Έρχεται μία στιγμή στην οποία καταλαβαίνεις πως, για τον άνθρωπο τον οποίο εσύ θεωρείς στήριγμα και σταθερά στη ζωή σου, εσύ είσαι απλώς μια ευχάριστη παρέα για τις εύκολες ώρες ή και μόνο για τις δύσκολες ώρες. Πως το «εμείς» της φιλίας σας αρχίζει να μοιάζει με δύο εντελώς διαφορετικές ιστορίες. Εσύ επενδύεις συναισθήματα, χρόνο και ψυχική ενέργεια σε μια σχέση την οποία θεωρείς ιερή και καταλαβαίνεις πως η θέση σου στη δική του ζωή δεν έχει ούτε το μισό βάθος από τη θέση την οποία έχει εκείνος στη δική σου.
Αδιαμφισβήτητα πρόκειται για εκείνο το ένα συναίσθημα βαθιάς μοναξιάς. Την αίσθηση ότι είσαι το επιπλέον άτομο σε μια σχέση την οποία εσύ θεωρούσες τέλεια ισορροπημένη. Μπορεί να το ένιωσες όταν έμαθες τελευταίος μια σημαντική είδηση για τη ζωή του. Κάτι το οποίο άλλαξε την καθημερινότητά του και εσύ το πληροφορήθηκες από μια τυχαία κουβέντα τρίτων. Ή ακόμη και όταν άρχισες να ακούς ψιθύρους και συνειδητοποίησες πως τελικά δεν σου εμπιστευόταν όλα όσα πίστευες. Ή ίσως κατάλαβες ότι δεν συμπεριλήφθηκες σε ένα πλάνο, το οποίο για σένα θα ήταν αυτονόητο ότι θα το κάνατε μαζί. Εκείνη την ώρα, η αυτοπεποίθησή σου δέχεται ένα γερό χτύπημα, σχεδόν σωματικό. Αρχίζεις να αναρωτιέσαι αν έκανες κάτι λάθος, αν έγινες φορτικός, αν είσαι υπερβολικός στις απαιτήσεις σου ή αν η κρίση σου για τους ανθρώπους είναι λανθασμένη.
Όμως η αλήθεια είναι απλή και ταυτόχρονα πολύ πιο σκληρή από όσο αντέχεις να παραδεχτείς. Οι άνθρωποι δεν αγαπούν όλοι με τον ίδιο τρόπο, ούτε δίνουν την ίδια βαρύτητα στις λέξεις κολλητός ή φίλος. Γίνεσαι ξαφνικά ο παρατηρητής μιας σχέσης στην οποία μέχρι χθες ένιωθες ο απόλυτος πρωταγωνιστής. Αρχίζεις να προσέχεις τις λεπτομέρειες τις οποίες παλιότερα αγνοούσες, όπως το ποιος στέλνει πρώτος μήνυμα για να δει τι κάνει ο άλλος ή ποιος προτείνει πάντα να βρεθείτε, κυνηγώντας τον χρόνο του άλλου. Όταν καταλαβαίνεις ότι η ζυγαριά γέρνει μονίμως στη δική σου πλευρά, τότε μοιραία σταματάς να μοιράζεσαι τα μυστικά σου με την ίδια ευκολία. Γιατί πλέον φοβάσαι ότι θα βρουν έναν τοίχο ευγενικής αδιαφορίας ή ακόμη και μια απλή απάντηση.
Και κάπου εδώ συνειδητοποιείς την απουσία οικειότητας.
Το χειρότερο κομμάτι αυτής της κατάστασης δεν είναι ο πόνος, αλλά η σιωπηλή απόρριψη την οποία βιώνεις. Δεν πρόκειται για έναν τσακωμό, μια έντονη διαφωνία όπου μπορείς να εκτονώσεις τον θυμό σου, να φωνάξεις και μετά ίσως να προχωρήσεις παρακάτω. Αντιθέτως, είναι μια αργή κατάρρευση της εμπιστοσύνης σου προς τον άλλον αλλά και προς τον ίδιο σου τον εαυτό. Γιατί νιώθεις ότι η αγάπη σου και το νοιάξιμό σου είναι ένα βάρος, το οποίο ο άλλος δεν θέλει ή δεν μπορεί να κουβαλήσει πια. Ίσως τότε αρχίσεις να αποσύρεσαι σιγά-σιγά. Όχι γιατί σταμάτησες να αγαπάς, αλλά γιατί η αξιοπρέπειά σου δεν σου επιτρέπει να ζητιανεύεις για μια θέση, την οποία πίστευες πως σου ανήκει. Αυτή η απόσταση η οποία δημιουργείται δεν είναι πάντα ορατή στους γύρω σας, συχνά ούτε καν στον ίδιο τον φίλο σου. Αλλά για σένα είναι σαν μία απέραντη άβυσσος, η οποία σε χωρίζει από αυτό το οποίο κάποτε είχατε.
