξίζει ένα «δεν πειράζει» να πνίγει το δίκιο σου. Δεν αξίζει μια σύνδεση που σε αναγκάζει να θυσιάζεις την αλήθεια σου για να παραμείνει εκεί.
Οφείλουμε να προκαλούμε τον άνθρωπό μας να γίνεται καλύτερος. Καλύτερος για εκείνον, καλύτερος σύντροφος για εμάς, καλύτερος σύμμαχος στα δύσκολα. Η καλή σχέση σε προκαλεί να γίνεις η καλύτερη εκδοχή σου. Οι δύσκολες συζητήσεις και το να ακούς τα λάθη σου είναι μέρος αυτής της διαδικασίας. Δεν χρειάζεται να την προσπερνάς και να αφήνεις τον εγωισμό να ακούγεται περισσότερο από την ανάγκη του συντρόφου σου και του πόσο τον έχεις ίσως πληγώσει. Να είσαι σίγουρος πως η σιωπή του ανθρώπου σου είναι πιο εκκωφαντική από έναν καυγά που σε προκάλεσε για 10 λεπτά της μέρας σου.
Συντάκτης: Βάσω Πατρώνη
