Έχεις νιώσει ποτέ εκείνη την περίεργη αίσθηση όταν ξαπλώνεις να κοιμηθείς και ξαφνικά ακούς τον χτύπο της καρδιάς σου σαν να βρίσκεται μέσα στα αυτιά σου; Ή εκείνη τη ζεστή ανακούφιση όταν βρίσκεσαι ασφαλής στο σπίτι σου ενώ έξω μαίνεται μια καταιγίδα; Κι αν έχεις κοιτάξει ποτέ έναν άγνωστο στο μετρό και έχεις συνειδητοποιήσει ξαφνικά ότι ζει μια ζωή εξίσου πολύπλοκη, γεμάτη σχέσεις, προβλήματα, όνειρα και αναμνήσεις όπως η δική σου, τότε έχεις βιώσει κάτι που εκατομμύρια άνθρωποι έχουν νιώσει πριν από εσένα. Το παράξενο είναι ότι πολλές από αυτές τις εμπειρίες έχουν όνομα. Και όταν ένα συναίσθημα αποκτά όνομα, ξαφνικά παύει να μοιάζει τόσο μοναχικό.
Sonder: Όταν συνειδητοποιείς ότι όλοι έχουν τη δική τους ιστορία
Η λέξη “sonder” περιγράφει εκείνη τη στιγμή που αντιλαμβάνεσαι πως κάθε άγνωστος γύρω σου είναι ο πρωταγωνιστής της δικής του ζωής. Ο άνθρωπος που περνά βιαστικά απέναντι στον δρόμο, η κοπέλα που περιμένει το λεωφορείο, ο ηλικιωμένος που κάθεται μόνος σε ένα παγκάκι. Όλοι κουβαλούν ιστορίες που δεν θα μάθεις ποτέ. Κι όμως, για μια στιγμή, τις φαντάζεσαι.
Vellichor: Η νοσταλγία που μυρίζει βιβλίο
Αν έχεις μπει ποτέ σε ένα παλιό βιβλιοπωλείο και ένιωσες μια ανεξήγητη γλυκιά μελαγχολία, υπάρχει λέξη και γι’ αυτό. Το vellichor περιγράφει ακριβώς αυτό το συναίσθημα που προκαλείται από την ατμόσφαιρα των παλιών βιβλίων και των ιστοριών που κουβαλούν.
Monachopsis: Η αίσθηση ότι δεν ταιριάζεις
Όλοι έχουμε βρεθεί κάποια στιγμή σε έναν χώρο όπου νιώσαμε ελαφρώς εκτός τόπου και χρόνου. Όχι επειδή μας απέκλεισε κάποιος. Απλώς επειδή αισθανθήκαμε ότι δεν ανήκουμε πραγματικά εκεί. Αυτό το αίσθημα ονομάζεται monachopsis.
Kenopsia: Όταν ένας γνώριμος χώρος μοιάζει ξαφνικά ξένος
Ένα σχολείο άδειο μέσα στο καλοκαίρι. Ένα εμπορικό κέντρο μετά το κλείσιμο. Ένα γραφείο που κάποτε έσφυζε από ζωή και τώρα είναι σιωπηλό. Η παράξενη αίσθηση που δημιουργείται όταν ένας χώρος χάνει ξαφνικά την ανθρώπινη παρουσία του ονομάζεται kenopsia.
Chrysalism: Η γαλήνη της καταιγίδας
Είναι εκείνη η αίσθηση ηρεμίας όταν βρίσκεσαι προστατευμένος μέσα στο σπίτι σου ενώ έξω βρέχει, αστράφτει και βροντά. Σαν να σε τυλίγει μια αόρατη κουβέρτα ασφάλειας. Για πολλούς ανθρώπους, είναι μία από τις πιο ανακουφιστικές εμπειρίες που υπάρχουν.
Énouement: Αν μπορούσες να δεις το μέλλον σου
Φαντάσου να μπορούσες να επιστρέψεις σε μια δύσκολη στιγμή της ζωής σου και να πεις στον παλιό σου εαυτό ότι τελικά όλα θα πάνε καλά. Το énouement περιγράφει ακριβώς αυτή την αδυναμία να μεταφέρεις τη γνώση του μέλλοντος στον εαυτό σου του παρελθόντος.
Liberosis: Η επιθυμία να νοιάζεσαι λιγότερο
Υπάρχουν περίοδοι που κουραζόμαστε από την υπερανάλυση, το άγχος και την ανάγκη να τα ελέγχουμε όλα. Η liberosis είναι η επιθυμία να αφήσεις για λίγο τα βάρη κάτω και να ζήσεις πιο ανάλαφρα. Ίσως τελικά αυτό να είναι το συναίσθημα που χρειαζόμαστε περισσότερο.
Γιατί έχει σημασία να δίνουμε όνομα στα συναισθήματα;
Οι ψυχολόγοι γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι όταν μπορούμε να ονομάσουμε αυτό που νιώθουμε, το διαχειριζόμαστε πιο εύκολα. Η γλώσσα δεν μας βοηθά μόνο να επικοινωνούμε με τους άλλους. Μας βοηθά να καταλαβαίνουμε καλύτερα και τον εαυτό μας. Και ίσως αυτό να είναι το πιο όμορφο κομμάτι αυτών των λέξεων. Μας θυμίζουν ότι πολλά από όσα θεωρούσαμε παράξενα, μοναδικά ή ανεξήγητα δεν τα νιώθουμε μόνο εμείς. Κάπου, κάποιος άλλος ένιωσε ακριβώς το ίδιο. Τόσο πολύ, που χρειάστηκε να βρει μια λέξη για να το περιγράψει.