Γίνεσαι πιο προσεκτικός στα λόγια σου, πιο συγκρατημένος στις εκδηλώσεις σου, και αυτή η αλλαγή στη δική σου στάση αναπόφευκτα μεταμορφώνει και τη συμπεριφορά του άλλου. Η φιλία παύει να είναι το ασφαλές καταφύγιό σου και γίνεται ένα πεδίο συνεχούς εσωτερικής σύγκρουσης. Από τη μία πλευρά θέλεις να κρατήσεις τον άνθρωπο τον οποίο αγαπάς και μοιράστηκες τόσα. Και από την άλλη νιώθεις ότι, αν συνεχίσεις να προσφέρεις χωρίς ανταπόκριση, θα χάσεις τον ίδιο σου τον εαυτό. Σαν ένας διαρκής, εξαντλητικός αγώνας για να ισορροπήσεις ανάμεσα στην επιθυμία σου για μία ουσιαστική φιλική σύνδεση και στην ανάγκη σου για αυτοσεβασμό.
Σκέψου πόσες φορές δικαιολόγησες την απουσία του. Αλλά μέσα σου ήξερες πως, όταν κάποιος θέλει, βρίσκει τον τρόπο. Η αίσθηση της δευτερεύουσας θέσης δεν φεύγει με ψέματα. Όταν συνειδητοποιείς ότι είσαι η εναλλακτική επιλογή για όταν ο φίλος σου δεν έχει κάτι καλύτερο να κάνει, τότε κάτι μέσα σου σπάει οριστικά. Γιατί αντιλαμβάνεσαι πως σε θέλει στη ζωή του με τους δικούς του όρους. Εκεί που τον βολεύει. Και αυτό σε κάνει να νιώθεις αναλώσιμος, σαν ένα κομμάτι παζλ το οποίο δεν ταιριάζει πια πουθενά.
Ίσως τελικά το μάθημα πίσω από αυτό το συναίσθημα να είναι η αποδοχή της πραγματικότητας. Πως δεν μπορείς, όσο κι αν προσπαθήσεις, να αναγκάσεις κανέναν να σε δει ως προτεραιότητα ή να σε αγαπήσει με την ίδια ένταση με την οποία αγαπάς εσύ. Μπορείς όμως να επιλέξεις συνειδητά σε ποιον θα δώσεις τη δική σου πολύτιμη ενέργεια από εδώ και πέρα. Και είναι ο μοναδικός τρόπος για να βρεις την ψυχική σου ηρεμία και να αφήσεις χώρο για εκείνους οι οποίοι θα σε εκτιμήσουν πραγματικά.
Η φιλία είναι ένας χορός που απαιτεί δύο. Και όταν ο ένας σταματά να ακολουθεί τον ρυθμό, ο άλλος καταλήγει να χορεύει μόνος του στην πίστα. Μην γίνεις αυτός ο άνθρωπος. Μην αφήσεις την ανάγκη σου για αποδοχή να επισκιάσει την πραγματικότητα την οποία έχεις μπροστά στα μάτια σου. Το να νιώθεις λίγος στη ζωή κάποιου είναι μια υπενθύμιση για να μην επιτρέψεις σε αυτή την πικρία να σε κλείσει στον εαυτό σου ή να σε κάνει καχύποπτο απέναντι σε όλους. Επιβάλλεται να την χρησιμοποιήσεις ως μια εσωτερική πυξίδα για να αναζητήσεις τους ανθρώπους εκείνους για τους οποίους δεν θα χρειαστεί να αναρωτηθείς ποτέ, ούτε για μια στιγμή, ποια είναι η πραγματική θέση σου στην καρδιά και στην καθημερινότητά τους.
Γιατί η αληθινή φιλία δεν είναι ένας άτυπος διαγωνισμός για το ποιος νοιάζεται περισσότερο ή ποιος προσφέρει τα πιο πολλά. Είναι μια αμοιβαία υπόσχεση παρουσίας. Ένας κοινός κώδικας επικοινωνίας όπου και οι δύο πλευρές ακολουθούν τον ίδιο ρυθμό, με την ίδια ακριβώς ένταση, την ίδια ειλικρίνεια και τον ίδιο σεβασμό. Αν λοιπόν νιώσεις κάποτε πως η θέση σου έχει αλλάξει, ίσως είναι ώρα να αλλάξεις κι εσύ. Μην φοβηθείς το κενό το οποίο θα αφήσει η απομάκρυνσή σου, αλλά το κενό το οποίο νιώθεις τώρα, δίπλα σε κάποιον ο οποίος δεν σε βλέπει πια όπως τον βλέπεις εσύ.
Συντάκτης: Μαριάννα Χατζή
