Κάποτε οι άνθρωποι έστηναν ουρές για πράγματα που χρειάζονταν. Σήμερα κατασκηνώνουν έξω από καταστήματα για να αποκτήσουν λίγες ώρες νωρίτερα ένα κινητό που μπορούν να παραγγείλουν από τον καναπέ τους. Επειδή απλά θέλουν να είναι οι πρώτοι.
Και κάπως έτσι, το πρωί της Παρασκευής 18 Σεπτεμβρίου, η ουρά έξω από το Apple Store της George Street στο Σίδνεϊ δεν ήταν απλώς μια ουρά καταναλωτών. Ήταν μια μικρή μάχη για το ποιος θα κρατήσει πρώτος ψηλά ένα iPhone 18 Pro μπροστά στις κάμερες και θα κερδίσει, έστω για λίγα λεπτά, τον τίτλο του «πρώτου ανθρώπου στον κόσμο που το απέκτησε».
Το συγκεκριμένο κατάστημα άνοιξε στις 8 το πρωί και, λόγω της διαφοράς ώρας, ήταν το πρώτο Apple Store στον κόσμο που ξεκίνησε τη διάθεση της νέας σειράς. Αρκετοί είχαν φτάσει από την προηγούμενη ημέρα, έτοιμοι να περάσουν τη νύχτα στον δρόμο για να ζήσουν από κοντά αυτό που η βιομηχανία της τεχνολογίας έχει καταφέρει να μετατρέψει σε παγκόσμιο γεγονός: την κυκλοφορία ενός ακόμη κινητού τηλεφώνου.
Ο καβγάς για το ποιος ήταν πραγματικά ο πρώτος
Ο 20χρονος Lachlan Collyer είχε φροντίσει να φτάσει αρκετές ώρες νωρίτερα, αποφασισμένος να είναι ο πρώτος που θα περάσει την πόρτα. Όταν βγήκε από το κατάστημα, κρατούσε ψηλά το νέο του iPhone 18 Pro στην απόχρωση «Glacier ice blue», χαμογελώντας στις κάμερες σαν να είχε μόλις κερδίσει κάποιο μετάλλιο.
Τότε ένας δεύτερος άνδρας πέρασε μπροστά του, ύψωσε και εκείνος το κινητό του και άρχισε να φωνάζει ότι ήταν ο πραγματικός πρώτος κάτοχος του νέου μοντέλου. Δεν αρκούσε που είχε αποκτήσει ένα από τα πρώτα iPhone 18 Pro στον πλανήτη. Έπρεπε να είναι ο πρώτος. Έπρεπε να το ακούσουν οι δημοσιογράφοι, να το καταγράψουν οι κάμερες και να το μάθει ο κόσμος.
Ο Collyer παρέμεινε ψύχραιμος, ενώ τόσο οι υπόλοιποι άνθρωποι στην ουρά όσο και οι εργαζόμενοι του καταστήματος τον αναγνώριζαν ως τον πρώτο πελάτη που είχε μπει. Μιλώντας στα μέσα ενημέρωσης, εξήγησε ότι τον ενθουσίαζε η απόκτηση του πρώτου μεγάλου προϊόντος της νέας εποχής της Apple, αλλά και η τεχνολογία του νέου επεξεργαστή των δύο νανομέτρων.
Ένας νέος άνθρωπος μπορεί πράγματι να αγαπά την τεχνολογία, να γνωρίζει τι αγοράζει και να περιμένει με ενθουσιασμό μια καινοτομία. Δεν είναι παράλογο να θέλεις ένα καινούργιο προϊόν, ούτε αποτελεί από μόνο του «ξεπεσμό» το να ξοδεύεις τα χρήματά σου σε κάτι που σε ευχαριστεί. Όταν, όμως, η αγορά μετατρέπεται σε παράσταση και η σειρά προτεραιότητας σε παγκόσμιο τίτλο, τότε το προϊόν παύει να είναι απλώς ένα κινητό. Γίνεται τρόπαιο.
Δεν αγοράζουμε μόνο ένα κινητό – αγοράζουμε αυτό που συμβολίζει
Το iPhone δεν έγινε κοινωνικό status επειδή είναι απλώς ένα καλό τηλέφωνο. Έγινε επειδή η Apple κατάφερε να πουλήσει κάτι πολύ μεγαλύτερο από οθόνες, κάμερες και επεξεργαστές: την αίσθηση ότι ανήκεις σε έναν συγκεκριμένο κόσμο. Το λογότυπο είναι διακριτό χωρίς να χρειάζεται να φωνάζει. Η αισθητική είναι αμέσως αναγνωρίσιμη. Ακόμη και τα χρώματα αποκτούν ονόματα που μοιάζουν περισσότερο με συλλογές μόδας παρά με αποχρώσεις ηλεκτρονικών συσκευών. Το κινητό δεν παρουσιάζεται σαν ένα εργαλείο που κάνει κλήσεις, βγάζει φωτογραφίες και ανοίγει εφαρμογές. Παρουσιάζεται ως προέκταση της προσωπικότητας, του γούστου και, τελικά, της κοινωνικής θέσης του κατόχου του.
