Μπορεί αρχικά η φράση αυτή να σου ακούγεται σκοτεινή. Σαν υπενθύμιση του τέλους. Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά. Η φράση αυτή ήταν η απάντηση των Λατίνων για την ψευδαίσθηση ότι έχουμε χρόνο. Δεν σου λέει να φοβάσαι τον θάνaτο. Σου θυμίζει να μην ξεχνάς τη ζωή.
Γιατί πολλές φορές ζεις σαν να έχεις άπειρο χρόνο. Αναβάλλεις αυτά που θέλεις να κάνεις. Λες «κάποια στιγμή». Κρατάς μέσα σου λόγια που θέλεις να πεις. Δεν ζητάς συγγνώμη, δεν λες «σ’ αγαπώ», δεν κάνεις ένα ταξίδι επειδή περιμένεις την κατάλληλη στιγμή. Περιμένεις μια καλύτερη μέρα, ενώ η σημερινή περνάει. Κι όμως, δεν ξέρεις πόσες μέρες έχεις μπροστά σου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ζεις με αγωνία. Δεν χρειάζεται κάθε στιγμή να σκέφτεσαι τον θάνaτο. Χρειάζεται μόνο να θυμάσαι ότι η ζωή δεν είναι δεδομένη. Ότι ο χρόνος δεν επιστρέφει. Ότι μια μέρα που πέρασε δεν μπορείς να την ξαναζήσεις.
Όταν το καταλάβεις αυτό, ίσως αρχίσεις να βλέπεις διαφορετικά ακόμη και τα πιο απλά πράγματα. Έναν καφέ με έναν άνθρωπο που αγαπάς. Μια βόλτα χωρίς συγκεκριμένο λόγο. Ένα γέλιο. Μια αγκαλιά. Ένα ηλιοβασίλεμα. Μια συζήτηση που δεν βιάζεσαι να τελειώσεις.
Συχνά ψάχνεις την ευτυχία σε μεγάλα πράγματα. Σε περισσότερα χρήματα, σε μια καλύτερη δουλειά, σε ένα μεγαλύτερο σπίτι, σε μια σχέση που θα σε ολοκληρώσει. Κι ενώ προσπαθείς συνεχώς να φτάσεις κάπου, ξεχνάς να κοιτάξεις πού βρίσκεσαι ήδη.
Το memento mori μπορεί να γίνει μια μικρή υπενθύμιση να σταματήσεις για λίγο. Να αναρωτηθείς αν ζεις όπως πραγματικά θέλεις. Αν οι άνθρωποι που έχεις δίπλα σου είναι αυτοί που θέλεις. Αν η δουλειά σου, οι επιλογές σου και η καθημερινότητά σου έχουν κάτι από αυτό που ονειρεύεσαι. Αν περνάς τον χρόνο σου με πράγματα που αξίζουν για σένα ή απλώς προσπαθείς να προλάβεις τα πάντα. Και ίσως τότε καταλάβεις ότι δεν χρειάζεται να τα κάνεις όλα.
Δεν χρειάζεται να αρέσεις σε όλους. Δεν χρειάζεται να αποδεικνύεις συνεχώς την αξία σου. Δεν χρειάζεται να κρατάς στη ζωή σου ανθρώπους και καταστάσεις που σε κάνουν δυστυχισμένο μόνο και μόνο επειδή φοβάσαι την αλλαγή. Ο χρόνος σου είναι πολύτιμος για να τον ξοδεύεις εκεί που δεν υπάρχει χώρος για σένα.
Να θυμάσαι πως είσαι θνητός σημαίνει, τελικά, να θυμάσαι πως είσαι ζωντανός. Να επιτρέπεις στον εαυτό σου να χαρεί. Να αγαπήσει. Να αποτύχει. Να ξεκινήσει ξανά. Να φύγει όταν κάτι τελειώνει. Να μείνει όταν κάτι αξίζει. Να πει αυτό που αισθάνεται χωρίς να περιμένει πάντα την κατάλληλη στιγμή. Γιατί η κατάλληλη στιγμή δεν είναι πάντα αύριο.
Κάποια πράγματα πρέπει να τα κάνεις σήμερα. Να πάρεις ένα τηλέφωνο. Να δώσεις μια αγκαλιά. Να ζητήσεις συγγνώμη. Να πεις «σ’ αγαπώ». Να κάνεις εκείνο το ταξίδι. Να αρχίσεις κάτι που φοβάσαι. Να αφήσεις πίσω σου κάτι που σε κρατάει. Κάποτε, όλα αυτά θα σταματήσουν. Και δεν ξέρεις πότε.
Γι’ αυτό το Momento mori δεν χρειάζεται να το βλέπεις ως μια φράση που σου μιλά για το τέλος. Δες το ως μια φράση που σε καλεί να προσέξεις περισσότερο το παρόν. Να θυμάσαι πως είσαι θνητός. Και ακριβώς επειδή είσαι θνητός, κάθε μέρα που έχεις είναι σημαντική. Κάθε άνθρωπος που αγαπάς είναι σημαντικός. Κάθε στιγμή που ζεις είναι μοναδική. Η ζωή δεν υπόσχεται πολλές ευκαιρίες . Προσφέρει μόνο τη παρούσα στιγμή. Δεν έχεις όλο τον χρόνο του κόσμου. Έχεις μόνο τον χρόνο που σου δίνεται και αυτός είναι ένας καλός λόγος να αρχίσεις να τον ζεις πραγματικά.
Οι Λατίνοι με αυτή τη φράση προσπαθούν να σε «ξυπνήσουν» και να σου δώσουν να καταλάβεις ότι, η μεγαλύτερη τραγωδία δεν είναι ο θάνατος. Είναι να φτάσεις στο τέλος και να ανακαλύψεις ότι ανέβαλες τη ζωή.
Note to self: H πρώτη που πρέπει να εμπεδώσει αυτό το άρθρο είμαι εγώ…
Συντάκτης: Άννα Γιαννούλη
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
