Έρευνα: Υψηλές γονικές προσδοκίες οδηγούν στην επιτυχία των κοριτσιών αργότερα

Σε αυτή την λεωφόρο που ονομάζεται ανατροφή παιδιών πόσες φορές έχεις κοντοσταθεί για να ξανασκεφτείς αν ο τρόπος με τον οποίον μεγαλώνεις τα παιδιά σου είναι ο σωστός κι αν θα έχει τα αποτελέσματα που ευελπιστείς να έχει για το μέλλον τους; Πόσες φορές έχεις αναρωτηθεί αν η παρότρυνσή σου αγγίζει τα όρια της καταπίεσης ή αν οι συμβουλές σου φτάνουν τα όρια της παρέμβασης; Πόσες φορές έχεις αισθανθεί δικαστής, αστυνομικός, δεσμοφύλακας και αναρωτήθηκες αν πρέπει να κάνεις ένα ή και δύο βήματα πίσω; Πόσες φορές αντιμετώπισες εκρήξεις για τον τρόπο σου ή πόρτες που χτυπάνε βιαια παγώνοντας σου το αίμα και τρομοκρατώντας σε μήπως και αυτή η πόρτα που έκλεισε γίνει τοίχος;

Σου έχουμε καλά νέα. Μια μελέτη στο Πανεπιστήμιο του Essex παρακολούθησε τη ζωή περισσότερων από 15.000 Βρετανίδων ηλικίας 13 και 14 ετών για έξι χρόνια. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι υψηλές γονικές προσδοκίες οδήγησαν στην επιτυχία των εφήβων κοριτσιών αργότερα στη ζωή. Στην πραγματικότητα, όταν η μητέρα έθεσε αυστηρά πρότυπα για την εκπαίδευση των κοριτσιών της, αυτά τα κορίτσια ήταν πιο πιθανό να φοιτήσουν στο κολέγιο, να αναλάβουν καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας και να αποφύγουν την εφηβική εγκυμοσύνη. Οι ειδικοί λένε ότι η επικοινωνία υψηλών προσδοκιών στο παιδί σας θα το κάνει να νιώθει πιο πιθανό να ανταποκριθεί σε αυτά τα πρότυπα. Από την άλλη πλευρά, αν κανείς δεν δώσει προσοχή στην απόδοσή του, είναι πιο πιθανό να χαλαρώσει.

«Σε πολλές περιπτώσεις, καταφέραμε να κάνουμε αυτό που πιστεύαμε ότι ήταν πιο βολικό για εμάς, ακόμα και όταν αυτό ήταν ενάντια στη θέληση των γονιών μας», δήλωσε η Δρ. Ericka Rascon-Ramirez, επικεφαλής της μελέτης. «Αλλά όσο κι αν προσπαθήσαμε να αποφύγουμε τις συστάσεις των γονιών μας, είναι πιθανό ότι τελικά επηρέασαν, με πιο διακριτικό τρόπο, επιλογές που θεωρούσαμε εξαιρετικά προσωπικές».

Μια άλλη μελέτη στο Pediatrics βρήκε παρόμοια αποτελέσματα, αν και δεν αφορούσαν μόνο μητέρες και κόρες. Η μελέτη αξιολόγησε πώς διάφοροι παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των γονικών προσδοκιών, επηρέασαν τα ποσοστά επιτυχίας των παιδιών. Όσον αφορά τις τυποποιημένες εξετάσεις, το 96% των μαθητών με υψηλές βαθμολογίες είχαν γονείς που περίμεναν να φοιτήσουν στο κολέγιο. Μόνο το 57% των μαθητών με χαμηλότερες βαθμολογίες μπορούσε να πει το ίδιο. Όπως συνόψισε ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, ο Neal Halfon, «Οι γονείς που έβλεπαν το κολέγιο στο μέλλον του παιδιού τους φάνηκαν να διαχειρίζονται το παιδί τους προς αυτόν τον στόχο ανεξάρτητα από το εισόδημά τους και άλλα περιουσιακά στοιχεία».

Όλοι συμφωνούν ότι τα παιδιά χρειάζονται πρόγραμμα, όραμα, οργάνωση και πλάνο. Εάν ο γονιός δεν καταφέρει να είναι αυτός που θα βάλει σε εφαρμογή όλα αυτά, το πιθανότερο είναι ότι το παιδί θα παραμείνει πελαγωμένο ανάμεσα σε άπειρες επιλογές και το πιθανότερο θα είναι να διαλέξει όχι την πιο αρεστή επιλογή αλλά την πιο εύκολη. Ευκολία όμως και επιτυχία σπάνια συμβαδίζουν.  Η υποστήριξη και η παρότρυνση από μια μαμά που είναι παρούσα με ενεργό τρόπο και όχι μόνο παρατηρητής θα κάνει τη διαφορά . Με μια όμως και μόνη προϋπόθεση ότι οι απαιτήσεις θα συνοδεύονται από εμπιστοσύνη κι όχι υποτίμηση. Οι υψηλές προσδοκίες και απαιτήσεις των μαμάδων αν δεν πηγάζουν από την πίστη ότι το παιδί έχει τις ικανότητες και προϋποθέσεις για να πετύχει κι ότι η πίεση και η γκρίνια της μαμάς είναι ψήφος εμπιστοσύνης τότε τα αποτελέσματα θα είναι τα αντίθετα. Αν οι απαιτήσεις υπονοούν ότι «δεν είμαι ικανοποιημένη από την απόδοσή σου», αν η πίεση για καλύτερη απόδοση δίνει το μήνυμα στο παιδί ότι ο γονιός είναι απογοητευμένος από όσα το παιδί μπορεί να καταφέρει κι ότι το παιδί δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του γονιού τότε θα έρθει η απογοήτευση και η απογοήτευση θα φέρει την παραίτηση. Ένα παιδί που θα αισθανθεί ότι οτιδήποτε κι αν κάνει, οποιαδήποτε προσπάθεια κι αν καταβάλει τελικά θα έρθει αντιμέτωπο με τη γκρίνια του γονιού και με ακόμη μεγαλύτερες απαιτήσεις απλά θα σταματήσει να προσπαθεί απογοητευμένο από τον εαυτό του.