Υπάρχει κάτι παράξενο με τους χωρισμούς. Συνήθως δε θυμόμαστε όλες τις συζητήσεις που προηγήθηκαν. Ξεχνάμε τις περισσότερες λεπτομέρειες, τα καθημερινά παράπονα, ακόμα και ολόκληρες περιόδους της σχέσης. Όμως σχεδόν όλοι θυμόμαστε εκείνη τη μία κουβέντα. Εκείνη τη φράση που ειπώθηκε πάνω στον θυμό, στην απογοήτευση ή στον πληγωμένο εγωισμό. Εκείνη που έμεινε κολλημένη στο μυαλό μας χρόνια μετά, πολύ περισσότερο από τον ίδιο τον άνθρωπο που την είπε.
Γιατί μερικές φορές δεν είναι ο χωρισμός που μας πονά περισσότερο. Είναι τα λόγια που τον συνόδευσαν. Και ας είμαστε ειλικρινείς. Όταν ένας άνθρωπος νιώθει ότι χάνει τον έλεγχο, ότι απορρίπτεται ή ότι πληγώνεται, ο εγωισμός του συχνά παίρνει το τιμόνι. Και ο εγωισμός δεν έχει στόχο να επικοινωνήσει. Έχει στόχο να προστατευτεί. Ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι θα αφήσει πίσω του συντρίμμια.
Πόσοι από εμάς, δεν έχουν ακούσει κλασσικές φράσεις όπως «δε θα βρεις ποτέ κάποιον να σε αγαπήσει όπως εγώ», «θα μετανιώσεις που φεύγεις», «θα δεις τι έχασες»; Το αστείο είναι πως πολλές από αυτές τις φράσεις δε λέγονται επειδή είναι αληθινές. Λέγονται επειδή πονάνε. Και όταν κάποιος πονάει, ειδικά όταν νιώθει ότι χάνει, συχνά ψάχνει έναν τρόπο να πονέσει και τον απέναντι. Γι’ αυτό και οι τελευταίες κουβέντες ενός χωρισμού δεν είναι πάντα οι πιο ειλικρινείς. Είναι συνήθως οι πιο αμυντικές. Πάμε όμως να δούμε παρέα μερικές από αυτές.
«Έτσι κι αλλιώς δεν ήμουν ποτέ σίγουρος/η ότι θα μπορούσα να περάσω μια ζωή μαζί σου.»
Τη βάζω πρώτη στη λίστα, γιατί θεωρώ πως είναι από τις φράσεις που πονάνε περισσότερο, γιατί ακυρώνουν όχι μόνο το παρόν αλλά και όλα τα κοινά όνειρα που χτίστηκαν μέσα στη σχέση. Σε κάνουν να αναρωτιέσαι αν ο άλλος ήταν ποτέ πραγματικά εκεί. Αν σε είδε ποτέ σοβαρά, ακόμη και αν σε αγάπησε..
«Κανείς άλλος δε θα σε αντέξει όπως σε άντεξα εγώ.»
Σε μειώνει την ίδια ώρα που ο εγωισμός του μεγαλώνει όλο και περισσότερο. Πίσω από αυτή τη φράση κρύβεται μια ύπουλη επίθεση στην αυτοεκτίμηση. Ουσιαστικά σου λέει ότι είσαι δύσκολος, προβληματικός ή ανεπαρκής και ότι πρέπει να νιώθεις ευγνωμοσύνη που κάποιος σε επέλεξε. Ε όχι δα!
«Δε θα καταφέρεις ποτέ να πάρεις το πτυχίο σου αν συνεχίσεις έτσι.»
Κλασσικό παράδειγμα όταν ένας χωρισμός μετατρέπεται σε επίθεση στα όνειρα και τους στόχους σου. Αυτή η φράση δε χτυπά τη σχέση . Χτυπά την πίστη που έχεις στον εαυτό σου και γι’ αυτό συχνά μένει χαραγμένη για χρόνια. Σε κάθε σου βήμα, έρχεται μπροστά-μπροστά και σε κάνει να αναρωτιέσαι για λίγο και για όλα..
«Ποτέ δε θα αλλάξεις.»
Εγώ για αρχή θα έλεγα ποτέ μην λες ποτέ! Κατά δεύτερο θα έλεγα πώς η συγκεκριμένη φράση πονάει γιατί αγγίζει μια βαθιά ανθρώπινη ανάγκη: την εξέλιξη. Είναι σαν να σου λέει ότι όση προσπάθεια κι αν κάνεις, είσαι καταδικασμένος να παραμείνεις το ίδιο άτομο για πάντα. Κι αυτό είναι λάθος από πολλές απόψεις. (Απάντηση που θα έδινα;; Watch me!)
«Δε θα βρεις ποτέ κάποιον να σε αγαπήσει όσο εγώ.»
