Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού είναι μια εξαιρετικά δύσκολη και ευαίσθητη στιγμή για κάθε γυναίκα. Παράλληλα, είναι και μια διάγνωση που υπάρχει σχεδόν σε κάθε δεύτερο σπίτι, σε κάθε δεύτερη παρέα μιας και τα στατιστικά είναι ξεκάθαρα: 1 στις 8 γυναίκες κινδυνεύει να διαγνωστεί με επεμβατικό καρκίνο του μαστού κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της ζωής της (από τη γέννηση έως τον θάνατο).
Ως φίλοι, είναι φυσικό στο άκουσμα της διάγνωσης να τρομάξουμε, να φοβηθούμε, να στεναχωρηθούμε! Θέλουμε να είμαστε εκεί δίπλα της με κάθε τρόπο, όμως αυτή η πρώτη συζήτηση μας τρομάζει! «Τι θα της πω;» Μέχρι τώρα κουβεντιάζαμε για τα γκομενικά μας, για τα προβληματικά μας σόγια, για τον παράξενο προϊστάμενο. Θέλουμε να προσφέρουμε στήριξη και παρηγοριά, ωστόσο, οι λέξεις που μπορεί να επιλέξουμε μπορούν να έχουν αρνητικό αντίκτυπο και τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα. Ορισμένες φράσεις, αν και μπορεί να λέγονται με κάθε καλή πρόθεση, δεν πρέπει να λέγονται.
«Και η μητέρα μου/η γιαγιά μου είχε καρκίνο στον μαστό»
Πρέπει να αντιληφθούμε ότι κάθε περίπτωση καρκίνου είναι μοναδική. Οι συγκρίσεις μπορεί να προκαλέσουν άγχος, να δημιουργήσουν ψευδείς προσδοκίες ή να υποβαθμίσουν τη δική της προσωπική εμπειρία.
«Θα χάσεις τα μαλλιά σου;»
Η ερώτηση αυτή εστιάζει στην εμφάνιση και μπορεί να προκαλέσει φόβο και ανασφάλεια, καθώς τα μαλλιά συνδέονται συχνά με τη θηλυκότητα και την ταυτότητα. Και στην τελική, η φίλη σου έχει έρθει αντιμέτωπη με μια ασθένεια που πολλοί τη συνδέουν με τη ζωή και τον θάνατο, με τρίχες θα ασχοληθεί;
«Σκέφτεσαι να βάλεις πρόσθετο;»
Πρόκειται για μια εξαιρετικά προσωπική και επεμβατική ερώτηση. Η απόφαση για τη θεραπεία είναι ιατρική και ιδιωτική, και η ασθενής θα μοιραστεί ό,τι επιθυμεί. Αφήστε τη να μοιραστεί πληροφορίες για τη θεραπεία της και την αποκατάστασή της, μόνο αν το επιλέξει εκείνη.
«Το χειρουργείο δεν είναι τίποτα, είναι ίδιο με την προσθετική στήθους που έκανα»
Αυτή η σύγκριση υποβαθμίζει τη σοβαρότητα και τον ψυχολογικό αντίκτυπο μιας ογκολογικής επέμβασης. Η προσθετική στήθους είναι μια αισθητική επέμβαση επιλογής, ενώ το χειρουργείο για καρκίνο είναι μια επέμβαση που σώζει ζωές και φέρει βαρύ συναισθηματικό φορτίο.
«Πάρε με για ό,τι χρειαστείς»
Αν και με καλή πρόθεση, αυτή η φράση είναι ασαφής και μεταθέτει το βάρος της ζήτησης βοήθειας στην ασθενή, η οποία μπορεί να διστάζει να ζητήσει. Κάνε πράγματα που θα τη βοηθήσουν χωρίς να χρειαστεί να στα ζητήσει: πήγαινε μαζί της σε μια εξέταση, αγόρασέ της το αγαπημένο της γλυκό, πήγαινε στο σπίτι για καφέ και άπλωσε τα ρούχα επί τη ευκαιρία.
«Πιστεύεις ότι το προκάλεσε η διατροφή/το άγχος/το υπερβολικό αλκοόλ;»
Αυτή η ερώτηση υπονοεί ενοχή ή ευθύνη της ασθενούς για την ασθένειά της, κάτι που είναι ψυχολογικά επιβαρυντικό και συχνά ανακριβές. Αποφύγετε την αναζήτηση αιτιών, δεν ξέρει άλλωστε γιατί της συνέβη και την αγχώνετε ακόμα πιο πολύ. Επικεντρωθείτε στην παροχή στήριξης.
«Όλα θα πάνε καλά»
Μπορεί να ακουστεί καθησυχαστικό, αλλά συχνά ακυρώνει τον φόβο, την αβεβαιότητα και την αγωνία που νιώθει η ασθενής. Αφήστε την να εκφράσει τις αγωνίες της και τους φόβους της. Έχει ανάγκη κάπου να τα πει χωρίς να την κρίνουν.
«Τουλάχιστον είναι ο “καλός”, ο “εύκολος” καρκίνος / Τον πρόλαβες νωρίς»
Κανένας καρκίνος δεν είναι «καλός». Κανένας καρκίνος δεν είναι «εύκολος». Οι φράσεις αυτές υποβαθμίζουν τη σοβαρότητα της κατάστασης και το τραύμα της διάγνωσης, ανεξάρτητα από το στάδιο.
«Εσύ είσαι δυνατή»
Αλήθεια τώρα; Πού ξέρετε πώς θα αντιδράσει στο άκουσμα μιας τέτοιας ασθένειας ένας άνθρωπος; Δεν είναι και κάτι που το βιώνει καθημερινά για να ξέρει αν είναι δυνατή! Είναι μια φράση που ασκεί πίεση στην ασθενή να κρύβει τα πραγματικά της συναισθήματα (φόβο, θλίψη, θυμό) και να μην εκφράζει την ευαλωτότητά της.
«Δε φαίνεσαι άρρωστη»
Αν και μπορεί να λέγεται σαν κομπλιμέντο, μπορεί να ακυρώσει τον εσωτερικό πόνο, την κούραση και τις παρενέργειες της θεραπείας που νιώθει η ασθενής. Το ζητούμενο είναι τι της συμβαίνει και όχι τι δείχνει!
Ο καρκίνος του μαστού είναι μια δοκιμασία για την ασθενή αλλά και για τον περίγυρό της. Η πραγματική αγάπη, με λόγια και πράξεις, είναι αυτή που μπορεί να λειτουργήσει ως γιατρικό.
Συντάκτης: Κατερίνα Γεωργίου
