Υπάρχει ένας τύπος ανθρώπου που δεν περπατά, μοιάζει να αγωνίζεται μόνιμα στο βάδην.
Τον καταλαβαίνεις από μακριά: ώμοι ελαφρώς μπροστά, βλέμμα καρφωμένο στον προορισμό και βήμα γρήγορο, ρυθμικό, σχεδόν στρατιωτικό. Αν μπροστά του εμφανιστεί κάποιος που κινείται με τον ρυθμό “Κυριακάτικης βόλτας στην εξοχή”, κάτι μέσα του σφίγγεται. Όχι θυμός, αλλά μια αίσθηση ότι ο ρυθμός του κόσμου ξαφνικά κόλλησε σε αργή ταχύτητα. Και αυτό σαφέστατα είναι πρόβλημα.
Στις πολυσύχναστες πόλεις, όλοι έχουμε δει αυτή τη μικρή κοινωνική σύγκρουση: από τη μία οι «γρήγοροι» και από την άλλη οι «χαλαροί». Οι πρώτοι θέλουν να φτάσουν κάπου, άσχετα που συχνά πυκνά δεν έχουν καν ραντεβού. Οι δεύτεροι απολαμβάνουν τη στιγμή όπου και αν βρίσκονται, ανεξάρτητου διαδρομής.
Κι όμως, οι ψυχολόγοι λένε ότι η ταχύτητα βάδισης δεν είναι τυχαία. Συχνά συνδέεται με βαθύτερα χαρακτηριστικά προσωπικότητας. Στο μοντέλο Big Five, που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ανθρώπινη προσωπικότητα μέσω πέντε βασικών διαστάσεων: ευσυνειδησία, εξωστρέφεια, συνεργατικότητα, νευρωτισμός και ανοικτότητα στην εμπειρία — οι γρήγοροι περιπατητές συνήθως εμφανίζουν υψηλή ευσυνειδησία και εξωστρέφεια. Με άλλα λόγια, το γρήγορο βήμα τους δεν είναι νεύρο, είναι κομμάτι της προσωπικότητάς τους.
Ο Πολύδωρος που είναι στα πόδια γρήγορος
Οι άνθρωποι που εκνευρίζονται όταν οι άλλοι περπατούν αργά συνδυάζουν συχνά συγκεκριμένα χαρακτηριστικά όπως:
Έντονος προσανατολισμός στον στόχο
Πάντα ξέρουν πού πηγαίνουν. Κάθε βήμα έχει σκοπό.
Υψηλή ευσυνειδησία
Οργάνωση, υπευθυνότητα, πειθαρχία γιατί κάθε λεπτό μετράει.
Χαμηλή ανοχή στην αναποτελεσματικότητα
Η καθυστέρηση φαίνεται σαν σπατάλη χρόνου.
Φιλοδοξία
Θέλουν να πετυχαίνουν συνεχώς και δεν περιμένουν να τους ωθήσει κάποιος.
Αποφασιστικότητα και διεκδικητικότητα
Αντιμετωπίζουν εμπόδια με δράση και πρωτοβουλία.
Γρήγορη σκέψη
Η σκέψη ακολουθεί το βήμα — αποφάσεις σε χρόνο dt.
Έντονη αίσθηση χρόνου
Ο χρόνος δεν είναι αφηρημένη έννοια. Μετριέται, οργανώνεται και αξιοποιείται.
Ανάγκη για έλεγχο και προβλεψιμότητα
Η ροή τους δεν θέλει παρεμβολές.
Ενέργεια και εξωστρέφεια
Η κινητικότητα και η διάθεση για δράση φωνάζουν από μακριά.
Ανοικτότητα στην εμπειρία
Περιέργεια, φαντασία, διάθεση για νέες εμπειρίες.
Συναισθηματική αυτορρύθμιση
Διατηρούν συγκέντρωση και έλεγχο, ακόμη και όταν ο κόσμος γύρω τους «κολλάει».
Υψηλός εσωτερικός ρυθμός
Ο προσωπικός τους μετρονόμος ορίζει έναν ρυθμό γρηγορότερο από την πραγματικότητα.