Καταρχάς ποιος του είπε ότι θες να ξαναβρείς κάποιον σαν αυτόν; Μη σκας λοιπόν, πρόκειται για μια κλασσική φράση που ακούγεται σαν δήλωση αγάπης, αλλά στην πραγματικότητα κρύβει φόβο και ανάγκη ελέγχου. Δεν μιλά για το πόσο σε αγάπησε κάποιος. Μιλά για το πόσο θέλει να πιστέψεις ότι χωρίς αυτόν θα είσαι πάντα λιγότερο ευτυχισμένος. Ξεκάθαρα μιλάει ένας πληγωμένος εγωισμός, που έμεινε με το ερώτημα «τι κάνω τώρα;» Thank you next!
Αυτές είναι κάποιες από τις φράσεις που θα ακούσεις. Παρόλα αυτά, το μυαλό μας δεν λειτουργεί τόσο λογικά εκείνη τη στιγμή. Δεν κάθεται να αναλύσει αν ο άλλος μιλούσε μέσα από τον θυμό του. Παίρνει τη φράση, τη φυλάει κάπου βαθιά και αρχίζει να την αναπαράγει ξανά και ξανά. «Μήπως είχε δίκιο;». Και κάπως έτσι, μια κουβέντα πέντε δευτερολέπτων μπορεί να γίνει ανασφάλεια πέντε και επιπλέον χρόνων.
Υπάρχουν άνθρωποι που προχώρησαν, ερωτεύτηκαν ξανά, έχτισαν νέες σχέσεις και παρ’ όλα αυτά θυμούνται ακόμα μια πρόταση που άκουσαν σε έναν παλιό χωρισμό. Όχι επειδή πιστεύουν απαραίτητα ότι είναι αλήθεια. Αλλά επειδή ειπώθηκε από κάποιον που κάποτε είχε πρόσβαση στις πιο ευάλωτες πλευρές τους. Και ενώ είχε πρόσβαση δεν παρέλειψε να τις εκμεταλλευτεί φεύγοντας.
Και δυστυχώς οι λέξεις έχουν άλλο βάρος όταν προέρχονται από ανθρώπους που κάποτε αγαπήσαμε. Ίσως γι’ αυτό οι πιο βαριές κουβέντες δεν είναι πάντα οι προσβολές. Μερικές φορές είναι οι ψυχρές διαπιστώσεις. Το «δεν σε βλέπω στο μέλλον μου». Το «δεν είσαι αυτό που ψάχνω». Το «σε αγαπώ αλλά όχι αρκετά». Το «κουράστηκα να προσπαθώ». Γιατί εκεί δεν επιτίθενται στην αξία σου. Επιτίθενται στην ελπίδα σου. Και η ελπίδα είναι συχνά πιο εύθραυστη από τον εγωισμό.
Το παράδοξο είναι ότι όσο μεγαλώνουμε, αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε κάτι σημαντικό: οι τελευταίες κουβέντες ενός ανθρώπου δεν τον ορίζουν πάντα. Όπως κι εμείς δε θέλουμε να κρινόμαστε από τη χειρότερη στιγμή μας, έτσι και οι άλλοι πολλές φορές λένε πράγματα που δεν θα έλεγαν ποτέ αν δεν ήταν πληγωμένοι, θυμωμένοι ή φοβισμένοι. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι οι λέξεις δεν έχουν συνέπειες. Έχουν. Και μεγάλες μάλιστα.
Γιατί μπορεί να συγχωρήσεις μια συμπεριφορά. Μπορεί να ξεχάσεις μια ένταση. Αλλά κάποιες φράσεις μένουν χαραγμένες σαν στιγμιαίο τατουάζ και νιώθεις πως έστω και στιγμιαία σε ορίζουν. Επιστρέφουν απρόσκλητες τα βράδια, σε νέες γνωριμίες, σε στιγμές αμφιβολίας, ακόμα και χρόνια αργότερα. Και τότε συνειδητοποιείς ότι οι άνθρωποι δεν κουβαλούν μόνο αναμνήσεις από τις σχέσεις τους. Κουβαλούν και προτάσεις. Προτάσεις που ειπώθηκαν σε μια ευάλωτη και φορτισμένη στιγμή, έμειναν όμως χαραγμένες στο μυαλό.
Ίσως όμως τελικά η μεγαλύτερη νίκη να είναι να σταματήσεις να δίνεις σε εκείνες τις τελευταίες κουβέντες περισσότερη δύναμη απ’ όση τους αξίζει. Γιατί στο τέλος της ημέρας, δεν είναι οι τελευταίες λέξεις κάποιου που καθορίζουν ποιος είσαι. Ούτε οι φράσεις που πέταξε πάνω στον θυμό του. Ούτε τα «δεν θα τα καταφέρεις», ούτε τα «δεν θα βρεις καλύτερο», ούτε τα «κανείς δεν θα σε αγαπήσει έτσι». Κι εκεί ίσως είναι και η πρόκληση.
Και να θυμάσαι. Το δύσκολο είναι ότι τις θυμάσαι. Το όμορφο είναι ότι δε χρειάζεται να τις πιστέψεις!
Συντάκτης: Άντρεα Λαζαρίδου
