Αν κάτσουμε να σκεφτούμε πώς μάθαμε να αντιμετωπίζουμε θέματα που αφορούν τη σεξουαλικότητά μας, η απάντηση δεν είναι και η καλύτερη, και αυτό διότι ο τρόπος που μάθαμε πολλές φορές είναι εντελώς μηχανικός. Και τι θέλω να πω με αυτό; Πως η σειρά πάει κάπως έτσι: Αγγίζεις ένα σώμα, ενεργοποιείται η επιθυμία, ακολουθεί η διέγερση, έρχεται ο οργασμός. Ακριβώς σαν ένα καλά στημένο ντόμινο, όπου το σώμα έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο.
Μόνο που η επιστήμη τα τελευταία χρόνια μοιάζει να μας ψιθυρίζει κάτι εντελώς διαφορετικό, και αυτό δεν είναι άλλο από το ότι ίσως τελικά το σεξ να μην ξεκινά ποτέ από το σώμα. Ίσως ο πραγματικός πρωταγωνιστής πίσω από κάθε επιθυμία, κάθε φαντασίωση, κάθε ανατριχίλα, κάθε οργασμό να είναι ένα όργανο που πολλοί ξεχνούν να συμπεριλάβουν όταν μιλούν για ερωτισμό. Και αυτό δεν είναι άλλο από τον πολύτιμο και μοναδικό σε κάθε άνθρωπο: εγκέφαλο!
Όσο πιο γρήγορα λοιπόν το καταλάβουμε, τόσο περισσότερο θα συνειδητοποιήσουμε πως ο άνθρωπος δε διεγείρεται απλώς επειδή κάποιος τον αγγίζει, αλλά επειδή ακριβώς ο εγκέφαλος ερμηνεύει αυτό το άγγιγμα ως επιθυμητό και επιτρεπτό. Θα σκεφτεί τώρα κάποιος: «Μα καλά, αυτό τώρα είναι λεπτομέρεια!». Και όμως, δεν είναι! Η νευροεπιστήμη εδώ και χρόνια επιβεβαιώνει πως η σεξουαλική επιθυμία γεννιέται πρώτα στον εγκέφαλο και μετά μεταφράζεται σε σωματική απόκριση. Με απλά λόγια; Δεν είναι το σώμα που αποφασίζει πότε θα ποθήσει κάτι ή κάποιον, είναι ο εγκέφαλος που δίνει το πράσινο φως. Και αυτό εξηγεί κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον.
Σκεφτείτε πως κάποιες μέρες μπορεί να μας ερεθίζει ένα συγκεκριμένο άτομο, ένα βλέμμα, μια φωνή, μια μυρωδιά, ένα φλερτ… ενώ άλλες φορές το ίδιο ακριβώς ερέθισμα να μας αφήνει εντελώς αδιάφορους. Προσέξτε πως το σώμα δεν άλλαξε, όμως ο εγκέφαλος άλλαξε κατάσταση. Και αυτό διότι ο εγκέφαλος είναι ένας αδυσώπητος αναλυτής. Επεξεργάζεται χιλιάδες πληροφορίες ταυτόχρονα: στρες, ασφάλεια, συναισθηματική σύνδεση, προηγούμενες εμπειρίες, τραύματα, άγχος, επίπεδα κορτιζόλης, αίσθηση εμπιστοσύνης, περιβάλλον.
Και μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου αποφασίζει αν το σώμα θα ανταποκριθεί ή όχι. Με άλλα λόγια; Το σώμα απλώς ακολουθεί εντολές. Και αυτό μας οδηγεί σε μια αρκετά ανατρεπτική αλήθεια. Ο οργασμός δεν είναι αποκλειστικά μια σωματική εμπειρία, αλλά κυρίως μια νευρολογική εμπειρία.
Τι θέλω να πω με αυτό; Δώστε λίγο βάση στα παρακάτω: Τη στιγμή του οργασμού ενεργοποιούνται πολλές περιοχές του εγκεφάλου και το σύστημα ανταμοιβής απελευθερώνει ντοπαμίνη, ενώ η ωκυτοκίνη ενισχύει την αίσθηση σύνδεσης. Το κοκτέιλ όμως δεν τελειώνει σε αυτά, γιατί έπειτα οι ενδορφίνες λειτουργούν σαν φυσικά αναλγητικά, ενώ παρατηρείται προσωρινή μείωση δραστηριότητας σε περιοχές που σχετίζονται με τον έλεγχο και την αυτοπαρατήρηση. Με απλά ελληνικά; Για λίγα δευτερόλεπτα ο εγκέφαλος σταματά να ελέγχει τα πάντα.