Αν δεις λοιπόν έναν τέτοιο άτομο στο πεζοδρόμιο, μην βιαστείς να το παρεξηγήσεις. Δεν θυμώνει με τα πόδια των άλλων, θυμώνει με το ρολόι του.
Φαντάζεται τον πρωινό δρόμο προς τη δουλειά: έχει υπολογίσει πόσα λεπτά χρειάζεται για να φτάσει, το σώμα του μπαίνει σε ρυθμό και ξαφνικά μια ομάδα ανθρώπων μπλοκάρει το πεζοδρόμιο. Περπατούν χαλαρά απλωμένοι απ’ άκρη σ’ άκρη και τότε ο Πολύδωρος προσπαθεί να προσπεράσει δεξιά, αριστερά, να περάσει έστω ανάμεσα απ’ τα εμπόδια. Μάταια όμως. Έτσι κάθε δευτερόλεπτο καθυστέρησης μοιάζει με μικρή διακοπή του συστήματος. Ένα προσωρινό κρασάρισμα. Το ίδιο συμβαίνει και σε άλλες περιπτώσεις: στην ουρά του σούπερ μάρκετ, στο φανάρι. Δεν είναι αγένεια. Είναι η αίσθηση ότι χάνει τη ροή της ημέρας.
Κι όμως, υπάρχει και η ειρωνεία: συχνά θαυμάζει αυτούς που δεν βιάζονται. Τους βλέπει να σταματούν μπροστά σε βιτρίνες, να κοιτούν τον ουρανό, να μιλούν ήρεμα. Και για μια στιγμή σκέφτεται: «Πώς το κάνουν;» σαν να παρατηρεί ένα σπάνιο είδος στη ζούγκλα του πεζοδρομίου.
Η ζωή όμως δεν κινείται σε έναν μόνο ρυθμό. Για κάποιους ο χρόνος είναι πρόγραμμα. Για άλλους είναι εμπειρία. Για κάποιους η ζωή είναι λίστα υποχρεώσεων. Για άλλους, μια διαδρομή που αξίζει και πρέπει να παρατηρηθεί. Ο άνθρωπος που εκνευρίζεται με όσους περπατούν αργά δεν θυμώνει πραγματικά με τα πόδια τους. Θυμώνει με το ρολόι του. Με εκείνη τη φωνή που ψιθυρίζει: «πρόλαβε, κάνε, κινήσου, ζήσε». Θαρρείς πως η παύση είναι ένας μικρός θάνατος. Προσπερνά ζευγάρια που χαζεύουν βιτρίνες, τουρίστες που κοιτάζουν τον ουρανό, ανθρώπους που απλώς… περπατούν. Στο μυαλό του όλα μοιάζουν με εμπόδια. Σαν ο κόσμος να έχει ξεχάσει ότι υπάρχει και «γρήγορη λωρίδα».
Μόνο που η ζωή δεν είναι αυτοκινητόδρομος. Είναι πεζόδρομος. Και στον πεζόδρομο δεν κερδίζει όποιος φτάνει πρώτος, κερδίζει όποιος σηκώνει το κεφάλι. Σε αυτό, βέβαια, επιτρέψτε μου να διατηρώ κάποιες επιφυλάξεις, μιας και τα αθηναϊκά πεζοδρόμια άνετα περνάνε για πίστα Survivor: λακκούβες, παρκαρισμένα ποδήλατα και συμπολίτες που επιλέγουν να κάνουν στάση ακριβώς μπροστά σου.
Κι όμως, ακόμα και μέσα σε αυτή τη χαοτική «πίστα», υπάρχει μια αλήθεια που αξίζει να θυμόμαστε: δεν κερδίζεις επειδή έφτασες πρώτος, αλλά επειδή πρόλαβες να δεις γύρω σου. Κάθε αργό βήμα, κάθε εμπόδιο, κάθε μικρή αναμονή είναι μια υπενθύμιση ότι η ζωή δεν μετριέται μόνο σε βήματα το λεπτό αλλά και σε στιγμές που πρόλαβες να προσέξεις.
Όταν βιάζεσαι συνεχώς να φτάσεις, υπάρχει κίνδυνος να γίνεις εσύ αυτός που δεν πρόλαβε τελικά.
Συντάκτης: Σοφία Τρέπα
