Τα τελευταία χρόνια γίνονται συζητήσεις επί συζητήσεων σχετικά με την απαγόρευση πώλησης καπνικών προϊόντων και αλκοόλ στους εφήβους. Προφανώς και υφίσταται το μέτρο της απαγόρευσης σε πολλές χώρες, ωστόσο εκ του αποτελέσματος αυτό δεν τηρείται. Πόσες φορές δεν έχουμε έρθει αντιμέτωποι με περιστατικά μέθης εφήβων τόσο στις ειδήσεις της επικαιρότητας, όσο και ως μάρτυρες σε κάποιο χώρο διασκέδασης. Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας λοιπόν. Είναι κάτι που συμβαίνει. Δυστυχώς και τσιγάρα και αλκοόλ πωλούνται σε ανήλικους. Όμως, τι πρέπει να γίνει για να πάψει αυτό να συμβαίνει; Αρκεί μόνο η απαγόρευση ή μήπως πρέπει και οι εταιρείες που πωλούν τέτοιου είδους προϊόντα να πάψουν να απευθύνονται σε εφήβους μέσω της διαφήμισης;
Θύελλα αντιδράσεων έχει προκαλέσει η νέα διαφημιστική καμπάνια της Malboro με τίτλο “I am Malboro”. Πολλοί κατηγορούν την εν λόγω εταιρεία, μεταξύ άλλων και οργανώσεις ενάντια του καπνίσματος, ότι παρά τις διαβεβαιώσεις ότι θέλει να βάλει τέλος στο νεανικό κάπνισμα, ουσιαστικά τα προωθεί με επιθετικό τρόπο στους νέους. Η εταιρεία λοιπόν κατηγορείται για υποκριτική στάση και από ό,τι φαίνεται δεν έχουν και άδικο όσοι της προσάπτουν αυτές τις κατηγορίες.
Στις Φιλιππίνες, έχουν στηθεί υπαίθρια περίπτερα που πωλούν καπνικά προϊόντα της Malboro. Και θα σκεφτεί τώρα κάποιος, πού είναι το μεμπτό σε αυτό; Έχουν διοργανωθεί διαγωνισμοί με δώρα όπως σκούτερ και προϊόντα με το λογότυπο της καμπάνιας, με μοναδική προϋπόθεση την αγορά τσιγάρων. Από την άλλη, στην Ινδονησία, σε μια τηλεοπτική διαφήμιση παρουσιάζονται νεαρά άτομα να ανεβαίνουν βουνά για να παίξουν μουσική, ενώ στο τέλος εμφανίζεται η χαρακτηριστική φράση “I am Malboro”.
Η Λίσντα Σουντάρι, επικεφαλής του ιδρύματος “Lentera Anak τόνισε ότι η καμπάνια συνδέει το κάπνισμα με την αυτοπεποίθηση, το στιλ ζωής και την κοινωνική ταυτότητα. Η Σουντάρι δήλωσε: «Ένα σύνθημα όπως “I AM Marlboro” παρουσιάζει το εμπορικό σήμα σαν να αποτελεί μέρος της προσωπικότητας κάποιου, κάτι που μπορεί να επηρεάσει έντονα τους νέους που διαμορφώνουν ακόμη την ταυτότητά τους».
Επίσης, έκανε ειδική αναφορά για την επίδραση των social media στις ηλικίες αυτές, αφού αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των εφήβων. Ο εκπρόσωπος της οργάνωσης “Campaign for Tobacco-Free Kids” Μάρκ Χάρλεϊ απαντώντας στη δήλωση του διευθύνοντα συμβούλου της γνωστής εταιρείας Jacek Olczak, ο οποίος είχε πει ότι τα τσιγάρα ανήκουν στα μουσεία, δήλωσε στην Guardian: «Δεν μπορείς να λες ότι τα τσιγάρα ανήκουν στα μουσεία και ταυτόχρονα να ξεκινάς μια παγκόσμια καμπάνια που παρουσιάζει τα Marlboro ως κομμάτι της ταυτότητας των νέων ανθρώπων».
Σύμφωνα με τον ίδιο η καμπάνια εκμεταλλεύεται τις ανάγκες των εφήβων να ανήκουν σε μια ομάδα, να τους αποδέχονται και να αποκτήσουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Μάλιστα, ο διευθυντής της πρωτοβουλίας “Stop στο δίκτυο Vital Strategies” εντόπισε αυτή την αντίφαση στα λεγόμενα του εκπροσώπου της Philip Morris και στην εκστρατεία. Μάλιστα, σε μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το πανεπιστήμιο του Μπάθ αποδείχθηκε ότι η πτώση στις πωλήσεις καπνικών προϊόντων έχει επιβραδυνθεί σημαντικά.
Από την πλευρά της η εταιρεία επιμένει ότι οι διαφημίσεις απευθύνονται σε ενήλικες και στηρίζεται στο επιχείρημα ότι η στάση της έχει αλλάξει εδώ και μια δεκαετία, αφού οι πωλήσεις της στηρίζονται πλέον σε προϊόντα χωρίς καύση. Κι εδώ τίθεται ένα μεγάλο δίλλημα. Είναι διατεθειμένες οι μεγάλες εταιρείες να θυσιάσουν κάποια από τα κέρδη τους για να προστατεύσουν τους εφήβους, ή μήπως είναι πολλά τα λεφτά Άρη;
