Στα αμπέλια της Νάουσας «επέστρεψε» ο Γιάννης Μπουτάρης. Στο Κτήμα Κυρ-Γιάννη στο Γιαννακοχώρι, στον τόπο όπου γεννήθηκε ένα σημαντικό κεφάλαιο της σύγχρονης ελληνικής οινοποιίας, ένα γλυπτό φυσικού μεγέθους τιμά πλέον τη μνήμη και την παρακαταθήκη του ανθρώπου που συνέδεσε το όνομά του με την αναγέννηση του ελληνικού κρασιού.
Η ορειχάλκινη μορφή του, καθισμένη σε ένα παγκάκι δίπλα στους αμπελώνες, μοιάζει σχεδόν ζωντανή. Περιτριγυρισμένος από τα αμπέλια του κτήματος και το όρος Βέρμιο θυμίζει σε όσους περνούν ότι ο κυρ-Γιάννης υπήρξε πρώτα απ’ όλα άνθρωπος της γης. Από εδώ και πέρα θα προσκαλεί τους επισκέπτες του κτήματος, να καθίσουν μαζί του σαν να βρίσκεται ακόμη εκεί — στο μέρος όπου για δεκαετίες οραματιζόταν, σχεδίαζε και δημιουργούσε.
Το γλυπτό φιλοτέχνησε ο γλύπτης Στέλιος Σάρρος και αποκαλύφθηκε σε εκδήλωση της εταιρείας, παρουσία του Στέλλιου και του Μιχάλη Μπουτάρη, αλλά και του εγγονού του, Γιάννη Μπουτάρη. Το έργο είναι κατασκευασμένο από ορείχαλκο και χυτεύθηκε στο εργαστήριο των Βαγγέλη και Παναγιώτη Χούνταση, με την επιμέλεια της Νικομάχης Καρακωστάνογλου, αποτυπώνοντας με ρεαλισμό τη χαρακτηριστική φυσιογνωμία και στάση του.
Η σχέση του Γιάννη Μπουτάρη με τη γη της Νάουσας ήταν βαθιά και καθοριστική. Εκεί, στα τέλη της δεκαετίας του ’60, δημιούργησε έναν πρωτοποριακό αμπελώνα φυτεύοντας Ξινόμαυρο και γαλλικές ποικιλίες εφαρμόζοντας σύγχρονες αμπελουργικές πρακτικές. Η πρωτοβουλία αυτή συνέβαλε ουσιαστικά στην αναβίωση της ιστορικής ποικιλίας και στην αναγέννηση της ζώνης της Νάουσας, δίνοντας ταυτόχρονα κίνητρο και σε άλλους παραγωγούς της περιοχής.
Γεννημένος το 1942 στην Θεσσαλονίκη, απόγονος της ιστορικής οινικής οικογένειας Μπουτάρη που ξεκίνησε τη δραστηριότητά της το 1879, ο Γιάννης Μπουτάρης ακολούθησε σπουδές Χημείας και Οινολογίας. Από νωρίς ξεχώρισε για το ανήσυχο πνεύμα και την αντισυμβατική του σκέψη, στοιχεία που συχνά ταρακούνησαν τον ελληνικό οινικό κόσμο, ανοίγοντας όμως παράλληλα νέους δρόμους.
Το 1997 ίδρυσε το Κτήμα Κυρ Γιάννη, υλοποιώντας το όραμά του για τον «vigneron», τον αμπελουργό-οινοποιό που γνωρίζει βαθιά το terroir του και χτίζει το κρασί του μέσα από τη σχέση με τον αμπελώνα. Με οινοποιεία και αμπελώνες στη Νάουσσα και στο Αμύνταιο, το Κτήμα Κυρ-Γιάννη συνέβαλε καθοριστικά στην ανάδειξη δύο από τις σημαντικότερες ζώνες του ελληνικού αμπελώνα.
Η δράση του, ωστόσο, δεν περιορίστηκε ποτέ μόνο στον κόσμο του κρασιού. Με βαθιά ευαισθησία για το φυσικό περιβάλλον, ίδρυσε το 1992 την περιβαλλοντική οργάνωση Αρκτούρος, η οποία ξεκίνησε με στόχο την προστασία των αρκούδων από την αιχμαλωσία και εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο αναγνωρισμένους οργανισμούς προστασίας της άγριας ζωής στην Ελλάδα. Για το έργο του αυτό τιμήθηκε το 2003 από το περιοδικό TIME ως «European Hero».
Παράλληλα υπήρξε ενεργός πολίτης και άνθρωπος με ισχυρή παρουσία στα κοινά. Το 2010 εξελέγη δήμαρχος Θεσσαλονίκης, υπηρετώντας την πόλη για δύο θητείες και προωθώντας ένα όραμα εξωστρέφειας, πολιτισμού και βιώσιμης ανάπτυξης. Ο Γιάννης Μπουτάρης έφυγε από τη ζωή τον Νοέμβριο του 2024 σε ηλικία 82 ετών, αφήνοντας πίσω του μια βαθιά παρακαταθήκη στον ελληνικό αμπελώνα, στην κοινωνία και στους ανθρώπους που συνεργάστηκαν μαζί του. Σήμερα, η παρουσία του μοιάζει να επιστρέφει εκεί όπου ίσως ανήκε περισσότερο από οπουδήποτε αλλού: ανάμεσα στα αμπέλια της Νάουσας. Και η άδεια θέση στο παγκάκι δίπλα του θυμίζει πως η ιστορία του δεν έκλεισε· συνεχίζεται μέσα από τους ανθρώπους, τα κρασιά και τη γη που εκείνος βοήθησε να ανθίσει.
Συντάκτης: Δήμητρα Μάστορα
