Θέλαμε λίγη ώρα ακόμη με τον Τσάντλερ. Αυτό είναι, μάλλον, το πιο ειλικρινές σημείο εκκίνησης για ένα ντοκιμαντέρ για τον Μάθιου Πέρι. Να τον ακούσουμε να μιλάει, να πετύχουμε εκείνο το γνώριμο βλέμμα πριν από την ατάκα, να μάθουμε μια ιστορία από τα γυρίσματα που θα μας κάνει να χαμογελάσουμε. Να παρατείνουμε λίγο την παρουσία ενός ανθρώπου που έχουμε ακόμη στο σαλόνι μας, όποτε πατάμε play στα «Φιλαράκια». Μόνο που ο πραγματικός Μάθιου είχε μια ζωή πολύ μεγαλύτερη και πολύ δυσκολότερη από τα είκοσι λεπτά που χρειαζόμαστε εμείς για να νιώσουμε καλύτερα. Κι όταν αυτή η ζωή γίνεται τρία επεισόδια, η επιθυμία μας να τον ξαναδούμε συναντά ένα άβολο ερώτημα: πόσα ακόμη χρειαζόμαστε να ξέρουμε;
Το «The One About Matthew Perry», που εμφανίζεται στο ελληνικό Netflix ως «Αυτό με τον Μάθιου Πέρι», κυκλοφόρησε στις 27 Οκτωβρίου. Τη σκηνοθεσία υπογράφει η Μέρι Ρόμπερτσον και στον πυρήνα του βρίσκονται η αδελφή του, Μία Πέρι Μπόουικ, στενοί φίλοι, συνεργάτες και υλικό από το οικογενειακό αρχείο. Οι πέντε συμπρωταγωνιστές του στα «Friends» επέλεξαν να μη δώσουν νέες συνεντεύξεις, παρότι εμφανίζονται μέσα από αρχειακό υλικό. Η παρουσία των ανθρώπων που τον γνώριζαν πριν και πέρα από τη διασημότητα δίνει στη σειρά μια οικειότητα διαφορετική από εκείνη που έχουμε συνηθίσει στα τηλεοπτικά αφιερώματα.
Υπάρχουν, φυσικά, και οι ιστορίες που χαρίζουν αυτό το μικρό, ευχάριστο «αλήθεια τώρα;». Ο σκηνοθέτης Τζόναθαν Λιν αφηγείται ότι η εμφάνιση του Μπρους Γουίλις στα «Friends» συνδέθηκε με ένα στοίχημα με τον Πέρι για την επιτυχία της ταινίας «The Whole Nine Yards». Μαθαίνουμε επίσης για τη μεγάλη αγάπη του στον Batman και για μια μικρή φιγούρα του ήρωα που τον συνόδευσε στο νοσοκομείο. Ο φίλος του, Τιμ Χάρινγκτον, θυμάται τις πρωινές διαδρομές τους προς συναντήσεις ανάρρωσης, ακούγοντας το «Drops of Jupiter» των Train. Λεπτομέρειες καθημερινές, τρυφερές, από εκείνες που σε κάνουν να αισθάνεσαι ότι γνώρισες λίγο καλύτερα κάποιον.
Κάπου εδώ, όμως, ακόμη και η έκφραση «fun facts» αρχίζει να ακούγεται αμήχανη. Γιατί η μία πληροφορία αφορά ένα τηλεοπτικό guest και η επόμενη μια περίοδο στην οποία ένας άνθρωπος προσπαθούσε να κρατηθεί στη ζωή. Όλα περνούν από την ίδια οθόνη, με την ίδια ευκολία με την οποία περνάμε κι εμείς από τη νοσταλγία στη συγκίνηση. Μπορεί να ξεκινάς αναζητώντας παρασκήνια από μια αγαπημένη σειρά και να βρίσκεσαι μπροστά σε οικογενειακές αναμνήσεις που κουβαλούν τεράστιο βάρος. Η μετάβαση απαιτεί περισσότερη προσοχή απ’ όση χωράει συνήθως η καταναλωτική μας σχέση με το επόμενο ντοκιμαντέρ.
Η πιο ουσιαστική πλευρά αυτής της αφήγησης βρίσκεται στους ανθρώπους που ο Πέρι βοήθησε. Ο Χάρινγκτον περιγράφει πώς, όταν κινδύνευε να βρεθεί να ζει στο αυτοκίνητό του, ο ηθοποιός τον κάλεσε να μείνει μαζί του. Έγιναν συγκάτοικοι και συνοδοιπόροι στην προσπάθεια για νηφαλιότητα. Η σειρά θυμίζει επίσης τη μετατροπή του σπιτιού του στο Μαλιμπού σε χώρο υποστήριξης ανθρώπων στην ανάρρωση και τη δημόσια δράση του γύρω από την εξάρτηση. Αυτές οι ιστορίες έχουν λόγο να ακουστούν. Φωτίζουν μια προσφορά που εύκολα χάνεται όταν όλη η συζήτηση περιορίζεται στον τρόπο με τον οποίο πέθανε.
