Έχουν γραφτεί άρθρα και έχουν χυθεί τόνοι μελανιού για το πώς πρέπει να συμπεριφερόμαστε, να στεκόμαστε και να μιλάμε για να δείχνουμε και να εκπέμπουμε αυτοπεποίθηση. Και όχι μόνο αυτά που κάνουμε, αλλά και αυτά που δεν κάνουμε. Ο τρόπος με τον οποίο κινούμαστε, οι μορφασμοί και οι ανεπαίσθητες χειρονομίες, ένα αδιόρατο χαμόγελο και κυρίως όσα δεν λέμε και όσα δεν κάνουμε, δημιουργούν μια εντύπωση για μας.
Χωρίς να πρέπει να γίνεται αυτοσκοπός ή να την κυνηγάμε μετά μανίας, η σημασία της αυτοπεποίθησης είναι μεγάλη, σε πολλούς τομείς. Αρχικά, στον επαγγελματικό τομέα, από την πρώτη συνέντευξη για πρόσληψη, μέχρι τις απανωτές συναντήσεις με πελάτες, τις συνομιλίες με προϊσταμένους, τη δύσκολη συζήτηση για διεκδίκηση των δικαιωμάτων ή έκφραση παραπόνων. Κατά δεύτερο, στον κοινωνικό τομέα, από τη δημιουργία σχέσεων και αναμνήσεων, μέχρι την οριοθέτηση των σχέσεων, την αντιμετώπιση των συγκρούσεων και την εύκολη προσέγγιση άλλων ατόμων. Τέλος, στον ερωτικό τομέα, από την αρχική προσέγγιση, μέχρι την επικοινωνία, τη διαχείριση καβγάδων, την επίγνωση των αδυναμιών και των επιθυμιών και τη διατήρηση της ισορροπίας.
Ακούσια, όμως, και πολλές φορές χωρίς καν να το αντιληφθούμε (ούτε καν μεταγενέστερα), μια σειρά από δικές μας συμπεριφορές δημιουργούν την εντύπωση ότι είμαστε ανασφαλείς, ότι δεν πατάμε γερά στα πόδια μας.
1) Η στάση του σώματός μας: Ή αλλιώς ο χώρος που καταλαμβάνουμε
Το καμπούριασμα, το σταύρωμα των χεριών, το σκύψιμο του κεφαλιού, το χαμηλωμένο βλέμμα, όλα αυτά προδίδουν χαμηλή αυτοεκτίμηση. Που μπορεί και να μη συμβαίνει και να είναι όλες τυχαίες κινήσεις ή κινήσεις που μας βολεύουν και μάς κάνουν να νιώθουμε άνετα. Όμως, την επόμενη φορά που θα καθίσεις σε ένα γραφείο για μια συνέντευξη ή θα αποταθείς σε μια τράπεζα για δάνειο, φρόντισε να κάθεσαι στητά, με το κεφάλι ίσιο και τα χέρια ελεύθερα, να μπορούν να ακολουθούν τα λόγια σου, να μπορούν να επιβεβαιώνουν όσα λες.
2) Υπερβολική προσπάθεια να μη φανείς αλαζόνας ή εγωιστής
Σίγουρα, η υπερβολική αυτοπεποίθηση που φτάνει στα όρια της έπαρσης, είναι απωθητική και απαγορευτική αλλά από την άλλη, φράσεις όπως «Ίσως κάνω λάθος αλλά…», « αναρωτιόμουν μήπως…», «Χίλια συγγνώμη που….», δείχνουν άτομο που δεν πιστεύει αυτά που λέει. Είναι προτιμότερο να αντικατασταθούν από φράσεις όπως: «Η προθεσμία πρέπει να μετακινηθεί», « Θα σταλεί επιστολή την επόμενη εβδομάδα». Η σιγουριά με την οποία εκφραζόμαστε και τοποθετούμαστε δείχνει και την αντίστοιχη σιγουριά που αισθανόμαστε.
3) Συνεχείς ερωτήσεις επιβεβαίωσης
Ερωτήσεις όπως «Έχω δίκιο;», «Πώς βρίσκεις την ιδέα μου;», «Δε σού άρεσε πολύ η παρουσίασή μου;», δείχνουν την ανάγκη μας για επαίνους και μια μεγάλη επιθυμία να τονώσουμε την αυτοπεποίθησή μας. Τέτοιες δηλώσεις είναι αχρείαστες και επιβαρύνουν τη θέση μας. Δεν πρέπει να έχουμε διαρκώς ανάγκη να ακούσουμε από τους γύρω μας ότι είμαστε ικανοί, αρκετοί, αποτελεσματικοί. Ας μη ζητάμε συνέχεια διαβεβαιώσεις ή και κομπλιμέντα που να αποδεικνύουν την αξία μας.
4) Συγγνώμη δίχως κρίση
Ναι, σύμφωνοι, η απολογία και η αναγνώριση του λάθους δείχνει οξυμένη αντίληψη, διάθεση αυτοκριτικής αλλά και αλλαγής και εν τέλει συμβιβασμό και διαλλακτικότητα. Όμως, η υπερβολική συγγνώμη, εκείνη που λέγεται αυθόρμητα, σε κάθε περίσταση και αρκετές φορές χωρίς να χρειάζεται, δείχνει μεγάλη ανασφάλεια. Κατ΄ ακρίβεια δείχνει μια υπερπροσπάθεια για να γίνουμε αρεστοί και αποδεκτοί. Είναι λες και φοβόμαστε κάτι, λες και δεν θέλουμε να έρθουμε αντιμέτωποι με την απόρριψη. Σπεύδουμε, λοιπόν, να απολογηθούμε, να προλάβουμε να ζητήσουμε συγγνώμη για να μην κακοκαρδίσουμε τον απέναντί μας.
Είναι πάρα πολλές οι φορές που θα κληθούμε να αποδείξουμε την αξία μας, τις ικανότητες, τις δυνατότητες και τα προτερήματά μας. Χωρίς να το θέλουμε, κρινόμαστε από κάθε μικρό και ανεπαίσθητο κομμάτι της προσωπικότητάς μας. Είναι στο χέρι μας να αναδείξουμε με αυτοπεποίθηση και σιγουριά όλα εκείνα που μάς κάνουν να ξεχωρίζουμε. Διότι, αν παρασυρθούμε και μάς ρουφήξει η ανασφάλεια, είναι με μαθηματική ακρίβεια σίγουρο ότι θα αδικήσουμε τον εαυτό μας.
