Ας τα πούμε έξω από τα δόντια: Τα Ταρώ έχουν αποκτήσει μια φήμη που παίζει ανάμεσα στο «καταραμένο», το απαγορευμένο και το «εύκολο κέρδος». Από τη μία, ανοίγεις το TikTok και βλέπεις ανθρώπους να υπόσχονται ότι θα σου «ξεκλειδώσουν» το μέλλον, από την άλλη υπάρχουν εκείνοι που τα αντιμετωπίζουν σαν ιερά κείμενα που κατέβηκαν από κάποιο άλλο σύμπαν. Ποια είναι όμως η αλήθεια; Αν σκάψεις λίγο παραπάνω και αφήσεις στην άκρη τη χρυσόσκονη, η ιστορία τους είναι πολύ πιο γήινη και ίσως γι’ αυτό πιο ενδιαφέρουσα.
Η πιο διαδεδομένη εκδοχή είναι ότι οι κάρτες εμφανίστηκαν τον 15ο αιώνα στην Ιταλία. Και ξέρεις τι ήταν τότε; Ένα απλό παιχνίδι τράπουλας, κάτι σαν την μπιρίμπα ή το πόκερ της εποχής για τους αριστοκράτες. Η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν ξέρει με απόλυτη σιγουριά από πού κρατάει η σκούφια τους, αλλά για πάνω από 300 χρόνια κανείς δεν τα χρησιμοποιούσε για να «δει» το μέλλον. Όλη αυτή η ιστορία με τη «μαγεία» ξεκίνησε πολύ αργότερα, στα τέλη του 18ου αιώνα στη Γαλλία, όταν κάποιοι μελετητές αποφάσισαν ότι οι κάρτες κρύβουν αρχαία μυστικά. Εκείνη ήταν η στιγμή που το παιχνίδι πέρασε από το τραπέζι του καφέ στο τραπέζι του μάντη. Εκείνοι οι πρώτοι «ειδικοί» της εποχής έκαναν μια τεράστια υπόθεση: θεώρησαν ότι αφού οι κάρτες είναι παλιές, πρέπει να είναι και ιερές. Και ο κόσμος, που πάντα διψούσε για λίγο μυστήριο παραπάνω, πίστεψε.
Μετά, τον 19ο και 20ό αιώνα, η κατάσταση σοβάρεψε. Διάφορες μυστικιστικές ομάδες πήραν τις κάρτες και τις «έντυσαν» με αστρολογία, καμπάλα και κάθε λογής σύμβολα. Και τότε ήρθε ο Aleister Crowley ο διαβόητος «μάγος» του περασμένου αιώνα. Μαζί με τη ζωγράφο Frieda Harris, έφτιαξαν την τράπουλα του Θωθ (Thoth). Εδώ τα πράγματα ξέφυγαν. Δεν μιλάμε για την κλασική τράπουλα, αλλά για μια οπτική πανδαισία που προσπαθεί να χαρτογραφήσει τα βάθη του ανθρώπινου μυαλού. Για τον Crowley, τα Ταρώ δεν ήταν ένα εργαλείο για να δεις αν θα σου στείλει μήνυμα ο πρώην σου, αλλά ένας χάρτης για να καταλάβεις πώς λειτουργείς εσύ μέσα στον κόσμο.
Και εδώ είναι το κρίσιμο σημείο: Γιατί, ακόμα και σήμερα, ο κόσμος στρέφεται στα Ταρώ; Δεν είναι ανάγκη να μιλήσουμε για απάτες, η ψυχολογία έχει πολύ πιο ενδιαφέρουσες απαντήσεις. Πρώτον, οι άνθρωποι έχουμε μια τεράστια ανάγκη για ασφάλεια. Όταν η ζωή μας γίνεται χαοτική, το μυαλό μας πεινάει για απαντήσεις. Τα Ταρώ μας δίνουν μια δομή. Όταν ένας αναγνώστης σου δίνει μια ερμηνεία, το μυαλό σου κάνει ένα απλό κόλπο: διαλέγει αυτόματα όσα ταιριάζουν στη δική σου ζωή και ξεχνάει τα υπόλοιπα.