Η 26χρονη Mehak Dhiman και ο 24χρονος Shav Chandra είχαν φτάσει από τις 6 το πρωί και προσπαθούσαν να αποφασίσουν ανάμεσα στο «glacier blue» και το νέο «burgundy». Το χρώμα δεν ήταν μια αδιάφορη λεπτομέρεια. Ήταν μέρος της εμπειρίας, της εικόνας και της δήλωσης που θα έκανε η συσκευή μόλις έβγαινε από την τσέπη.
Παλιότερα, τα σύμβολα κοινωνικού κύρους ήταν ένα ακριβό αυτοκίνητο, ένα επώνυμο ρολόι ή μια τσάντα πολυτελείας. Σήμερα μπορεί να είναι ένα κινητό, επειδή βρίσκεται συνεχώς στο χέρι μας, εμφανίζεται σε κάθε φωτογραφία στον καθρέφτη και το βλέπουν οι άλλοι δεκάδες φορές μέσα στην ημέρα. Είναι ίσως το πιο «προσβάσιμο» είδος πολυτελείας. Δε χρειάζεται να είσαι πλούσιος για να το αποκτήσεις. Υπάρχουν δόσεις, πιστωτικές κάρτες και προγράμματα ανταλλαγής παλαιότερων συσκευών. Έτσι, ένα αντικείμενο που κοστίζει όσο αρκετοί μηνιαίοι μισθοί μπορεί να βρεθεί στα χέρια πολύ περισσότερων ανθρώπων.
Αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι όλοι όσοι αγοράζουν iPhone προσπαθούν να αποδείξουν κάτι. Για πολλούς είναι μια συνειδητή τεχνολογική επιλογή, ένα εργαλείο δουλειάς ή μια συσκευή που σκοπεύουν να κρατήσουν για χρόνια. Το ζήτημα αρχίζει όταν δεν μας αρκεί να έχουμε κάτι· χρειαζόμαστε να μας δουν να το έχουμε. Οι ουρές, οι κάμερες, τα βίντεο με το άνοιγμα του κουτιού και η αγωνία για το ποιος πρόλαβε πρώτος αποτελούν μέρος της ίδιας κουλτούρας. Η κατανάλωση δεν ολοκληρώνεται στο ταμείο. Πρέπει να φωτογραφηθεί, να ανέβει στο διαδίκτυο και να επιβεβαιωθεί από τα βλέμματα των άλλων.
Ένα κινητό σχεδόν 2.000 δολαρίων και η υπόσχεση του «καινούργιου»
Οι πελάτες του καταστήματος στο Σίδνεϊ είχαν επίσης τη δυνατότητα να δουν από κοντά το iPhone Duo, το πρώτο αναδιπλούμενο κινητό της Apple, πριν από την κυκλοφορία του στις 23 Οκτωβρίου. Το iPhone 18 Pro Max ξεκινά περίπου από 1.619 ευρώ, ενώ με μεγαλύτερο αποθηκευτικό χώρο μπορεί να φτάσει έως και τα 3.119 ευρώ.
Παρουσιάστηκαν επίσης νέα μοντέλα Apple Watch και AirPods, γιατί στη σύγχρονη τεχνολογική αγορά ποτέ δεν αγοράζεις απλώς μία συσκευή. Αγοράζεις ένα ολόκληρο οικοσύστημα και μαζί την υπόσχεση ότι η ζωή σου θα γίνει λίγο πιο γρήγορη, πιο όμορφη και πιο εύκολη.
Μόνο που η υπόσχεση χρειάζεται να ανανεώνεται κάθε χρόνο. Το περσινό αντικείμενο, το οποίο πριν από μερικούς μήνες παρουσιαζόταν ως επαναστατικό, ξαφνικά μοιάζει παλιό. Η κάμερα εξακολουθεί να φωτογραφίζει, η μπαταρία να φορτίζει και οι εφαρμογές να λειτουργούν, αλλά έχει χαθεί το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του: δεν είναι πλέον το καινούργιο.
Είναι τελικά ξεπεσμός;
Ίσως ο ξεπεσμός δε βρίσκεται στο να περιμένεις σε μια ουρά για κάτι που πραγματικά αγαπάς. Οι άνθρωποι περίμεναν πάντα για εισιτήρια συναυλιών, βιβλία, δίσκους και πρεμιέρες. Ο ενθουσιασμός δεν είναι ντροπή και κανείς δε χρειάζεται να απολογηθεί επειδή επιλέγει να ξοδέψει τα χρήματά του σε ένα ακριβό κινητό. Υπάρχει, όμως, κάτι βαθιά θλιβερό στην ανάγκη να αποδείξεις ότι έφτασες πρώτος. Στο να κρατάς ένα κουτί ψηλά μπροστά στις κάμερες και να πιστεύεις ότι για λίγα δευτερόλεπτα απέκτησες μεγαλύτερη αξία επειδή πρόλαβες να αγοράσεις πριν από τους υπόλοιπους ακριβώς το ίδιο προϊόν.
Το κινητό των έως και 3.000 ευρώ δεν είναι το πραγματικό πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι πως έχουμε αρχίσει να μετράμε την επιτυχία μας με βάση όσα μπορούμε να επιδείξουμε. Και όταν ένα αντικείμενο δε χρειάζεται απλώς να το αγοράσουμε, αλλά να μας δουν να το αγοράζουμε, τότε δεν είναι ξεκάθαρο ποιος κατέχει ποιον: εμείς το κινητό ή το κινητό εμάς.