Και ίσως αυτό είναι που τελικά βιώνουμε ως απόλυτη παράδοση. Γι’ αυτό και ο οργασμός δεν εξαρτάται πάντα από την τεχνική. Ναι, το είπαμε! Γιατί να σας το πω και διαφορετικά; Μπορεί να υπάρξει το τέλειο άγγιγμα αλλά ο εγκέφαλος να είναι μπλοκαρισμένος, ή μπορεί να υπάρχει σωματική διέγερση αλλά μηδενική ψυχική σύνδεση, ή ακόμα και να υπάρχει ερωτική πράξη αλλά το μυαλό να βρίσκεται απλώς αλλού: στη δουλειά, στο άγχος, στα προβλήματα, στην ανασφάλεια, στην εικόνα του σώματος ή και στον φόβο.
Και τότε συμβαίνει κάτι που πολλοί άνθρωποι παρερμηνεύουν, ότι δηλαδή «δεν υπάρχει χημεία». Ενώ στην πραγματικότητα υπάρχει νευρικό σύστημα που δεν αισθάνεται απλώς ασφαλές.
Η σεξουαλική ψυχολογία άλλωστε εξηγεί ότι η επιθυμία δεν είναι μια σταθερή βιολογική λειτουργία αλλά είναι βαθιά συνδεδεμένη με το πώς αισθάνεται ο άνθρωπος εκείνη τη δεδομένη στιγμή. Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος που βιώνει έντονο στρες παράγει υψηλά επίπεδα κορτιζόλης και η κορτιζόλη είναι η ορμόνη της επιβίωσης, άρα ένας εγκέφαλος σε κατάσταση επιβίωσης έχει άλλες προτεραιότητες από το να απολαύσει το σεξ. Απλώς αδυνατεί να σκεφτεί την ηδονή και σκέφτεται την προστασία.
Αυτό εξηγεί γιατί πολλοί άνθρωποι μέσα σε δύσκολες περιόδους της ζωής τους βλέπουν τη libido τους να καταρρέει χωρίς να υπάρχει κάποιο οργανικό πρόβλημα. Αυτό δεν σημαίνει ότι σταμάτησε να λειτουργεί το σώμα, απλώς ο εγκέφαλος αποφάσισε πως τώρα δεν είναι η στιγμή.
Και ίσως εδώ βρίσκεται κάτι που συζητάμε πολύ λίγο. Πόσοι άνθρωποι μεγαλώσαμε μαθαίνοντας να φροντίζουμε το σώμα μας αλλά όχι τον εσωτερικό μας κόσμο;
Μιλάμε για καλό σεξ λες και αφορά αποκλειστικά τεχνικές, στάσεις, εμπειρία ή φυσική έλξη. Σπάνια, αν το παρατηρήσετε, μιλάμε για το αν κάποιος αισθάνεται πραγματικά ασφαλής, αποδεκτός, αν μπορεί να αφεθεί ή αν το μυαλό του σταματά να βρίσκεται σε επιφυλακή.
Γιατί ξέρετε κάτι σχεδόν ειρωνικό; Ο πιο έντονος ερωτισμός γεννιέται συχνά όταν ο άνθρωπος δεν χρειάζεται να αμυνθεί, όταν δεν φοβάται την κριτική, όταν νιώθει ότι δεν αξιολογείται ή όταν δεν σκέφτεται συνεχώς πώς φαίνεται στον άλλον ή στην άλλη.
Και ίσως εδώ καταρρέει ακόμα ένας μύθος. Ο οργασμός δεν είναι απόδειξη καλού σεξ. Είναι αποτέλεσμα πολύπλοκης συνεργασίας ανάμεσα στον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα, τις αναμνήσεις, το συναίσθημα και το φυσικό σώμα. Δεν είναι μια απλή μηχανική διαδικασία αλλά είναι βιολογία που συναντά την ψυχολογία.
Και να σας πω και κάτι σημαντικό; Ίσως τελικά ο πιο ερωτικός άνθρωπος δεν είναι εκείνος που γνωρίζει τέλεια το σώμα μας αλλά εκείνος που καταλαβαίνει πώς λειτουργεί ο νους μας. Γιατί το σώμα μπορεί να αγγίζεται εύκολα, ο εγκέφαλος όμως χρειάζεται κάτι πολύ πιο σύνθετο για να παραδοθεί. Χρειάζεται εμπιστοσύνη, ασφάλεια, σύνδεση και παρουσία.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αλήθεια που δεν μας έμαθε ποτέ κανείς: πως το σημαντικότερο ερωτογενές σημείο του ανθρώπου δεν βρίσκεται ανάμεσα στα πόδια αλλά μέσα στο μυαλό. Γιατί τελικά δεν ερεθιζόμαστε από αυτό που μας αγγίζει αλλά από αυτό που ο εγκέφαλός μας αποφασίζει ότι αξίζει να νιώσει.
Συντάκτης: Φραγκούλα Χατζηαγόρου