Επιπλέον, οι ειδικοί εξηγούν ότι οι κάρτες λειτουργούν ως καθρέφτης. Το να κοιτάς τις κάρτες είναι σαν να βλέπεις τις μελανιές σε ένα τεστ Rorschach: εσύ προβάλλεις πάνω τους αυτό που ήδη νιώθεις. Αν τραβήξεις μια κάρτα που δείχνει «καταστροφή» και φοβηθείς, δεν φταίει η κάρτα. Φταίει το ότι το υποσυνείδητό σου ξέρει εδώ και καιρό ότι τα πράγματα δεν πάνε καλά, αλλά εσύ φοβάσαι να το παραδεχτείς. Συχνά, χρησιμοποιούμε τις κάρτες γιατί χρειαζόμαστε μια «άδεια» για να κάνουμε αυτό που ήδη έχουμε αποφασίσει μέσα μας. Θέλουμε κάποιον, ακόμα κι αν αυτός ο κάποιος είναι ένα κομμάτι χαρτί να μας πει ότι η απόφαση που φοβόμαστε να πάρουμε, είναι η σωστή.
Ίσως τελικά η «μαγεία» τους να μην κρύβεται σε κάποια υπερφυσική δύναμη, αλλά στο ότι σε αναγκάζουν να κάνεις παύση. Σε έναν κόσμο που τρέχει με χίλια, το να σταματήσεις για να δεις τι πραγματικά σκέφτεσαι έστω και επειδή στο είπε μια κάρτα, είναι ίσως το πιο χρήσιμο πράγμα που μπορείς να κάνεις για σένα.
Bonus: Λίγα πράγματα που αξίζει να ξέρεις
Το «Ταξίδι του Τρελού»: Αν παρατηρήσεις την «Μεγάλη Αρκάνα» (τα 22 βασικά χαρτιά), αφηγούνται ένα ολοκληρωμένο «ταξίδι» ζωής. Ξεκινάς από τον «Τρελό» (τον άνθρωπο που ξεκινά τη ζωή του με μηδέν εμπειρία) και περνάς μέσα από όλα τα στάδια: τον έρωτα, την ήττα, τη δύναμη, τον θάνατο, την αναγέννηση, για να φτάσεις στον «Κόσμο», που συμβολίζει την ολοκλήρωση. Είναι ένας αρχαίος χάρτης της προσωπικής μας εξέλιξης.
Η γλώσσα των συμβόλων: Ο εγκέφαλός μας «διαβάζει» τις εικόνες πολύ πιο γρήγορα από ό,τι τις λέξεις. Αυτός είναι ο λόγος που οι ψυχολόγοι λένε ότι τα Ταρώ «δουλεύουν» , γιατί χρησιμοποιούν σύμβολα που το υποσυνείδητό μας αναγνωρίζει ακαριαία, παρακάμπτοντας τη λογική.
Τα Ταρώ στον κινηματογράφο: Το κλισέ του τρόμου, όπου ο πρωταγωνιστής τραβάει τον «Θάνατο» και ακολουθεί συμφορά, είναι απλώς μια χολιγουντιανή υπερβολή. Στα Ταρώ, ο Θάνατος σχεδόν ποτέ δεν σημαίνει φυσικό θάνατο, αλλά «αλλαγή» ή «τέλος μιας κατάστασης».
Το «τεστ» του ιατρείου: Πολλοί ψυχοθεραπευτές χρησιμοποιούν τις κάρτες «κρυφά» ως εργαλείο συζήτησης. Αν ένας ασθενής δυσκολεύεται να εκφράσει τι νιώθει, η ερώτηση «διάλεξε μια κάρτα που σε εκφράζει» είναι ο πιο εύκολος τρόπος για να ξεκλειδώσουν μια δύσκολη συζήτηση.
Είτε λοιπόν βλέπεις στα Ταρώ το μέλλον σου, είτε βλέπεις μια αντανάκλαση των σκέψεών σου, ένα είναι το σίγουρο: Τελικά, ο καλύτερος μάντης δεν είναι κανείς άλλος από τον ίδιο σου τον εαυτό. Οι κάρτες είναι απλώς ο καθρέφτης. Το τι θα δεις μέσα, είναι δική σου ευθύνη.
Συντάκτης: Δήμητρα Μάστορα
