Δεν ξέρω αν έτυχε να δεις τα αποτελέσματα της πρόσφατης ευρωπαϊκής έρευνας για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά και, δυστυχώς, διόλου ενθαρρυντικά για τη χώρα μας. Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 1η θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση στο εργασιακό άγχος και την εργασιακή κατάθλιψη, με σχεδόν έναν στους δύο εργαζόμενους (ποσοστό που αγγίζει το 49%) να δηλώνει ανοιχτά ότι η δουλειά του έχει προκαλέσει ή έχει επιδεινώσει σοβαρά την ψυχική του υγεία. Την ίδια στιγμή, οι δείκτες καθημερινού στρες και επαγγελματικής εξουθένωσης παραμένουν σταθερά από τους υψηλότερους παγκοσμίως. Ίσως, βέβαια, να μην ξαφνιάστηκες και πολύ με όλα αυτά…
Αυτά τα νούμερα όμως δεν είναι απλοί αριθμοί σε μια στατιστική έκθεση· είναι η καθημερινότητα που βιώνουμε γύρω μας και μέσα μας. Πίσω από τα ποσοστά κρύβονται άνθρωποι που ξυπνούν κάθε πρωί με ένα βάρος στο στήθος, εξαντλημένα νευρικά συστήματα και μια διαρκή αίσθηση πίεσης που δεν σταματά μόλις χτυπήσει η κάρτα εξόδου. Κι ενώ είναι εύκολο —και απολύτως δικαιολογημένο— να αποδώσουμε το πρόβλημα στους χαμηλούς μισθούς, την ακρίβεια ή τα εξαντλητικά ωράρια, υπάρχει κι ένας άλλος, πιο σιωπηλός παράγοντας που συχνά προσπερνάμε: το γεγονός ότι νοιαζόμαστε για τη δουλειά πολύ περισσότερο απ’ όσο αντέχει η ψυχή και το μυαλό μας.
Σκέψου το λίγο. Πότε ήταν η τελευταία φορά που σχόλασες, αλλά το μυαλό σου έμεινε πίσω στο γραφείο; Πότε ήταν η τελευταία φορά που έχασες τον ύπνο σου το βράδυ της Κυριακής, επειδή σκεφτόσουν μια εκκρεμότητα, μια προθεσμία ή την αντίδραση ενός προϊσταμένου; Πότε ήταν η πιο πρόσφατη νύχτα που, λίγο πριν αποκοιμηθείς, σου ήρθε μια αναλαμπή πανικού για κάτι που ξέχασες να κάνεις; Χθες; Προχθές;
Αναρωτήθηκες ποτέ γιατί επενδύεις τόση ψυχική ενέργεια σε μια δουλειά στην οποία είσαι απλώς ένας εργαζόμενος;
Μάθαμε από μικροί να ταυτίζουμε το φιλότιμο και την υπευθυνότητα με την αυτοθυσία. Μας είπαν ότι το να παίρνεις τα προβλήματα της εταιρείας στο σπίτι σου σε κάνει «καλό επαγγελματία». Στην πραγματικότητα όμως, υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στο να κάνεις τη δουλειά σου με συνέπεια και στο να γίνεσαι συναισθηματικός μέτοχος σε μια επιχείρηση που δεν σου ανήκει.
Όταν μια εταιρεία υποστελεχώνεται, δεν είναι δική σου ευθύνη να καλύψεις τα κενά εις βάρος της υγείας σου. Όταν τα χρονοδιαγράμματα είναι ανέφικτα, δεν χρειάζεται να γίνεις εσύ το αμορτισέρ που θα απορροφήσει όλους τους κραδασμούς. Αν αύριο χρειαστεί να λείψεις για λόγους υγείας, η θέση σου θα προκηρυχθεί πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο φαντάζεσαι. Αυτή είναι η φύση της αγοράς, και δεν χρειάζεται να την βλέπεις με πικρία, αλλά με ρεαλισμό.
Διάβασε τις παραπάνω γραμμές μέχρι να τις κατανοήσεις πλήρως.
Στην αγορά εργασίας είσαι αναλώσιμος. Ακόμη κι αν για να καλύψουν τη δική σου θέση χρειαστούν δύο ή τρία άτομα, αυτό δεν έχει καμία απολύτως σημασία για την προσωπική σου ζωή. Ο χρόνος τρέχει και το χειρότερο που μπορεί να σου συμβεί είναι να κοιτάξεις κάποτε πίσω και να μετανιώσεις για όσα μπορούσες να ζήσεις, αλλά δεν έζησες επειδή ήσουν υπερβολικά αγχωμένος με το επόμενο project.
Το να είσαι συνεπής είναι αρετή. Το να θυσιάζεις όμως την ηρεμία, τις σχέσεις και την ισορροπία σου για ένα περιβάλλον που αύριο θα συνεχίσει κανονικά χωρίς εσένα, είναι μια αδικία που κάνεις στον ίδιο σου τον εαυτό. Η δουλειά σου είναι ένα κομμάτι της ζωής σου —δεν είναι ολόκληρη η ζωή σου. Είναι μια συμφωνία να προσφέρεις τον χρόνο και τις γνώσεις σου για έναν μισθό. Δεν περιλαμβάνει την ψυχή σου, ούτε την ηρεμία σου.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα νιώσεις το βάρος της πίεσης να σε καταβάλλει, τη θολούρα να εγκαθίσταται στο μυαλό σου και το στομάχι σου να τσούζει, πάρε μια βαθιά ανάσα. Ρίξε μια δοξολογία (ή και όχι!) και πήγαινε να ζήσεις τη ζωή σου όσο καλύτερα μπορείς. Μην περιμένεις να φτάσεις στο νοσοκομείο για να πουν οι άλλοι «αχ, τι καλό παιδί, τι συνεπής υπάλληλος».
Δούλεψε. Δούλεψε σωστά, δούλεψε με μέτρο, αλλά θυμήσου: δεν πρόκειται να πάρεις μέρισμα από τα κέρδη της εταιρείας, ούτε μέτοχο θα σε κάνουν. Κατάπιέ το, αποδέξου το και πάμε παρακάτω, μπας και σώσουμε ό,τι σώζεται.
Στο τέλος της ημέρας, καμία επαγγελματική επιτυχία δεν αξίζει, αν για να τη φτάσεις χρειάστηκε να χάσεις τον εαυτό σου.
Συντάκτης: Δήμητρα Μάστορα