Ο ίδιος, άλλωστε, είχε επιλέξει να μιλήσει ανοιχτά. Στα απομνημονεύματά του, «Friends, Lovers, and the Big Terrible Thing», είχε περιγράψει τη μακρόχρονη διαδρομή του μέσα στην εξάρτηση και στην ανάρρωση. Πολλά από όσα επανέρχονται στο ντοκιμαντέρ ανήκουν σε αυτή την ήδη δημόσια αφήγηση. Θα ήταν άδικο να υποθέσουμε ότι τον τιμούμε καλύτερα αποσιωπώντας όσα ο ίδιος θέλησε να μοιραστεί. Η ειλικρίνειά του είχε αξία, ειδικά για όσους αναγνώρισαν κάτι δικό τους μέσα στις δυσκολίες του.
Υπάρχει επίσης η αδελφή του. Η Μία περιγράφει τη συμμετοχή της στη σειρά ως μια εμπειρία που τη βοήθησε να επεξεργαστεί το πένθος της, εξηγώντας ότι χρειάστηκε χρόνο για να αισθανθεί έτοιμη να μιλήσει. Αυτό χρειάζεται να το σεβαστούμε πριν αποφασίσουμε εκ μέρους της οικογένειας ότι ένα ντοκιμαντέρ δεν έπρεπε να γίνει. Οι δικοί του άνθρωποι δικαιούνται να τον θυμούνται δημόσια, να διορθώνουν την εικόνα που έμεινε, να προσφέρουν τη δική τους εκδοχή για τον άνθρωπο που αγάπησαν. Το ότι εμείς αισθανόμαστε αμηχανία μπροστά στην οικειότητα αυτής της αφήγησης δεν ακυρώνει τη δική τους ανάγκη να την κάνουν.
Η αμηχανία, ωστόσο, παραμένει. Ιδίως όταν η αφήγηση φτάνει σε τόσο προσωπικές στιγμές, όπως η ανάμνηση της Μία από τους πέντε συμπρωταγωνιστές του να στέκονται μαζί γύρω από το φέρετρό του. Είναι μια εικόνα που συγκινεί βαθιά όποιον έχει συνδέσει αυτούς τους έξι ανθρώπους με τη δική του ζωή. Και ταυτόχρονα σε βάζει να αναρωτηθείς γιατί αισθάνεσαι ότι χρειάζεσαι πρόσβαση ακόμη και σε αυτό το αντίο. Τους αγαπήσαμε ως παρέα στην τηλεόραση. Η αγάπη αυτή εξηγεί το ενδιαφέρον μας, χωρίς να μας εξασφαλίζει αυτονόητα θέση σε κάθε ιδιωτική τους στιγμή.
Το πιο δύσκολο ίσως είναι να παραδεχτούμε πόσο εύκολα η οικειότητα γίνεται απαίτηση. Έχουμε δει κάποιον να γελάει, να ερωτεύεται και να παντρεύεται ως χαρακτήρας, κι ύστερα θέλουμε να γνωρίζουμε κάθε λεπτομέρεια του πραγματικού του πόνου. Μετά τον θάνατό του, η επιθυμία αυτή μπορεί να παρουσιάζεται ως φόρος τιμής και να εξακολουθεί να είναι αχόρταγη. Πάντα υπάρχει ακόμη ένα βίντεο, ακόμη μία μαρτυρία, ακόμη μία πληροφορία που υπόσχεται να μας φέρει πιο κοντά. Κάποια στιγμή αξίζει να κοιτάξουμε και τη δική μας πλευρά της οθόνης.
Γι’ αυτό η σκέψη «ίσως αυτό το ντοκιμαντέρ να μην έπρεπε να προβληθεί» έχει ενδιαφέρον ως προσωπική αντίδραση, ακόμη κι αν δεν καταλήγει σε μια εύκολη καταδίκη της σειράς. Περιγράφει τη στιγμή που η συγκίνηση παύει να είναι αρκετή δικαιολογία για την παρακολούθηση. Σε αναγκάζει να αναρωτηθείς τι σου προσφέρει η επόμενη αποκάλυψη και τι κάνεις με όσα ήδη έμαθες. Θα θυμηθείς περισσότερο την προσφορά του; Θα καταλάβεις καλύτερα τη δυσκολία της εξάρτησης; Ή θα μείνει άλλη μία ιστορία διασημότητας που σε στενοχώρησε μέχρι να διαλέξεις τι θα δεις μετά;
Ο Μάθιου Πέρι μάς έδωσε πάρα πολλές ώρες ανακούφισης. Το ελάχιστο που μπορούμε να του επιστρέψουμε είναι προσοχή στον τρόπο με τον οποίο μιλάμε για τη ζωή του. Να θυμόμαστε τις αστείες ιστορίες, τους φίλους που βοήθησε, τη δουλειά του, την ειλικρίνειά του. Και να αντέχουμε την πιθανότητα ότι κάποια πράγματα μπορούν να παραμείνουν στους ανθρώπους που ήταν πραγματικά εκεί. Όσο κι αν μας λείπει ο Τσάντλερ, ο Μάθιου δε μας χρωστάει άλλη μία αποκάλυψη.
